سوال و جواب های فنی مربوط به گیربکس اتومبیل

تبلیغات

گیربکس یا جعبه دنده، دستگاهی است که با عوض کردن دنده های آن، قدرت و سرعت موتور کم یا زیاد می شود.

گیربکس دارای اهرم تعویض دنده است که این اهرم (دسته دنده) در جلوی راننده قرار دارد و بوسیله آن راننده با توجه به وضعیت جاده، سرعت و قدرت اتومبیل را کم یا زیاد می کند.

داخل گیربکس دنده های بزرگ و کوچک (چرخ دنده ها)، شفت کلاچ، شفت اصلی میل گاردان، محور همیشه گرد، محور مربوط به دنده ی عقب و چهار عدد محور دیگر قرار دارد.

اصول کار در گیربکس به این ترتیب است که یک دنده گرداننده (به نام دنده محرک) با دنده دیگری که اندازه ی دندانه های آن با محرک مساوی نمی باشد درگیر می شود. با حرکت دسته دنده و گرفتن کلاچ، دو دنده (یکی بزرگتر و دیگری کوچکتر) با هم درگیر می شوند و دنده محرک در جهت عقربه های ساعت و دنده ی متحرک در جهت عکس عقربه های ساعت گردش می کنند.

اگر دنده کوچک تر دنده بزرگتری را بگرداند، دنده بزرگ قدرت بیشتر و سرعت کمتری دارد و بالعکس اگر دنده بزرگ، دنده کوچکتری را به گردش در آورد قدرت دنده کوچک، کمتر و سرعت آن بیشتر می شود. راننده با استفاده از این خاصیت و با توجه به وضعیت جاده دنده مناسبی را با دنده دیگری درگیر می کند تا به موتور فشار بیش از حد معین وارد نشود.

تبلیغات کتاب کدینگ تصویری ۱۱۰۰ واژه انگلیسی که باید دانست

گیربکس دو نوع است گیربکس معمولی (دستی) و گیربکس اتوماتیک. در بعضی از اتومبیل ها دسته دنده بغل فرمان قرار دارد و در اکثر اتومبیل ها دسته دنده در سمت راست راننده روی گیربکس بسته شده است. برای اینکه دنده ها به راحتی جا بروند (عوض شوند) از دنده برنجی (جعبه سنکرونیزه) استفاده می شود. خاصیت دنده سنکرونیزه این است که دور دنده ها را هماهنگ نموده و هنگام تعویض دنده بدون اینکه دنده صدا بدهد راحت جا می رود.

خب تا حدودی با گیربکس آشنا شدید. الان شما می توانید سوال و جواب های فنی برای رفع عیب گیربکس اتومبیل را مطالعه نمایید.

۱) علت بیرون زدن دنده چیست؟

  • خورده شدن کشویی ها
  • خوردگی فنر ساچمه ها
  • تاب داشتن ماهک ها
  • خرابی بلبرینگ شفت ها
  • خوردگی زیاد از حد دنده ها

۲) علائم خرابی بلبرینگ های گیربکس چیست؟

  • ایجاد صدای گیربکس
  • بیرون زدن دنده ها

۳) علائم خوردگی دنده های گیربکس چیست؟
ایجاد صدای گیربکس

۴) علت کلی صدای گیربکس چیست؟

  • خوردگی دنده ها
  • خرابی بلبرینگ های گیربکس
  • تیز کردن دنده ها
  • نداشتن واسکازین

تعویض روغن گیربکس که به واسکازین معروف است، باید به موقع انجام شود. زیرا این کار موجب روان کار کردن گیربکس و سلامت آن می شود.

۵) علائم تاب داشتن ماهک در تعویض دنده ها چیست؟

  • جا نرفتن راحت دنده
  • بیرون زدن دنده ها به علت درگیر نشدن کامل

۶) علت گیر کردن دنده در موقع تعویض چیست؟
کج بودن ماهک ها است.

