آنچه که از افسردگی باید بدانید
اینکه گاهی بیحوصله و غمگین باشید، طبیعی است اما اگر این احساس، برای روزهای متمادی ادامه پیدا کند، ممکن است نشانه افسردگی باشد. در حقیقت، افسردگی یک دوره از غم و یا بیتفاوتی میباشد که ممکن است همراه با علائم دیگر بوده که حداقل دو هفته طول بکشد و عملکرد و زندگی روزانه فرد را مختل کند.
افسردگی نشانهای از ضعف و یا ضعف شخصیتی نیست، بلکه یک اختلال اجتماعی عمومی و قابل درمان میباشد؛ که شما میتوانید در این مقاله با علائم و راههای درمان آن آشنا شوید.
علائم افسردگی
احساسی
احساس اندوه و از دست دادن شوق زندگی از علائم اولیه افسردگی است. فعالیتهایی که تا پیش از این لذتبخش بودهاند، جذابیت خود را از دست میدهند. همچنین ممکن است فرد احساساتی نظیر عذاب وجدان، بیارزش بودن و ناامیدی و یا افکار مداوم مرگ یا خودکشی را تجربه کند.
جسمی
گاهی افسردگی توام با علائم جسمی بروز میکند:
- خستگی و کاهش انرژی
- بیخوابی، بخصوص صبح خیلی زود بیدار شدن
- خواب بیش از حد
- دردهای مداوم نظیر سردرد، گرفتگی عضلانی و یا اختلالات گوارشی که حتی با درمان بهبود نمییابند.
افسردگی میتواند موجب بدتر شدن سایر بیماریها بخصوص دردهای مزمن گردد، زیرا مواد شیمیایی اصلی مغز، هم احساسات و هم درد را تحت تاثیر قرار میدهند.
نکته: تحقیقات نشان میدهند که درمان میتواند باعث بهتر شدن سایر بیماریهای همزمان گردد.
اشتهاء
تغییر در اشتهاء یا وزن یکی دیگر از شاخصههای افسردگی است. برخی از بیماران اشتهایشان افزایش مییابد، در حالی که برخی دیگر اشتهای خود را از دست میدهند. افراد مبتلا به افسردگی ممکن است با کاهش یا افزایش شَدید وزن مواجه شوند.
تاثیر افسردگی بر روال عادی زندگی
در صورت عدم درمان افسردگی، آشفتگیهای ناشی از علائم احساسی و جسمانی میتواند موجب خدشهدار شدن شغل، سرگرمیها و روابط فرد شود. افراد مبتلا، اغلب به سختی قادر به تمرکز و تصمیم گیری هستند. دیگر، فعالیتهای سابق برایشان لذتبخش نیست. برای مثال در روابط جنسی خود دچار سردی میشوند. افسردگی در موارد شَدید، عامل تهدیدکننده زندگی فرد محسوب میشود.
علائم هشدار خودکشی
احتمال اینکه افراد مبتلا به افسردگی، اقدام به خودکشی کنند بیشتر است. از جمله علائم هشداردهنده صحبت درباره مرگ یا خودکشی، تهدید کردن دیگران به آسیب و یا مبادرت به رفتارهای پَرخاشگرانه میباشد.
وضعیت هر فرد محتمل به انجام خودکشی باید جدی تلقی گردد و هرچه سریعتر به پزشک متخصص مراجعه نماید.
دلایل بروز و انواع افسردگی
پزشکان نمیدانند چه چیزی باعث افسردگی میشود، اما یک نظریه بیان میکند که علت ایجاد آن ساختار مغزی و عملکرد شیمیایی تغییر یافته میباشد. طی افسردگی، کارآیی مدارهای مغزی تنظیم کننده خلق و خو تضعیف میشود. به نظر میرسد داروهای ضد افسردگی با بهبود ارتباط بین سلولهای مغزی، عملکرد آنها را به حالت طبیعی برمیگردانند.
دانشمندان همچنین معتقدند گرچه از دست دادن عزیزی، ممکن است موجب بروز افسردگی در او شود، اما او باید از نظر بیولوژیکی مستعد باشد. برخی از داروها، سوء مصرف الکل و مواد مخدر، تغییرات هورمونی و حتی تغییرات فصلهای سال از جمله محرکهای بروز افسردگی هستند.
افسردگی فصلی
اگر خلق و خوی شما با تغییرات فصول دگرگون میشود، یعنی در تابستان احساس گرمی و سر زندگی و در زمستان دچار سردی و افسردگی میشوید، احتمالاً دچار اختلال خُلق فصلی هستید. علائم این اختلال عموماً از اواخر پاییز و اوایل زمستان، همزمان با کوتاه شدن روزها بروز میکند. محققان بر این باور هستند که با توجه به موقعیت جغرافیایی زندگی، 3 تا 20 درصد افراد با این اختلال مواجه میشوند.
افسردگی پس از زایمان
بین هر چهار خانم حامله، 3 نفر آنها پس از زایمان، دچار افسردگی میگردند. اما حدود 12 درصد از این خانمها با افسردگی شدیدی مواجه میشوند که تا مدتها پس از زایمان از آن رنج میبرند. این نوع که با نام افسردگی پس از زایمان یاد میشود، علائمی مانند افسردگی شَدید را در پی دارد. نکته حائز اهمیت در این نوع، به خطر افتادن زندگی و سلامت کودک است زیرا یک مادر افسرده لذتی از بودن با فرزند خود نمیبرد.
