تغذیه در ماه رمضان

نشاط و شادمانی مهم‌ترین عامل برای حفظ انگیزه کاری می‌باشد. در کشورهای اسلامی با توجه به وجود ماه مبارک رمضان و انجام فریضه مقدس روزه، باید روزه‌داران دقت بسیاری در تغذیه و برنامه غذایی خود در این ماه داشته باشند تا هم تعادل مزاجی خود را حفظ کرده و هم جلوگیری از خمودگی در محیط‌های اجتماعی و کاری کنند.

مزاج و تغذیه در ماه رمضان

افراد به تفکیک مزاج به هشت دسته تقسیم می‌شوند. مزاج‌های مختلف افراد به علت رژیم غذایی آنها به وجود می‌آید. به عنوان مثال افراد پُرخور مزاجی دموی و افرادی که اغلب از غذاهای چرب استفاده می‌کنند مزاجی صفرایی دارند از این رو باید دقت داشته باشیم که با توجه به مزاجمان تغذیه کنیم.

در ماه مبارک رمضان چون در طول روز شما قادر به خوردن چیزی نمی‌باشید اهمیت مصرف مواد غذایی مناسب با مزاج‌تان افزایش می‌یابد. به عنوان مثال اگر مزاج‌تان دموی است، پُرخوری و استفاده از مواد غذایی پُرچرب در وعده سحر تعادل بدنتان را به هم می‌زند و باعث بروز مشکلاتی برای شما می‌شود. این مشکلات هم بر روند کاری شما تاثیرگذار است هم سلامت شما را به خطر می‌اندازد. در نهایت شما را برای حفظ سلامتی مجبور به شکستن روزه می‌کند.

تغذیه و زندگی

شما همانطور که تغذیه می‌کنید، زندگی می‌نمایید. این مثال انگلیسی به خوبی اهمیت تغذیه در زندگی روزمره را بیان می‌کند. پس بهتر است که به تغذیه خود اهمیت بدهید تا بتوانید زندگی بهتر و در نهایت جامعه بهتری داشته باشید. این جمله و درستی آن به خوبی در مطالعه در مورد مزاج‌ها اثبات می‌شود، خوراک مناسب با مزاج فردی باعث ایجاد تعادل در بدن و جلوگیری از بروز بیماری در فرد می‌شود. جامعه‌ای با سلامتی بیشتر مطمئناً جامعه موفق‌تری نسبت به جامعه‌ای با عدم این موهبت می‌باشد.

حفظ آب در بدن و کاهش تشنگی

تحمل انسان در برابر بی‌آبی بسیار کم از تاب آن در برابر بی‌غذایی می‌باشد. پس اهمیت به حفظ آب در بدن در ماه رمضان از مهم‌ترین مسائل تغذیه مناسب این ماه می‌باشد. با توجه به این تغذیه که آخرین وعده مصرفی بدن پیش از روزه گرفتن سحری می‌باشد، در این وعده باید از مواد غذایی استفاده شود که بیشترین میزان ماندگاری در بدن را دارد. در حوزه حفظ آب در بدن بهترین پیشنهاد پزشکان استفاده از مواد غذایی فیبردار می‌باشد. وجود فیبر در بدن باعث حفظ آب در مدت زمان بیشتری می‌شود. از این رو استفاده از صیفی‌جات و میوه‌ها که حاوی فیبر می‌باشند اهمیت پیدا می‌کند.

تشنگی و سلامت روان

از طرفی که حفظ آب در بدن بسیار مفید و از طرف دیگر بحث روانی بی‌آبی یعنی تشنگی بسیار اهمیت دارد. تشنگی در فرد کلافگی ایجاد می‌کند و این عدم تمرکز در محیط‌های کاری گاهی همراه با هزینه‌های مالی و جانی می‌باشد. به همین دلیل برای جلوگیری تشدید این حس در خودتان از خوردن مواد غذایی که به زبان عامیانه آب‌کش می‌باشند مثل فست‌فود، غذاهای شور و پُر ادویه و نوشابه‌های گازدار جلوگیری فرمایید.

اگر در وعده افطار خود به علت مصرف پیش غذاهای گرم و روان که لازمه‌ی شروع خوردن بعد از ساعت‌ها گرسنگی است و با تناول غذای اصلی از لذت خوردن سالاد محروم می‌شوید چه خوب است که از سالاد در وعده سحری استفاده کنید که ضمن کمک به تامین ویتامین بدن بخشی از آب مورد نیاز بدن در طول روز را تامین می‌کند.

اگر از آن دسته افرادی هستید که در این وعده اشتهای لازم برای خوردن غذا را ندارید بهتر است از شیر و لبنیات و میوه‌های فصل برای افزایش میل به غذا استفاده کنید، که کمک کننده به تامین آب بدن نیز هستند.

باید توجه داشته باشید که مواد غذایی که ادرارآور هستند نباید در وعده سحری استفاده کنیم. به عنوان مثال استفاده از آب لیموترش و میوه‌های آب‌دار مثل انگور، هندوانه و… باعث افزایش ادرار شده و همین امر باعث می‌شود که برای وعده سحری گزینه مناسبی نباشند.

اگر تمایل به مصرف سبزیجات برای تامین فیبر بدن در وعده سحری دارید توجه داشته باشید که صیفی‌جات آبدار و ادرارآور همانند گوجه فرنگی، کاهو، خیار و… استفاده نکنید.

