هوش مالی چیست و راههای افزایش هوش مالی چه هستند؟
هوش مالی یعنی مدیریت درست درآمد و هزینه و داشتن نگرش درست درباره ثروتآفرینی. وقتی شما بتوانید شرایط اقتصادی خود را از روز قبل بهتر نمایید، یعنی دارای هوش مالی هستید و میتوانید در مدیریت هزینهها و درآمدهای خود به خوبی عمل کنید.
هوش مالی چیست؟
هوش مالی بطور مشخص درباره مدیریت مسائل مالی، بهبود وضعیت معاش، پسانداز، مدیریت هزینهها و ثروتاندوزی صحبت میکند.
زمانی که شما تصمیم به مدیریت هزینههای خود میگیرید، در واقع قرار است از هوش مالی خود برای گرفتن تصمیمات درست و آگاهانه استفاده کنید تا درآمد را افزایش و هزینهها را کاهش دهید و بطور قطع بتوانید پسانداز کنید.
هوش مالی نیز مثل بقیه هوشها در انسان قابل تغییر است. یعنی شما میتوانید با کسب آگاهی و دانش خود در این زمینه میزان هوشمندی مالی خود را افزایش دهید و شاید بتوانید با تسلط بر این بحث و رسیدن به هوش مالی یا همان هوش اقتصادی موثر به درآمد کافی و خوبی هم دست پیدا کنید.
دیدگاه رابرت کیوساکی در زمینه هوش مالی
بهترین تعریف هوش مالی را آقای رابرت کیوساکی، ارائه کردهاند. رابرت کیوساکی، سرمایهگذار بزرگ، میلیاردر خودساخته و نویسنده کتاب ماندگار «پدر پولدار، پدر بی پول» است. اندیشه او درباره مفهوم هوش مالی به بسیاری از افراد در سرتاسر دنیا کمک کرده تا با استفاده از ایدههای خلاقانه خود ثروت خلق کرده و پولدار شدن را در زندگی تجربه کنند.
رابرت کیوساکی مینویسد: «در نهایت، این داراییهای شما نیست که شما را ثروتمند میکند، بلکه اطلاعات شما را غنی میکند.» او میگوید: هوش مالی (Financial Intelligence) یا هوش اقتصادی یا به زبان خودمان شم اقتصادی، عبارت است از مجموعه تشخیص، تصمیم و اقداماتی که یک فرد در جهت مدیریت مالی زندگی خود و کسب و کارش بکار میگیرد. کیفیت شرایط مالی امروز شما بستگی مستقیم به کیفیت رشد و پرورش هوش مالی شما از کودکی تاکنون دارد.
جالب است بدانید هوش مالی کودک، کپی هوش مالی والدین و نزدیکان است. بعدها هوش مالی و سرمایهگذاری فرد در واکنش به تجربیات پیشرو دستخوش تغییر و تحول مثبت و یا منفی میشود که نهایتاً در بزرگسالی شکل و فرم شخصی و خاصی به خود میگیرد. یعنی هر کدام از ما در هر سنی شخصیت مشخص مالی در خود داریم و بر اساس نظام باورهای مالی خود عمل میکنیم.
مراحل بدست آوردن هوش اقتصادی چیست؟
همانطور که گفتیم هوش مالی را میتوان تغییر داد. یعنی شما میتوانید بطور مشخص هوش مالی خود را تقویت کنید. اینکه چطور هوش مالی خود را تقویت کنیم، نیازمند دانستن راههایی است که بزرگان این حوزه به شما توصیه میکنند.
راههای بدست آوردن هوش مالی
طبق گفته رابرت کیوساکی هوش مالی به 5 دسته تقسیم میشود:
- کسب درآمد بیشتر: این مورد با توجه به مقدار پولی که بدست میآورید سنجیده میشود. اگر درآمد سالانه شما 300 میلیون تومان باشد، هوش مالی شما نسبت به فردی که در سال 100 میلیون تومان درآمد دارد، بالاتر است.
