خانه / آموزش / سلامتی / آناتومی / با ریه و وظایف آن آشنا شوید
فروشگاه شارژ، محصولات مجازی و خدمات بر خط های یو

با ریه و وظایف آن آشنا شوید

شش، ریه یا جگر سفید یکی از اعضای دستگاه تنفس در بعضی جانوران است. در ریه گلبول های قرمز خون، اکسیژن را دریافت می کنند و به سایر سلول های بدن می رسانند.

ریه ها شگفت انگیز هستند و به شما کمک می کنند که نفس بکشید، با دوستان خود حرف بزنید، موقع بازی فریاد بزنید، آواز بخوانید، گریه کنید و بسیاری کارهای دیگر. در زمان بازی کردن، ریه ها حتی با مغز همکاری می کنند و وقتی کیلومترها می دوید مقدار هوای بیشتر و با سرعت بیشتر وارد بدن شده و سپس خارج می شود.

شما نمی توانید ریه ها را ببینید، اما لمس کردن آنها آسان است. دست تان را روی قفسه سینه بگذارید و نفس عمیق بکشید. احساس می کنید قفسه سینه کمی بزرگتر می شود و حالا هوای داخل ریه را بیرون بفرستید. قفسه سینه به اندازه قبلی بر می گردد. با انجام این کار، در حقیقت نیروی ریه ها را احساس کرده اید.

محل قرارگیری ریه ها در بدن

محل قرارگیری ریه ها در بدن

در این مقاله شما می توانید با ریه، وظایف و بیماری های رایج ریوی آشنا شوید.

ساختار ریه ها
ریه ها در قفسه سینه قرار دارند، و آنقدر بزرگ هستند که بیشتر فضای سینه را گرفته اند. هر انسان دو ریه دارد. ریه ها مثل چشم ها یا سوراخ های بینی یک اندازه نیستند و ریه سمت چپ کمی کوچکتر از ریه سمت راست است. فضای اضافی سمت چپ، جایگاه قلب است.

قفسه سینه از ریه ها محافظت می کند. قفسه سینه از ۱۲ دنده تشکیل شده است که این دنده ها به ستون فقرات پشت کمر و دور ریه ها به هم متصل شده اند تا از ریه ها محافظت کنند؛ دیافراگم در زیر ریه ها قرار دارد.

آناتومی ریه

آناتومی ریه

راهنمایی: دیافراگم ماهیچه گنبدی شکل است که با ریه کار می کند تا عمل دم و بازدم انجام شود.

نقش ریه ها در بدن
ریه نقش اساسی در سلامت انسان دارد. ممکن است بعضی از ارگان های بدن مثل پا و یا کلیه را نداشته باشیم و بتوانیم زندگی کنیم، یا با هفته ای سه بار دیالیز کردن، زندگی نماییم، اما بدون ریه نمی توان زندگی کرد. به خاطر اینکه اکسیژن باید وارد بافت ها شده، از طریق ریه وارد سیستم بدن شود، به قلب، مغز و… یا به ارگان های دیگر برسد و گاز دی اکسید کربن از ریه باید خارج گردد. از جمله نقش های اساسی ریه کمک به عملیات دم و بازدم است.

ریه ها برای صحبت کردن هم مهم هستند. نای در بالای حنجره قرار دارد و گاهی اوقات به حنجره جعبه صدا گفته می شود. در امتداد حنجره، تارهای صوتی قرار دارند که برای تولید صدا باز و بسته می شوند. وقتی هوا از ریه ها خارج می شود از طریق نای و حنجره به تارهای صوتی برخورد می کند، تارهای صوتی می لرزند و صدا تولید می شود. میزان بلندی صدا به مقدار هوایی که از ریه ها خارج می شود، بستگی دارد. سعی کنید نفس عمیقی بکشید و نام شخصی را صدا بزنید. بدون نفس کشیدن چه مدت می توانید حرف بزنید؟ دفعه بعد سعی کنید فریاد بزنید و مشاهده می کنید فریاد زدن به مقدار هوای بیشتری نیاز دارد. بنابراین حتی برای گفتن یک کلمه هم دائماً به نفس کشیدن نیاز می باشد.