یکی از مهم‌ترین اخلاقیات مومن حفظ روحیه خود در زمان روزه‌داری و جلوگیری از اهمال کاری به خاطر انجام این فریضه می‌باشد. شمایی که در طول روز آب مصرف نکرده‌اید و فعالیت‌های خود را همچون 11 ماه سابق انجام داده‌اید بالطبع سموم بدن شما بطور کامل خارج نشده و کلیه شما حال نیاز به آب برای دفع کامل این سموم دارد. پس بهتر است که در وعده افطار خود مواد غذایی ادرارآور که در بالا به آنها اشاره شد را مصرف کنید که حجم ادرار و استفاده از آب را در شما افزایش داده و جلوگیری از بیماری‌های کلیوی شما کند.

خوراک مناسب در ماه مبارک رمضان

خوراک مناسب در ماه رمضان از اهمیتی بسیار برخوردار می‌باشد و داشتن برنامه برای انجام این کار الزامی است. می‌دانیم که برای تامین انرژی در طول روز به مواد قندی نیاز داریم پس استفاده از مواد قندی در وعده سحری الزامی است. ولی نکته مهم قابل توجه اینجاست که به دسته‌ای از مواد قندی نیاز داریم که مدت زمان بیشتری در بدن باقی بمانند. به همین دلیل استفاده از مواد دارای نشاسته در این وعده توصیه می‌شود. پس خوردن غذاهای همراه با برنج در این وعده می‌تواند توصیه مناسبی برای روزه‌داران محترم باشد.

افطار اولین وعده غذایی بعد از ساعت‌ها روزه‌داری می‌باشد. پس باید این وعده را به خوردن مواد غذایی که معمولاً در صبحانه روزهای عادی مصرف می‌شود سر کنیم. خوردن آب زیاد در این وعده باعث پُر شدن حجم معده و جلوگیری از مصرف به اندازه مواد غذایی می‌شود. همچنین استفاده از دسرهای شیرین در این وعده باعث کوری اشتها می‌شود. در ضمن بهتر است که از خوردن مواد غذایی سخت هضم و مغذی مثل حلیم در این وعده جلوگیری کنیم.

میوه نقش مهمی در حفظ تعادل بدن ایفا می‌کند. ویتامین به عنوان الزامات حیاتی بدن باید توجه ویژه‌ای به آن در این ماه شود. پس برای جلوگیری از کمبود ویتامین‌ها و بروز بیماری، حتماً خوردن میوه‌ها در زمان مناسب را فراموش نکنید.

اگر آدم کم اشتهایی در وعده سحری می‌باشید بهتر است از مواد مغذی کم حجم استفاده کنیم. توصیه سنتی و بسیار کارآمد خوردن حلیم البته با کنترل مصرف روغن می‌باشد.

به این مهم توجه داشته باشید که خوردن مواد غذایی مسهل و افزایش دهنده میزان ادرار در وعده سحری به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. به عنوان مثال خوردن شربت خاکشیر با آبلیمو حس تشنگی شما در وعده سحری شکسته می‌شود. ولی باید به این مهم توجه کرد که مسهل بودن این ماده باعث خالی شدن سریع دستگاه گوارشی و افزایش حس گرسنگی را دارد.

همه ما می‌دانیم که برقراری ارتباط در محیط‌های کاری در پیشبرد کارها و حتی تامین انرژی و نشاط برونگراها نیاز می‌باشد. یکی از معضل‌های مهم در این ماه در برقراری ارتباط، بوی بد دهان می‌باشد که آزاردهنده و باعث پایین آمدن سطح کیفیت ارتباط می‌شود. دو راهکار برای جلوگیری از این نقیصه شستن دهان با محلول آب و نمک پس از مسواک زدن در وعده سحری و عدم استفاده از سیر، پیاز و سبزیجات در این وعده می‌باشد.

نوشیدنی‌ها

پس از انجام یک روز کاری که سختی آن با روزه گرفتن تا حدودی افزایش یافته است، می‌تواند تاثیرات منفی بر آرامش خانواده داشته باشد. از این رو اولین کار لازم برای جلوگیری از ناآرامی، رفع یکی از محرک‌های منفی عصبی یعنی تشنگی می‌باشد.

از دیرباز شربت آبلیمو به عنوان مهم‌ترین نوشیدنی برای رفع تشنگی بین ایرانیان معرفی شده است. شربت خاکشیر و تخم شربتی نیز از نوشیدنی‌های مفید برای رفع تشنگی و حتی تداوم این حس به علت نگه داشتن آب در خود می‌باشند.

عرق کاسنی معجزه‌ای در خنک کردن بدن است. پس می‌توانید با درست کردن شربت آن یا اضافه کردن به شربت خاکشیر به خنک کردن بدن در فصول گرم سال کمک کنید.

از دیگر نوشیدنی‌های مناسب این ماه می‌توان به شربت سکنجبین، دم کرده نعنا و دم کرده گل گاو زبان همراه با لیمو عمانی اشاره کرد.

در مصرف مواد توصیه شده به طبع آنها دقت کنید که آیا با مزاج شما سازگار می‌باشد یا نه. حفظ تعادل بدن و بویژه برقراری تعادل اخلاط در بدن از مهم‌ترین کارها در حفظ سلامتی بدن بخصوص در ماه رمضان می‌باشد. امید است با داشتن تغذیه‌ای مناسب به حفظ نشاط و روحیه خود در ماه ضیافت الهی کمک کنید.