- حفظ پول: زمانی که درآمدی را کسب کردید، باید آن را حفظ کنید. حفاظت پول مخصوصاً در مقابل مالیات، دومین جنبه هوش مالی است.
- بودجهبندی پول: کیوساکی مینویسد: «توانایی داشتن زندگی خوب و در عین حال سرمایهگذاری بدون توجه به اینکه چقدر درآمد کسب میکنید، نیاز به سطح بالایی از هوش مالی دارد.» این حوزه از هوش مالی بر اساس مقدار پولی که پس از پرداخت هزینهها برای شما باقی میماند، اندازهگیری میشود.
- اهرمسازی برای پول: این حوزه از هوش مالی بر اساس بازده سرمایهگذاری اندازهگیری میشود. چگونه مازاد پول خود را به کسب ثروت بیشتر اختصاص دادهاید؟
- بهبود اطلاعات مالی: اطلاعات مالی تنها به معنای دانش مفاهیم مالی نیست – بلکه شامل اطلاعات دقیق و جزئی از سرمایهگذاریهای شما نیز میشود.
همه ما بدون شک رویاهایی در سر داریم که به هدفگذاری ما در کسبوکار برمیگردد. اما آنطور که از سخنان بزرگان و ثروتآفرینان پیداست، برای کسب درآمد بیشتر نیاز داریم تا احساسات خود را کنترل کنیم و برای کسب درآمد بالاتر اهداف بزرگتری را از امرار معاش روزانه داشته باشیم.
صحبت درباره این موضوع آسان است اما عمل به آن در شرایط کنونی جامعه خیلی دشوار است. پس بیاید خیلی منطقی و واقعبینانه با هم یک راه میانه را انتخاب کنیم. درست است که نیاز به امرار معاش داریم، اما هدفگذاری اصلی و داشتن اهداف بزرگ در کسبوکار را هم دنبال کنیم. به این معنی که باید جنگجوی قوی باشید!
رابرت کیوساکی میگوید : «بسیاری از مردم نتوانستند ثروتی برای خود بسازند و درآمد بیشتری را کسب کنند، زیرا آنها پول را بدون کار میخواهند. آنچه که بسیاری از مردم نمیفهمند، این است که این فرآیند آنها را به ثروت میرساند، نه پول». تنها با یادگیری روشهای کسب درآمد میتوانید پول خود را افزایش دهید.
رابرت کیوساکی از جمله افرادی است که توانست مفهوم ثروتمند شدن و ورود جریان مالی به زندگی را ملموستر و دستیافتنیتر کند. تا قبل از او هیچکس تصور کاملی از راه ثروتمند شدن نداشت.
همه ثروتمند شدن را حاصل کار زیاد و تلاش و امید و… میدانستند تا اینکه رابرت کیوساکی با کتاب ماندگار «پدر پولدار، پدر بی پول» یکبار برای همیشه، مفهوم ثروتمند شدن را سادهسازی و نقشه راهی برای ثروتمند شدن به خواننده داد.
مسیر ثروتآفرینی از نظر رابرت کیوساکی:
- کارمند: شما بابت ساعاتی که کار میکنید، پول دریافت میکنید.
- خوداشتغالی: شما کار و زمانتان دست خودتان است. مانند راننده تاکسی، آرایشگر، پزشک و….
- کسبوکار: شما ایده و فکرتان را تبدیل به پول کردید. مثل پودر سوخاری KFC.
- سرمایهگذاری: شما کاری کردید که پول شما، برای شما کار کند. مثل خرید سهام.