انواع بیماری ریه

بیماری های ریوی که بر رگ های خونی تاثیر می گذارند.
طرف راست قلب، خون کم اکسیژن را از طریق رگ ها دریافت می کند و از طریق رگ های ریوی (Pulmonary) خون را به ریه پمپاژ می کند. این رگ های خونی ریوی ممکن است دچار بیماری شوند. این بیماری ها شامل:

  • آمبولی ریه (Pulmonary Embolism): که در آن لخته خون از سایر نقاط بدن وارد قلب شده و از قلب وارد ریه می شود. لخته خون در یکی از رگ های خونی ساکن شده و معمولاً باعث تنگی نفس و سطح اکسیژن پایین خون می شود.
  • فشار خون ریوی (Pulmonary Hypertension): مشکلات مختلف باعث فشار خون بالا در رگ های ریوی می شود. فشار خون بالای رگ های ریوی می تواند باعث تنگی نفس و درد قفسه سینه شود.

بیماری های ریوی که بر دیواره های قفسه سینه تاثیر می گذارند.
دیواره قفسه سینه نیز نقش مهمی در نفس کشیدن دارد. ماهیچه ها دنده ها را به هم متصل کرده و به قفسه سینه اجازه گسترش می دهند. بعضی از بیماری های قفسه سینه و ریه شامل:

  • سندروم کاهش حجم هوای تنفسی از ریه ها در اثر چاقی: نوعی بیماری مربوط به ریه است که در اثر چاقی رخ داده و در آن با افزایش وزن روی قفسه سینه و شکم، باز شدن و بسط قفسه سینه سخت می شود. نتیجه این بیماری مشکلات حاد تنفسی است.
  • اختلالات عصبی و عضلانی: که در آن عملکرد ضعیف ماهیچه هایی که تنفس را کنترل می کنند، باعث مشکل در تنفس می شود.

بیماری انسداد ریه
انسداد یا تنگی راه های هوایی فوقانی در ریه می تواند موجب خروپف و ایست تنفسی به مدت چند ثانیه در طول خواب شود که در نهایت موجب خواب آلودگی بیمار در طول روز می شود. این افراد غالباً یک فنوتیپ خاصی دارند، چاق بوده، گردن و فک کوچکی دارند. در مورد انسداد مجاری هوایی پایین هم می توان از آسم و برونشیت مزمن در سیگاری ها نام برد.

عفونت ریه
دستگاه تنفسی به دو بخش تقسیم می شود: فوقانی و تحتانی. اگر عفونت در هر کدام از این دو بخش رخ دهد، به نام همان بخش خوانده می شود. دستگاه تنفسی فوقانی شامل حلق و حنجره و نای است. دستگاه تنفسی تحتانی شامل ریه ها و اجزای آنها است.

علل عفونت ریه می تواند باکتری، ویروس و یا قارچ ها باشد. انگل ها نیز باعث عفونت ریه می گردد.

  • عفونت باکتریایی بیشتر در اثر تماس عفونی است. این عفونت ها توسط آنتی بیوتیک ها درمان می شوند. عفونت های باکتریایی موجب سوزش پوست می گردند.
  • عفونت های ویروسی ریه نیاز به دارو ندارند و خودبخود خوب می شوند. در عفونت های حاد ویروسی ریه، لب ها و ناخن ها به رنگ آبی در می آیند.
  • علائم عفونت ریه ناشی از قارچ نیز همانند علائم عفونت ریوی ناشی از باکتری و یا ویروس می باشد. در برخی موارد شَدید، عمل جراحی برای برداشتن توده قارچی از ریه لازم می باشد.

نکته ۱: از دست دادن آب بدن نیز یکی از علائم عفونت ریه می باشد. عفونت ریه می تواند منجر به عفونت گوش گردد.

