دایناسورها چه زمانی زندگی می کردند؟

دایناسورها خزندگانی عظیم الجثه بودند که حدود 150 میلیون سال روی زمین زندگی کردند. آنها در دوران مزوزوئیک یعنی از 225 الی 66 میلیون سال پیش می زیستند. کلمه دایناسور از واژه های یونانی دینوس به معنی ترسناک و سائوروس به معنی خزنده گرفته شده است.

دایناسورها مانند ماهی ها، دوزیستان، پرندگان و پستانداران، مهره دار بودند. آنها یکی از گروه های بزرگ خزندگان به شمار می روند. دایناسورها گونه های متنوع و فراوانی داشتند. اکثر آنها از گیاهان تغذیه می کردند؛ ولی برخی دیگر خود را با گوشتخواری سازش داده بودند. برخی روی دو پا و برخی دیگر روی چهار پا راه می رفتند. آنها هم در خشکی و هم در آب می زیستند. برخی از آنها جثه کوچکی داشتند و وزن شان بیش از چند صد گرم نبود. ولی طول بدن برخی از آنها به 30 متر و وزن شان به 100 تن می رسید. پوست آنها احتمالاً مثل پوست تمساح ها و کروکودیل ها بوده است. نقش فلس های پوست بعضی از دایناسورها در گل و لای باقی مانده است. بعضی از آنها نیز پوست زره داری داشتند.

دایناسورها را به دو گروه اصلی سوسمارسانان و پرنده سانان تقسیم می کنند.

سوسمارسانان به دو دسته گوشتخوار و گیاهخوار بودند. سوسمارسانان گوشتخوار روی دو پای عقبی خود راه می رفتند و ایستاده به دنبال شکار می دویدند. آنها دایناسورهای گیاهخوار را شکار می کردند و می خوردند. بزرگترین دایناسور گوشتخوار، تیرانوزروس بود که بلندی قامتش به 6 متر می رسید و دندان هایی به طول 15 سانتیمتر داشت. تیرانوزروس با دندان های تیز و تیغ مانندش می توانست گازهای مرگ آوری بگیرد. برخی از دایناسورهای گوشتخوار ناخن برگشته ای روی شست پا داشتند که با آن شکارشان را تکه تکه می کردند.

تبلیغات
دریافت اپلیکیشن آپرا

سوسمارسانان گیاهخوار بزرگترین انواع دایناسورها بودند. برونتوزروس یکی از این دایناسورهای عظیم الجثه بود. این دایناسور حدود 24 متر طول و 32 تن وزن داشت. این جانور بیشتر وقتش را صرف خوردن گیاهان می کرد. دایناسورهای گیاهخوار گردن و دمی بلند داشتند و روی چهار پا راه می رفتند. آنها برای خوردن برگ درختان روی پاهای عقبی شان بلند می شدند. براکیوزروس حتی از برنتوزروس هم بزرگتر بود و 77 تن وزن داشت.

دایناسورهای پرنده سان شامل دو نوع دایناسورهای زره پوش و دایناسورهای اردک منقار بودند. استگوزروس نوعی دایناسور پرنده سان زره پوش بود. قسمت تحتانی پشت این جانور از فلس های فلز مانند و شاخک های کوچک پوشیده شده بود که از مهره های پشت آن محافظت می کرد. اسکولوزروس نیز پوششی با ورقه های فلزی شکل و برآمده در سر، دم و پشت داشت. پاهای این دایناسور کوتاه بود و با حالتی شبیه به خزیدن حرکت می کرد. تریسراتوپس سری سپر مانند و بسیار بزرگ داشت و مانند کرگدن دارای شاخ بود. دایناسورهای اردک منقار روی دو پا راه می رفتند و منقاری شبیه به منقار اردک داشتند.

نسل دایناسورها 66 میلیون سال پیش منقرض شد. دانشمندان فرضیه های متعددی برای توضیح علت انقراض نسل دایناسورها ارائه داده اند. برخی علت آن را تغییرات جوی و آب و هوایی و کمبود مواد غذایی می دانند. برخی دیگر معتقدند که پس از افزایش تعداد پستاندارانی که از تخم دایناسورها تغذیه می کردند، نسل دایناسورها به آرامی منقرض شد. بر اساس فرضیه ای دیگر آنها به بیماری های خطرناکی مبتلا شدند. دایناسورهای بیمار، بیماری را منتشر کردند و همین امر باعث شد که همه آنها بمیرند. یک نظریه دیگر می گوید که برخورد ستاره ای دنباله دار یا شهاب سنگی عظیم به زمین باعث به وجود آمدن ابرهایی از گرد و غبار و بخار شد. این ابرها جلو تابش خورشید را گرفتند و باعث سرد شدن آب و هوای کره زمین شدند. دایناسورها نتوانستند با شرایط جدید سازگار شوند؛ در نتیجه نسل شان منقرض شد.

با وجود تمام این فرضیه ها، هنوز علت نابودی دایناسورها به صورت یک راز باقی مانده است. شاید دلیل انقراض نسل این موجودات ترکیبی از تمامی فرضیه های ارائه شده و یا علتی فرای تصورات انسان باشد.

منابع

مقاله علمی و آموزشی «دایناسورها چه زمانی زندگی می کردند؟»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری، ترجمه و نگارش هیئت تحریریه علمی پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا کتاب چرا، چطور، چگونه؟، نوشته ی دکتر سونیتا گوپتا و دکتر نینا آگراوال و ترجمه پریسا همایون روز و پریچهر همایون روز از موسسه نشر و تحقیقات ذکر، منتشر شده در تیر ۱۳۹۳ با شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۰۷-۲۲۱-۶ به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مطالب مشابه

دکمه بازگشت به بالا