ترک عادت: عادت چیست؟ عادتهای خوب و عادتهای بد
یکی از موضوعاتی که زندگی روزمره همه ما را دچار خود کرده است، مسئله عادتهای هر یک از ماست. نمیتوان فردی را پیدا کرد که هیچگاه در زندگی خود به ترک عادت فکر یا اقدام نکرده باشد.
عادت یعنی چی؟
هر کار یا فرآیندی که بطور مرتب تکرار شود را عادت میگوییم. در واژهنامه مریام وبستر واژه عادت اینگونه تعریف شده است: عادت، اکتسابی از رفتار است که غیرارادی است. ارسطو میگوید: ما تکرار همان چیزهایی هستیم که انجام میدهیم.
آیا ترک عادت مسئله اصلی است؟
عادتها هرچه قدیمیتر باشند، تلاش بیشتری برای ترک آنها لازم است. تا جایی که بعضی از آنها آنقدر بزرگ میشوند که حتی برای ترک آنها مردد میشویم. وقتی به انجام کاری عادت میکنید، آن را به صورت ناخودآگاه انجام میدهید. این ناخودآگاهی انجام دادن کارها در بعضی از کارها لازم است. مثل اینکه وقتی در ماشین مینشینید، کمربند ایمنیتان را میبندید زیرا اگر بخواهید به هر کاری که انجام میدهید، فکر کنید، زندگی برایتان سخت میشود.
تغییر عادت
همه فکر میکنند که افراد موفق باهوشتر هستند در حالی که اینطور نیست. بلکه آنها عادتهایشان را طوری تغییر دادهاند که آنها را به سوی آگاهی، دانایی، توانایی و آمادگی بیشتر سوق میدهد. عادتهای بد معمولاً به دلیل لذتهای آنی آنها به وجود میآید. در حالی که پیامدهای آن در درازمدت اتفاق میافتد مثل خوردن شیرینی بطور مکرر. (در لحظه بهترین لذت را دارد ولی در درازمدت باعث چاقی و قند خون و بیماریهای دیگر میشود).
برای شروع اینکه به هدف خود برسید با تغییرهای کوچک شروع کنید و در درازمدت تاثیر همین کارهای کوچک تغییری بزرگ در زندگیتان به وجود میآورد. مثل همان حکیمی که درخواست پاداشش این بود که در هر خانه شطرنج دو برابر خانه قبلی به او گندم بدهند. در ابتدا مقدار گندم کم بود ولی در آخر مقدار آن از خزانه نیز بیشتر بود.
سه گام برای تغییر عادت
تنها زمانی میتوانید عادتهایتان را تغییر دهید که بدانید برای چه دارید آن عادت را تغییر میدهید. زیرا اگر بدون دلیل عادتی را کنار بگذارید، بعد از مدتی اگر به آن هدف دلخواهتان نرسید دوباره به حالت اول برگشته و عادت قبلی را تکرار میکنید. بنابراین دلیل خود را برای تغییر پیدا کنید. زیرا اگر دلیلتان به اندازه کافی بزرگ باشد تمایل به انجام هر کاری را دارید.
گام یک: ارزشها و انگیزههای اصلی من در زندگی چیست؟
برای پیدا کردن دلیل در مرحله قبل باید ارزشهای اصلیتان (انگیزه اصلی) را پیدا کنید، زیرا آنها مانند فیلتر عمل میکنند و مطابق با نیازهایتان شما را هدایت میکند و اگر ارزشهایتان با عملتان یکی نباشد، در شما استرس ایجاد میکند. برای اینکه این اتفاق نیفتد از خود بپرسید آیا کاری که دارم انجام میدهم، با چیزی که میخواهم به آن برسم همخوانی دارد؟
گام دو: قرار است به چه فردی تبدیل شوم؟
برای اینکه بتوانیم عادتی را ترک کنیم، یا یک کار را به عادت تبدیل کنیم و به هدفمان برسیم باید از خود بپرسیم که میخواهیم به چه کسی تبدیل شویم. زیرا تنها با فکر کردن به هدف به آن نمیرسیم، بلکه باید یکسری رفتار و عادت را درون خود کم و یکسری رفتار و عادت را اضافه کنیم و ببینیم آیا رفتاری که داریم انجام میدهیم، ما را به هدفمان میرساند یا نه.