رایج ترین ایرادهای گیربکس دستی

مشکل در تعویض دنده یا بد جا رفتن دنده

اگر از سلامت بخش کلاچ مطمئن هستید باید علت مشکل در تعویض دنده را در مجموعه گیربکس جستجو کنید. این ایراد می تواند ناشی از خرابی و خشک شدن میله بندی های لیور دنده تا گیربکس باشد که به اهرم بندی دنده مشهور است. گاهی مواقع لقی اتصالات این بخش که در دسته دنده با بازی زیاد آن کاملاً مشهود است منجر به بروز این حالت می شود. ضمن اینکه خرابی ماهک ها و بیرون پریدن آنها نیز منجر به لقی غیر قابل قبول دسته دنده شده و جا رفتن دنده را با مشکل روبرو خواهد کرد و حتی می تواند منجر به عدم جا رفتن دنده نیز شود. چرا که در این حالت عملاً اتصالات و ارتباط فیزیکی دسته دنده و گیربکس قطع شده است.

از دلایل دیگر بد جا رفتن دنده که معمولاً با صدا نیز همراه خواهد بود می تواند ناشی از خرابی کشویی های دنده و یا سائیدگی دنده برنجی ها باشد. خرابی هر کدام از این دو قطعه، منجر به درگیری نادرست دنده های انتخابی خواهد شد که در نتیجه آن، دنده بد جا خواهد رفت. از دلایل دیگر بروز این اتفاق می توان به کمبود و یا مرغوب نبودن روانکار داخل گیربکس نیز اشاره کرد.

بیرون پریدن دنده یا خلاص شدن خودبخود دنده

گاهی مواقع سائیده شدن دنده ها باعث می شود تا دنده بطور خودبخود حین حرکت و در زمانی که معمولاً باری روی گیربکس نیست، از جای خود خارج شود. همچنین سائیده شدن کشویی و یا ایراد در بلبرینگ های سر و ته گیربکس و در نتیجه شل بودن آنها، نیز می تواند منجر به بروز این حالت شود. از دیگر دلایل بیرون پریدن دنده باید به خوردگی در خارها و بوش های داخلی دنده ها نیز اشاره کرد.

اگر اتومبیل شما به تازگی از تعمیرگاه خارج و به این مشکل دچار شده است، به احتمال زیاد تعمیرکار، گیربکس را به صورت اصولی نصب نکرده و همراستا نیست.

نشتی از گیربکس

نشتی از گیربکس از سه نقطه می تواند رخ دهد که البته نوع گیربکس و سیستم حرکتی خودرو که از نوع دیفرانسیل عقب باشد و یا جلو نیز در این میان بی تاثیر نخواهد بود. این نشتی می تواند از پیچ تخلیه آن باشد و یا از درب بالای گیربکس که در نتیجه زیاد بودن روانکار داخل آن خواهد بود و یا از دو انتهای جعبه دنده، که در همه موارد باید با تعویض آب بندها و واشرهای قسمت معیوب، به رفع این عیب پرداخت.

صدای زوزه از گیربکس

ایجاد صدا از گیربکس می تواند ناشی از تیز شدن دنده ها به خاطر کارکرد بالای آنها باشد. در این حالت اگر میزان تیز شدن بیش از حد نباشد، می توان با سنگ زدن این عیب را رفع کرد و در غیر این صورت باید دنده ها را تعویض کرد. همچنین کم بودن روانکار داخل گیربکس و یا کیفیت نامناسب آن نیز می تواند منجر به تولید صدای اضافی شود. لق شدن محورهای داخلی گیربکس و خرابی دنده زیر نیز باعث تولید صدای اضافی در گیربکس خواهد شد.