چگونه هوش مالی خود را تقویت کنیم؟
تقویت هوش مالی یعنی آموزش راههای موثر در جهت مدیریت مسائل مالی و افزایش ثروت که مهمترین آنها بهبود وضعیت معاش، پسانداز، مدیریت هزینهها و ثروتاندوزی در هوش مالی است. اکنون موضوع مهم این است که چگونه میتوان به راههای تقویت هوش مالی رسید؟ و اصولاً راهکارهایی برای افزایش ثروت از طریق تقویت هوش مالی وجود دارد یا نه؟
همانطور که بدن انسان برای رسیدن به ویژگیهای خاص مثل پرورش اندام نیاز به تمرینهای عملی و سخت دارد، مغز انسان هم نیاز به پرورش دارد تا بتواند در مواقع لازم تصمیمات درست و راهکارهای اصلی را پیدا کند و آنها را به بهترین نحو ممکن اجرا کند.
پس بطور قطع میتوان گفت پرورش هوش مالی یا همان تقویت هوش مالی نیز برای هرشخصی که به دنبال بهبود وضعیت مالی خود و درآمد بیشتر است، یک نیاز ضروری و آموختنی است.
چگونه هوش مالی خود را پرورش داده و ثروت خود را زیاد کنیم؟
هیچ وقت خود طلا، سهام، املاک، کار فراوان یا پول شما را ثروتمند نمیکند، بلکه اطلاعات شما در مورد طلا، سهام، املاک، کار فراوان یا پول است که شما را ثروتمند میکند. در نهایت این هوش مالی شماست که شما را ثروتمند میکند و برای ثروتمند شدن به دنبال تقویت هوش مالی خود باشید.
در ادامه 5 راه پرورش هوش مالی یا همان تقویت هوش مالی را زبان رابرت کیوساکی بیان میکنیم.
راههای تقویت هوش مالی
- کسب پول بیشتر
- حفاظت از پول
- بودجهبندی پول
- اهرم ساختن از پول
- افزایش دانش مالی
کسب پول بیشتر با پرورش هوش مالی
هرچه پول بیشتری بدست آورید هوش مالی شما تقویت میشود. برای رسیدن به این هدف باید مراحل آن را طی کنید. یکی از دلایلی که مردم فاقد هوش مالی هستند این است که آنها فقط پول را میخواهند اما مراحل رسیدن به آن را نمیخواهند.
بسیاری از افراد ثروتمند نمیشوند چرا که ارزشی که برای یک فیش حقوقی ثابت قائلاند، بیشتر از ارزشی است که برای فراگیری مراحل هوشمند شدن و ثروتمندتر شدن قائلند.
- باید بدانید که هیچ کدام از ما شبیه به یکدیگر نیستیم و هر فرد خودش باید تصمیم بگیرد که بهترین راه برای پولدار شدن کدام است.
- مسئله مهم بعدی که باید به آن توجه داشته باشید این است که هوش مالی یک هوش احساسی است. اگر نتوانید احساسات خود را کنترل کنید، توانایی کنترل پولهای خود را نیز ندارید.
- ترسوها بندرت پیروز میشوند. تا زمانی که به موفقیت نرسیدید دست از پیشروی مسیر برندارید. چرا که این مسیر رسیدن به ثروت است که شما را ثروتمند میکند نه خود پول. پس از شکستهای مالی نهراسید و با قدرت ادامه دهید.
- یکی از دلایلی که مردم در تقویت بهره هوش مالی شماره 1 ناتوانند، این است که عقاید کهنهی خود را رها نمیکنند. به جای آنکه خود را با چالشهای جدید درگیر کنند و مطالب روز را فراگیرند، کارهای مطمئن قدیمی را انتخاب میکنند. هوش حقیقی یعنی لذت فراگیری نه ترس از شکست.
- با مقایسه و کنار هم قرار دادن نمودارهای صورت مالی و گردش پول کارمندان با کارآفرینان و سرمایهگذاران این نکته مشخص میشود که کارمندان و خویشفرمایان برای کسب پول کار میکنند. آنها کار میکنند تا فیش حقوقی، یا درآمد ساعتی یا کارمزدی داشته باشند. ولی کارآفرینان و سرمایهگذاران برای کسب داراییهایی کار میکنند که گردش پول یا سود مالی داشته باشد.