گام سه: چگونه عادتهای خودم را بشناسم؟
برای اینکه عادتهایتان را شناسایی کنید، تمام فعالیتهایتان در طول یک هفته را ثبت کنید. سپس ببینید که هر فعالیت بطور متوسط چه مدت از زمانتان در طول روز را به خود اختصاص میدهد. بعد از طی کردن مراحل بالا بررسی کنید که کدام عادت شما را به هدفتان نزدیک میکند (عادتهای خوب) یا اینکه شما را از اهدافتان دور میکند (عادتهای بد) سپس عادتهای بد را کنار بگذارید.
5 روش برای از بین بردن عادتهای بد
- محرکتان را مشخص کنید: یک عادت بد را در نظر بگیرید و ببینید (چه کسی، چه چیزی، کجا، چه زمانی، چرا) باعث تحریکتان برای انجام آن کار میشود و آن را حذف کنید.
- خانه تکانی کنید: به معنای واقعی خانه تکانی کنید، یعنی اگر میخواهید غذای سالم بخورید هر تنقلاتی که در خانه هست را بیرون بریزید.
- جایگزین کنید: هر عادت بدی را که میخواهید ترک کنید، آن را با یک عادت خوب جایگزین کنید.
- آرام عمل کنید: بعضی از عادتها را باید کم کم ترک کرد. مثل فردی که میخواهد سیگار را ترک کند، مصرف سیگار خود را به مرور زمان کم میکند.
- بپرید: بعضی عادتها را باید یک دفعه ترک کرد. زیرا به آرامی انجام دادن آن سختتر است مثل زمانی که میخواهید به داخل استخر آب سرد بروید، اگر یک دفعه داخل آب بروید بهتر از کم کم رفتن است.
نکته: لازم نیست که همه عادتهای بدتان را ترک کنید، بلکه باید تعادل و میانهروی را رعایت کنید.
6 روش برای ایجاد عادت خوب
- مطابقت داشتن: عادتهای جدیدتان باید با سبک زندگیتان مطابقت داشته باشد. یعنی اگر میخواهید غذاهای سالم بخورید پس باید در یخچالتان هم غذای سالم باشد.
- به اضافه کردن فکر کنید نه کم کردن: به جای اینکه به این فکر کنید که چه کاری را نمیتوانید انجام دهید، به این فکر کنید که چه کاری را به جای آن باید انجام دهید.
- نمایش عمومی از مسئولیتپذیریتان : برای اینکه یک عادت خوب را در خود ایجاد کنید به صورت عمومی آن را اعلام کنید. (به دوستان و خانواده خود بگویید.)
- همراهی موفق پیدا کنید: برای اینکه عادتهای جدید را در خود ایجاد کنید، همراهی را پیدا کنید که شما را فردی مسئولیتپذیر تربیت کند.
- رقابت و رفاقت: هیچ چیز مانند رقابت، نمیتواند شما را به انجام عادت جدیدتان وادار کند.
- جشن گرفتن: پس از رسیدن به موفقیتتان جشن بگیرید و به خود پاداش دهید. این باعث میشود انگیزهتان برای ادامه دادن افزایش یابد.
جمع بندی
تغییر عادتها سخت است. اگر تغییر آسان بود برای من و شما دشوار بود که برتر از دیگران باشیم و موفقیت خاص کسب کنیم. معمولی بودن راحت است، غیرمعمول بودن چیزیای است که از انبوه دیگران متمایزتان میکند. ابتدا عادتهایی که میخواهید حذف (عادتهای بد) یا اضافه (عادتهای خوب) کنید را مشخص نمایید. سپس یک دلیل قانع کننده (دلیلی که باعث ایجاد انگیزه در شما میشود) برای آن پیدا کنید. بعد از اینکه دلیلتان را پیدا کردید با توجه به شرایط خود یکی از روشهای گفته شده را انتخاب کنید.