صدای آب هویج گرفتن! گیربکس هم زمانی به گوش می رسد که سرعت دنده ها هنگام درگیری یکسان نباشد. تنظیم نبودن کلاچ، تنظیم نبودن اهرم دسته دنده، خرابی ماهک، غلاف کشویی و برنجی ها، تعویض بی موقع دنده یا انتخاب دنده نامناسب با شرایط و سرعت لحظه رانندگی باعث بروز این مشکل می شود.

گرم کردن گیربکس

یکی از کارکردهای هر روانکاری چه در موتور و چه گیربکس، خنک کاری آنها است. روانکار با دریافت و انتقال حرارت تولید شده، اقدام به خنک کاری پیشرانه یا گیربکس خواهد کرد. در نتیجه کمبود واسکازین موجود در جعبه دنده می تواند منجر به گرم کردن آن شود. همچنین ایجاد بار بیش از حد روی گیربکس در نتیجه انتخاب نادرست دنده نیز منجر به بالا رفتن دمای آن می شود.

لرزش در گیربکس

خرابی دسته های گیربکس و یا نصب نادرست این بخش می تواند منجر به لرزش غیر عادی آن حین کارکرد شود. در این هنگام باید هم اتصالات گیربکس به شاسی و هم اتصالات گیربکس به موتور خودرو را بررسی کرد. همچنین در خودروهای دیفرانسیل عقب، لرزش در بخش هایی چون دیفرانسیل و محورها و یا گاردان، به راحتی به گیربکس منتقل می شود و راننده این لرزش را در دسته دنده حس خواهد کرد. خرابی چهار شاخ و یا تاب داشتن گاردان از رایج ترین علل آن است. آسیب دیدن بلبرینگ ها و یا چرخ دنده های داخل گیربکس نیز می تواند منجر به لرزش غیر عادی آن شود.

همچنین در خودروهای دیفرانسیل جلو، تاب داشتن و خرابی پلوس های چرخ نیز منجر به لرزش در گیربکس خواهد شد که معمولاً این لرزش در سرعت های خاصی به بعد، کمرنگ تر می شود و بیشترین میزان آن را می توان در دورهای پایین و حین شتاب گیری های میانی در سرعت های زیر ۸۰ کیلومتر مشاهده کرد.

شما می توانید با افزایش اطلاعات خود کمتر به تعمیرگاه بروید و در شرایط اضطراری، آگاهانه در مقابل مکانیک بایستید.

منابع

مقاله علمی و آموزشی «سوال و جواب های فنی مربوط به گیربکس اتومبیل»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش میدانی، گردآوری و نگارش هیئت تحریریه پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا کتاب مکانیک عمومی اتومبیل و رانندگی پایه یکم، نوشته ی اعزازالدین مشکوتی از انتشارات کوروش، منتشر شده در ۱۳۷۸ با شابک ۴-۸۳-۶۰۴۹-۹۶۴ به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

برچسب ها
نمایش بیشتر
تبلیغات میزبانی وب و ثبت دامنه - های یو کمپانی

‫۳۸۰ دیدگاه

  1. س خدمت دوستان عزیز و اساتید محترم.
    من پژو ۴۰۵ دارم. دیروز از سر کار اومدم فقط ۱۰ دقیقه ماشین رو خاموش کردم بعد دوباره اومدم برم بیرون ماشین روشن کردم دنده ۱ گذاشتم حرکت کردم تا اومدم ۲ بذارم متوجه شدم ماشین به صورت دنده خلاص که باشه شده. یعنی لیور کلا آزاد بود به هر طرف میرفت ولی در اصل توی دنده یک مونده بود. اومدم جای تعمیرکار سرش شلوغ بود وقت نکرد. با دنده ۱ اومدم خونه که داداشم نگاه کرد گفت از پایین یکی از دنده ها ول کرده. خلاصه باطری رو در آورد و جا زد. یک اهرم که سرش گرد بود رو جازد. درست شد ولی امروز دوباره همونجور شد. میشه راهنمایی کنین علت این مشکل چیه. گیربکس ماشین نیست که واقعا ندارم خرج گیربکس کنم
    ممنون از دوستان