افسردگی در کودکان
در آمریکا، حدود 2 درصد از کودکانی که به مدرسه میروند و یک نفر از 10 نوجوان، دچار افسردگی میشوند. این اختلال، کودک را در بازیهای گروهی، دوست پیدا کردن و انجام تکالیف مدرسه دچار مشکل میکند. علائم این اختلال، مشابه بزرگسالان میباشد اما برخی از کودکان ممکن است علائمی همچون خشم یا رفتارهای پُر خطر که با عنوان برونریزی (Acting Out) یاد میشود را از خود بروز دهند. تشخیص افسردگی در کودکان، امر دشواری است.
تشخیص و درمان افسردگی
تا به امروز هیچ آزمایشی برای افسردگی کشف نشده است. پزشکان برای تشخیص قطعی، یک شرح حال از علائمی که بیمار در خود مشاهده میکند تهیه مینمایند. یک شرح پزشکی و دارویی از فرد گرفته میشود زیرا در بروز علائم آن موثر میباشند. نوع برخورد در مباحثات، رفتارها و فعالیتهای روزانه میتوانند نشانگر شدت و نوع افسردگی باشند. تشخیص درست، اصلیترین قدم برای انجام موثرترین درمان است.
صحبت درمانی
مطالعات نشان میدهند که انواع مختلفی از صحبت درمانی میتوانند در بهبود افسردگی خفیف تا متوسط موثر باشند. هدف از رفتار درمانی شناختی، تغییر افکار و رفتارهایی است که موجب بروز افسردگی میشوند. رابطه درمانی، چگونگی تاثیر روابط روی خلق و خوی را مشخص میکند. روان درمانی پویا نیز به فرد کمک میکند تا از مسائل حل نشده و احساسات ناخودآگاهی که روی خلق و خوی او تاثیر گذاردهاند مطلع گردد. برای برخی از بیماران چند ماه درمان کافی است در حالی که برخی دیگر باید به درمان خود ادامه دهند.
داروهای افسردگی
داروهای افسردگی بر میزان پیامرسانهای شیمیایی مغز از جمله سروتونین و نور اپینفرین تاثیر میگذارند. در حال حاضر، داروهای ضد افسردگی متعددی در بازار موجود هستند. چند هفته طول میکشد تا این داروها اثر خود را بگذارند. به منظور ارزیابی بهتر تاثیر دارو و تعیین دوز مورد نیاز برای بیمار، مراجعه منظم به پزشک بسیار مهم تلقی میگردد. در صورتی که اولین داروی تجویز شده تاثیرگذار نباشد، ممکن است دارویی دیگر موثر باشد.
نکته: به نظر میرسد مصرف همزمان دارو و صحبت درمانی، روند بهبود را سرعت میبخشد.
ورزش
تحقیقات نشان میدهند که ورزش در مقابل افسردگی خفیف تا متوسط همچون سلاحی قدرتمند عمل میکند. فعالیت فیزیکی، موجب آزادسازی اندورفین میشود که میتواند به بهبود خلق و خو کمک کند. همچنین ورزش مداوم موجب افزایش اعتماد به نفس، خواب خوب، کاهش استرس و افزایش انرژی میگردد. هر فعالیت فیزیکی با شدت متوسط از شنا گرفته تا انجام کارهای خانه میتواند موثر باشد. فعالیت مورد علاقه خود را انتخاب کنید و 4 تا 5 بار در هفته به مدت 20 تا 30 دقیقه انجام دهید.
حیوانات خانگی
یک خرگوش بازیگوش یا یک طوطی سخنگو، جانشین دارو یا صحبت درمانی نمیشوند اما به گفته محققین، نگهداری از یک حیوان خانگی در بسیاری از مردم موجب بهبود علائم افسردگی خفیف تا متوسط میگردد. حیوانات یک رابطه احساسی بدون مرز فراهم میکنند، شخص را از تنهایی در میآورند و به زندگی او هدف میبخشند. مطالعات نشان میدهند افرادی که از حیوانات خانگی مراقبت میکنند کمتر با اختلالات خواب مواجه میشوند و از سلامت عمومی بهتری برخوردارند.
نقش حمایت اجتماعی
از آنجا که تنهایی دست در دست افسردگی پیش میرود، گسترش یک نظام اجتماعی حمایتی میتواند بخش مهمی از درمان را بر دوش گیرد. این شبکه اجتماعی میتواند عضویت در یک گروه حمایتی اینترنتی و یا تلاش برای ملاقات دوستان و خانواده باشد. حتی پیوستن به کلاسهای کتابخوانی و باشگاههای ورزشی کمک میکنند تا روی یک روال منظم با دیگران در تماس باشید.
هر فردی امکان دارد دچار افسردگی شود اما طبق نظر کارشناسان، ژنتیک نیز عامل موثری است و با داشتن پدر و مادر، یا خواهر و برادری که دچار آن هستند، احتمال بروز این اختلال در شما افزایش مییابد. احتمال ابتلای خانمها دو برابر مردان است.
ممکن است احساس ناامیدی و درماندگی کنید؛ اما حقیقتاً این یک موقعیت کاملاً قابل درمان است. بیش از 80 درصد افراد با انجام دارو درمانی یا صحبت درمانی و یا هر دو درمان با هم، بهتر میشوند. حتی اگر این روشهای درمانی با شکست مواجه شوند سایر روشهای نوین وجود دارند که میتوانند جای روشهای قدیمیتر را بگیرند. سلامتی شما آرزوی ما است.
منابع
- WebMD. مجله سلام سلامت.