- برای ثروتمند شدن باید بدانید که مشکلات هرگز از بین نمیروند. وقتی که تصمیم بگیرید مشکلات مالی را حل کنید، پول به سمت شما جریان مییابد. حال زمان آن است که از این پول محافظت کنید.
راههای حفظ پول در هوش مالی چیست؟
وقتی شما به کسبوکار موفقی دست پیدا کنید، زمان آن است که پول خود را حفظ کنید. این پول را باید از شکارچیان مالی دور نگه دارید. کیوساکی میگوید پول خود را از 6 مورد حفظ کنید:
- ماموران دولتی: رابرت کیوساکی به ضرورت پرداخت مالیات (به صورت قانونی) با ماموران دولتی اذعان دارد. تاکید او تنها بر این است که تا حد ممکن مالیات کمتری را بپردازیم.
- بانکداران: بانکها بطور مداوم سعی میکنند ذره ذره پول شما را به عنوان سپرده از چنگ شما در بیاورند. مراقب این دسته از افراد باشید و از پول خود در برابر آنها محافظت کنید.
- کارگزاران بورس: بطور مشابه، پرداختیهای کارگزاران بورس میتواند به ثروت شما ختم شود. اغلب هدف از خرید و فروش سهام برای کارگزاران کسب کمیسیون بیشتر میباشد.
- کسبوکارها: کیوساکی میگوید «همه کسبوکارها همیشه چیزی برای فروش به شما دارند.» وظیفه آنها این است که شما را از پولتان دور کنند و وظیفه شما این است که پول خود را حفظ کنید. رابرت کیوساکی به شما توصیه میکند که زمان خرید یک وسیله از خودتان بپرسید آیا داشتن آن شما را فقیرتر میکند یا ثروتمندتر؟!
- روابط: پول نقش کلیدی را در هر رابطهای ایفا میکند. شما باید به طرف مقابل خود اعتماد کنید و به درک متقابلی از امور مالی دست یابید.
- وکلا: در نهایت، مهم است که پول خود را از مشکلات قانونی دور نگه دارید.
برای حل بحران بودجهبندی دو راه وجود دارد: شما باید مخارج خود را کاهش یا درآمد خود را افزایش دهید. هر دو روش کسری بودجه را برطرف میکنند. اما مانند خیلی از افراد اعتقاد رابرت کیوساکی بر این است که در بلندمدت، افزایش درآمد راه حل بهتری است.
رابرت کیوساکی توضیح میدهد که اختصاص مبلغی از بودجه به هزینه ثابت از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر تصمیم بگیرید 10٪ از درآمد خود را پسانداز کنید، سپس این 10 درصد را مبلغی ثابت در بودجهبندی خود قرار دهید.
ابتدا مبلغی را به خودتان اختصاص دهید. کیوساکی مینویسد: «شما میتوانید با نگاه کردن به میزان وقت و پولی که افراد صرف میکنند، آینده آنها را حدس بزنید.» او در ادامه میگوید : «زمان و پول داراییهای بسیار مهم شما هستند. آنها را عاقلانه مصرف کنید.»
کیوساکی یادآور میشود که وقتی اوضاع به وفق مراد افراد پیش نمیرود، آنها به جای هزینه کردن، تصمیم میگیرند که پول خرج نکنند. اما اگر برای خرج کردن پول اولویتبندی درستی داشته باشند، میتوانند وضعیت را بهبود ببخشند.
خرج تنقلات و هزینههای اضافی خورد و خوراک خود را کم کنید و به جای آن به هزینههای آموزش و ارتقاء دانستههای خود بیافزایید.
تقویت هوش مالی با اهرمسازی برای پول
در کتاب افزایش هوش مالی رابرت کیوساکی این فصل طولانیترین و حساسترین بخش در کل کتاب است. این بخش نشاندهنده اصلیترین بخش فلسفه مالی او را تشکیل داده است.