  2. سلام
    من خودرو جیلی سواری دنده دستی دارم
    دنده پنج بیرون میزنه
    مکانیک دنده برنجی و کشوئی دنده پنج تعویض کرده اما درست نشده
    مشکل چیه؟
    ایا گیربکس ماشین دیگه به جیلی میخوره که یکجا تعویضش کنم

  3. سلام
    ماشینم ef7 هست وقتی رو بنزین کار میکنه موقع حرکت از دور موتور ۲ تا ۳ صدای تق تق میده انگار ک ماشین دنده مرده بره
    ولی روی گاز اصن صدا نمیده
    میخواستم ببینم مشکل از چی میتونه باشه؟
    خیلی ممنون..

    1. سلام خسته نباشید. ماشینم ۴۰۵ هستش مدل ۹۰ زمانی ک ماشین تو حرکته ی صدایی میاد وقتی کلاچ میگیرم صدا قط میشه. مکانیک گفته صدا از گیربکسه و مشکل از بلبرینگ داخل گیربکسه. صداش اگه زیاد باشه چ خسارتی داره؟ ممنون میشم راهنماییم کنید. اگه کسی هم انجام داده هزینه هم بگه کلاه سرمون نذارن. با تشکر

  4. باسلام
    من ماشین پارس تندر مدل ۹۴ دارم
    کلا آدمی هستم کوچکترین صدای غیرعادی ماشین رو حس میکنم
    مدتی که در دنده یک و عقب موقع حرکت اولیه ول کردن کلاچ و ترمز گرفتن البته من تو دنده یک و عقب میشنوم شاید چون سرعت کمه
    صدای تق یا شکستن اهن شکسته میاد چندبار نمایندگی رفتم لنت ها رو چک کردن
    رگلاج کردن
    جک‌گذاشتن
    ماشین اچار کشی کردن
    جلوبندی نگاه کردن
    نتونستن بفهمن
    بعضی هاشون حتی صداییی که من میشنوم رو نمیشنونن
    لطفا راهنماییم کنید واقعا رو اعصابمع

  5. با سلام
    من دو ماه میشه که تصادف کردم ماشین مقابل (سمند) کنار اتوبان پارک کرده بود منم در لاین کند رو با سرعت ۷۰ تا ۷۵ در حال حرکت بودم که راننده سمند دو متر مانده که ماشینم بهش برسه به صورت دنده عقب کشید جلوی ماشین من به عقب سمند خورد با این که چند شاهد داشتم باز هم اعتراض کرد و ادعا داره که اگه به صورت دنده عقب بوده باید دنده های گیربکس میشکست ایا در این صورت به گیربکس خسارت وارد میشه

  6. با سلام و وقت بخیر، ۲۰۶ تیپ ۲ دارم که دنده ۱ میخوام حرکت کنم دنده یه صدا تق میده و یکم جابجا میشه، دنده ۴ هم خیلی تکون میخوره

  7. سلام پژو ۴۰۵ مدل ۸۵ دارم که هنگام حرکت بین رها کردن گاز و گاز مجدد وقفه ای ایجاد شده و تکانی همراه دارد یعنی آرام گاز مجدد شروع نمی شود مانند رانندگی در ترافیک با دنده سنگین یا رانندگی با روشن بودن کولر که از طریق دیاک کنترل انجام شد و استپر و سایر قسمت ها سالم بودند و از لحاظ زیربندی هم هیچ مشکلی ندارد و مسئول دیاگ گفت تنها مشکل بایستی مربوط به لقی میل دشلی گیربکس باشد که موجب این مشکل می شود
    آیا می تواند عیب از دشلی باشد و در کل نظر شما چیست

  8. سلام دوستان من ماشین ۴۰۵ دارم دنده عقب گرفتم وقتی از منزل خارج شدم و حرکت کردم ۵۰ متر ماشین ایستاد خیال کردم دنده دستم خورده و خلاص شده دنده را عوض کردم فرقی نکرد پیاده شدم دیدم روغن گیربکس خالی شده نمیدونم علت چیه راهنمایی کنید متشکرم