نکته ۲: اگر گلو درد شما در عرض چند روز بهبود نیافت و یا بعد از چند هفته، سرفه های شما ادامه داشت، باید به پزشک متخصص مراجعه نمایید.

پنومونی یا ذات الریه
پنومونی شایع ترین نوع عفونت ریه می باشد. ذات الریه در واقع همان التهاب ریه می باشد که با یک عفونت ایجاد می شود. زمانی که کیسه های هوایی در ریه محتوی مقدار زیادی مایعات می شوند، ذات الریه رخ می دهد. عفونت ذات الریه می تواند از نوع ویروسی، باکتریایی و یا قارچی باشد.

علائم این بیماری ریه عبارت است از:

  • التهاب ریه
  • تنگی نفس
  • درد قفسه سینه
  • تب بالا
  • سرفه خلط دار
  • لرز
  • گرفتگی قفسه سینه
  • درد عضلانی
  • خستگی

نکته ۳: بسیاری از بیماران بعد از آنفلونزا مبتلا به ذات الریه می گردند.

نکته ۴: افراد سیگاری و افراد مسنی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مستعد مبتلا شدن به این بیماری هستند.

نکته ۵: این بیماری اگر خوب درمان نشود، می تواند حتی باعث مرگ فرد شود.

بیماری سندروم حاد تنفسی ریه
این بیماری در واقع نوعی ذات الریه می باشد و به شدت مسری است. سیاه سرفه، تب بالا، سردرد و ناراحتی عمومی از علائم این سندروم می باشد.

بیماری سل
سل عفونت ریوی ناشی از باکتری مایکوباکتریوم می باشد. سرفه، خلط سبز و یا خون آلود و تنگی نفس برخی از علائم این بیماری هستند. سل باعث کاهش وزن و خشک و پوسته پوسته شدن پوست می شود.

عفونت سل مسری است و با قطرات سرفه منتقل می شود. آنتی بیوتیک ها برای درمان سل بسیار موثر می باشند.

بیماری ذات الجنب ریه
پرده پوشاننده ریه به نام پرده جنب نامیده می شود. این بیماری توسط عفونت ویروسی و یا ذات الریه به وجود می آید. درد قفسه سینه و تنگی نفس از علائم شایع این بیماری است.

برونشیت
در برونشیت راه های هوایی تحریک می شود و موجب التهاب برونش های کوچک و بزرگ ریه و افزایش خلط و انسداد راه هوایی می گردد. خلط ها غلیظ و زرد یا سبز رنگ می باشند. این بیماری می تواند حاد و مزمن باشد. عفونت ویروسی شایع ترین دلیل برونشیت حاد است. معمولاً برونشیت مزمن ریه در اثر مواد شیمیایی و یا دود سیگار به وجود می آید. برونشیت مزمن می تواند موجب بیماری انسداد مزمن ریوی گردد. افراد مبتلای مزمن سال ها سرفه می کنند.

آنفلونزا
این بیماری توسط یک ویروس شروع می شود و دستگاه تنفسی فوقانی را تحت تاثیر قرار می دهد و باعث درد بدن، خستگی، سرفه و برخی بیماری های دستگاه تنفسی تحتانی مثل ذات الریه نیز می شود.

دود سیگار سبب تخریب بافت ریه شده و عمل مژه های ریه (Cilia) را غیر فعال می کند. سیگاری های افراطی در معرض خطر بیشتری نسبت به سیگاری های متوسط هستند، اما حتی در معرض دود سیگار بودن هم زیان آور است. سلامتی شما آرزوی ما است.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

مقاله علمی و آموزشی «با ریه و وظایف آن آشنا شوید»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری، ترجمه و نگارش هیئت تحریریه پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد.

فروشگاه شارژ، محصولات مجازی و خدمات بر خط های یو

دیدگاه خود را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. بخش های الزامی با * مشخص شده اند. *

*