اهرمسازی، قرض گرفتن پول برای افزایش قدرت نقدینگی خود، در صورت داشتن قدرت کنترل سرمایهگذاری به گفته رابرت کیوساکی کار بسیار خوبی است اما اگر در کنترل سرمایهگذاری ضعیف عمل کنید، اهرمسازی بسیار خطرناک خواهد شد.
او مینویسد: «بسیاری از افرادی که با سقوط املاک و مستغلات، با شکست روبرو میشوند، افرادی بودند که روی افزایش ارزش ملکهای خود از طریق بازار املاک حساب کرده بودند.» آنها در برابر ارزش بالای خانه خود پول قرض گرفتند اما هیچ کنترلی روی بالا و پایین رفتن بازار مسکن ندارند. این موضوع نشاندهنده هوش مالی ضعیف است.
در عوض، او استدلال میکند که باید از اهرمسازی برای سرمایهگذاری کم خطر استفاده کنید، طوری سرمایهگذاری کنید که بر آن تسلط داشته باشید.
تقویت هوش مالی با افزایش دانش مالی
وارن بافت موفقترین سرمایهگذار تمام دوران است، اما او هرگز قمار نکرد. بافت (و شریکش، چارلی مونگر) تحقیقات گستردهای را برای تصمیمگیریهای خود انجام میدهند، قبل از اینکه سهام شرکتی را بخرند، آنها باید همه چیز را در مورد آن بدانند.
بدست آوردن این اطلاعات به آنها اجازه میدهد تا با اطمینان سرمایهگذاری کنند.
در مقابل، رابرت کیوساکی برخی از سرمایهگذاریهای خود را از روی نادانی انجام داده است. او سهامهایی را خریده بود که امیدوار به بالا رفتن آن بود. این نوع تصمیمات بر اساس اطلاعات نیستند، بلکه مبتنی بر احساسات هستند.
برای بهبود دانش مالی خود، مهم است که:
- واقعیت را از تفکرات جدا کنید. بسیاری از بزرگان با رضایت کامل نظرات خود را ارائه میدهند: «قیمت طلا در حال بالا رفتن است» اما این احمقانه است که تصمیمات مالی خود را بر اساس اینها اتخاذ کنیم. تصمیمات خود را بر اساس واقعیت بگیرید.
- اطلاعات را تایید کنید. فقط یک منبع اطلاعات را باور نداشته باشید و از جوانب دیگر اطلاعات را تایید کنید.
- قوانین را بشناسید. اگر نمیدانید که سرمایهگذاری شما چگونه است، آن را انجام ندهید. کیوساکی در کتابش مینویسد: «قوانین منابع ارزشمندی از اطلاعات در مورد نحوه بازی با پول هستند.»
- گرایشات را درک کنید. روندها و گرایشات حقایق با اهمیتی هستند. سرمایهگذاران هوشمند میتوانند از روندها و گرایشات برای تصمیمگیری آگاهانه خود استفاده کنند. با این حال، توجه داشته باشید که این روند به واقعیتهای آینده منجر نمیشود. با این حال، منابع با ارزش اطلاعات مالی به حساب میآیند.
اهمیت تقویت هوش مالی در ثروتمند شدن
وقتی شما دچار مشکلات متعدد مالی هستید باید سراغ آن کالاهایی بروید که شما را در جهت ثروتمند شدن هدایت میکند نه آن دسته کالاهایی که موجب ایجاد هزینههای دیگری میشوند. بنابراین دنبال محصولات ثروتساز باشید و دست از فکرهای مقطعی و زودبازده بردارید.
جمعبندی این مقاله را با جملهای از رابرت کیوساکی تمام میکنیم:
زمانی که میخواهید ثروتمند شوید، نیاز دارید بدانید چه رفتاری با پول نشان دهید. پول مانند سگ دستآموزتان است، اگر بتوانید رفتار صحیحی با او نشان دهید، هر زمانی که برایش تکه چوبی پرت کنید خیلی سریع میرود و آن را برایتان میآورد… پول هم دقیقاً همینطور کار میکند.