  9. سلام، آردی ۸۵ گرفتم، معکوس ۳ به ۲ بد جا میره، صدای قیژ میده، علتش چی میتونه باشه، ممنون میشم راهنماییم کنید

  10. سلام خدمت دوستان. من ساینا مدل ۹۷ دارم که ۴۷۰۰ تا بیشتر نرفتم ماشین بعد از روشن شدن و در حالت سرد هیچ مشکلی با دنده ها و گیربکس ندارم و صدایی نداره و خیلی راحت جا میره ولی بعد از اینکه ماشین گرم میشه دنده دو که میندازم و پا از روی کلاچ برمیدارم توی دور ۱۵۰۰ ماشین زوزه میکشه ولی گاز که میدم صدا قطع میشه و کلاچ هم که میگیرم یا دنده رو خلاص میکنم صدا قطع میشه. وقتی ماشین گرمه و در حالت حرکت هستم توی دور پایین دنده دو ماشین کمی صدا زوزه میده. لطفا دوستان راهنمایی کنن.

  11. با سلام و عذرخواهی بابت طولانی شدن پیام، در پیام قبلیم که در مورد پریدن دنده دو جیلی امگرند به حالت خلاص بود یه مطلب مهم یادم رفت بگم و اونم اینکه بعضی وقت ها این حالت اتفاق میفته و اونم دقیقاً موقعی که در حالت حرکت در دنده دو پامو از رو گاز برمیدارم و اون موقع سریع از دو میپره خلاص، ولی میبینی چند روز پشت سر هم هر کاری میکنم این اتفاق نمیفته و حتی عمداً پامو یهویی از رو گاز برمیدارم یا از چهار به دو معکوس شدید میکشم که ببینم از دو میپره خلاص ولی بازم دنده دو در حالت خودش میمونه و خلاص نمیشه، ضمناً احتمال قوی یک بار گیربکس ماشین توسط صاحب قبلی ماشین باز شده و تعمیر شده، و یه جا میخوندم اگه طرز سر هم بندی گیربکس ناشیانه بوده باشه و تعمیرکار ناشی باشه و گیربکس رو صحیح نبسته باشه اونموقع هم پریدن دنده اتفاق میفته، دوستان ممنون میشم راهنماییم کنین

  12. سلام خدمت اساتید و با تشکر از سایت خوبتون
    چهار ماهی میشه جیلی امگرند ۷ دنده ای مدل ۲۰۱۳ خریدم، اوایل نرم بودن بیش از حد دنده ی ماشین و تعویض دنده ها خیلی راحت و بی صدا با اشاره ی خیلی مختصر دو انگشت غیر طبیعی به نظرم میومد و نگرانم کرده بود که چرا تعویض دنده ها اینقدر نرم و راحت هست که بعد از پرسش از چند نفر گفتند که ماهک ها خوب کار میکنن و تعویض دنده ها بدون صدا با یک اشاره کوچک، حُسنِ این ماشینه و گیربکسش خوب کار میکنه و عیب نیست، ولی الان مشکلی که دارم اینه که یه مدته در حالت رانندگی در دنده دو وقتی که سرعت و دور موتور رو خیلی کم میکنم دنده از دو میپره به خلاص و وقتی پر گاز حرکت میکنم هیچیش نمیشه و دنده دو سر جای خودش میمونه، ضمنا تمام دنده ها هم خیلی خوب و بیصدا و خیلی خیلی نرم جا میره و شتاب ماشین هم عاااالیه، به نظر اساتید و آقا حمید مشکل در رفتن دنده دو فقط در دور موتور خیلی پایین و موقع کم کردن سرعت از چی میتونه باشه، ممنونم از شما ???

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

دکمه بازگشت به بالا