خانه / آموزش / سلامتی / بیماری و درمان / پر فشاری خون چیست؟
سایت سازان

پر فشاری خون چیست؟

پُر فشاری خون اختلالی است که فرد را در معرض حمله قلبی، سکته مغزی و ابتلا به بیماری کلیوی قرار می دهد. این بیماری اگرچه اغلب علائمی ندارد اما مشکل جدی به شمار می رود.

پزشک یا پرستار در هنگام گرفتن فشار خون، آن را بوسیله دو عدد گزارش می کند، مثلاً ۱۴۰ روی ۹۰. عدد بزرگتر، میزان فشار خون داخل رگ ها در هنگام انقباض قلب و عدد کمتر فشار خون داخل رگ ها در هنگام استراحت قلب است.

جدول زیر، محدوده های فشار خون را تعریف می کنند. «پیش پر فشاری خون» اصطلاحی است که پزشکان برای هشدار استفاده می کنند. افرادی که دچار پیش پر فشاری خون هستند، هنوز دچار پر فشاری خون نشده اند، اما فشار خون این افراد از محدوده فشار خون طبیعی که برای افراد سالم تعریف می شود، بالاتر است.

محدوده

عدد بزرگتر

عدد کوچکتر

پر فشاری خون

۱۴۰ یا بالاتر

۹۰ یا بالاتر

پیش پر فشاری خون

۱۲۰ تا ۱۳۹

۸۰ تا ۸۹

فشار خون طبیعی

۱۱۹ یا کمتر

۷۹ یا کمتر

پر فشاری خون معمولاً علائم خاصی ندارد. در این مقاله شما می توانید بطور ساده با فشار خون بالا و راه های کنترل آن آشنا شوید.

تشخیص پر فشاری خون
بسیاری از افراد در هنگام مراجعه به پزشک دچار اضطراب می شوند و فشار خون شان اندکی بالا می رود؛ به همین دلیل، برای تشخیص ابتلا به پر فشاری خون، فشار خون شما باید حداقل در دو سنجش که به فاصله یک هفته انجام می دهید، بالا گزارش شود. تنها مورد استثناء زمانی است که فشار خون خیلی بالا باشد یا پر فشاری خون به اندام هایی مانند قلب، چشم یا کلیه آسیب وارد کرده باشد. ممکن است پیش از آغاز هر گونه اقدام درمانی، از شما خواسته شود تا در منزل یا محل کار نیز فشار خون خود را اندازه گیری نمایید.

درمان پر فشاری خون
در صورت عدم درمان پر فشاری خون، این بیماری می تواند منجر به مشکلات بسیاری از جمله بیماری های قلبی و سکته مغزی گردد. وقتی فشار خون شما از ۱۱۰ روی ۷۵ که فشار خون طبیعی محسوب می شود، تجاوز می کند، احتمال این مشکلات بیشتر می شود. درمان پر فشاری خون باعث کاهش احتمال ابتلا به این بیماری ها می گردد. مراحل درمان پر فشاری خون به شرح زیر است:

۱) تغییر الگوی زندگی
معمولاً درمان پر فشاری خون با تغییر الگوی زندگی آغاز می شود. نوع فعالیت ها و تغذیه شما تاثیر بسیاری روی فشار خون و سلامت کلی بدن تان می گذارد. پیروی از الگوهای درست می تواند:

  • فشار خون شما را پایین بیاورد یا از ابتلا به پر فشاری خون پیشگیری کند.
  • نیاز شما به مصرف داروهای پر فشاری را کاهش می دهد.
  • در صورتی که از داروی پر فشاری خون مصرف می کنید، عملکرد آن را بهبود می بخشد.
  • احتمال خطر حمله قلبی، سکته مغزی یا بیماری کلیوی را کاهش می دهد.

تغییراتی که می توانند به کاهش فشار خون کمک کنند، عبارتند از:

  • کاهش وزن (در صورتی که دچار اضافه وزن هستید.)
  • یک برنامه غذایی سرشار از میوه، سبزیجات و لبنیات کم چرب در نظر بگیرید و میزان مصرف گوشت، شیرینی و غلات تصفیه شده را کاهش دهید (حذف نکنید).
  • نمک کمتری مصرف کنید.
  • سعی کنید در بیشتر روزهای هفته حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت ورزشی انجام دهید.
  • از مصرف نوشیدنی های الکلی خودداری کنید.

در صورتی که دچار پر فشاری خون هستید، ترک سیگار نیز جزء اقدامات مهم و ضروری محسوب می شود. ترک سیگار، فشار خون شما را پایین نمی آورد، اما احتمال بروز حمله قلبی یا مغزی را در شما کاهش داده و به شما کمک می کند احساس بهتر و زندگی طولانی تری داشته باشید.

چگونه و از کجا شروع کنیم؟

۱) آرام و سَبُک شروع کنید: شاید تغییراتی که در بالا ذکر شده کمی زیاد به نظرتان برسد اما نگران نباشید. لازم نیست همه آنها را یکباره انجام دهید. اعتدال راه حل ارتقاء شیوه زندگی تان است. یک عادت اشتباه کوچک را انتخاب کنید و سعی نمایید برای مدتی آن را تغییر دهید و آن را به شیوه درست انجام دهید. اگر نتوانستید آن را عملی کنید، آنقدر آن را ادامه دهید تا به یک عادت مبدل شود. اگر باز هم نتوانستید، تسلیم نشوید. این راهکار را برای یک عادت اشتباه دیگر بکار بگیرید و ببینید چگونه پیش می رود.

به عنوان مثال بیایید در نظر بگیریم که شما می خواهید برنامه غذایی خود را سر و سامان بخشید. اگر شما همیشه چیزبرگر و سیب زمینی سرخ کرده می خورید، نمی توانید ناگهان شروع به خوردن سالاد کنید. اغلب زمانی که فرد تغییر را با چنین شدتی شروع می کند، با شکست مواجه می شود و دچار احساس یاس و ناامیدی شده و آن را رها می کند. پس به جای اینکه سعی کنید یکروزه تمام عادت های اشتباه برنامه غذایی خود را تغییر دهید، یک یا دو اشتباه کوچک برنامه غذایی خود را انتخاب نموده و سعی کنید به تغییر آن عادت کنید. برای نمونه چیزبرگر بخورید اما سیب زمینی را کنار بگذارید یا همان غذا را بخورید اما حجم آن را به نصف کاهش دهید.

۲) وزن کم کنید: گاهی ایده وزن کم کردن برای افراد، از واقعیت آن پیچیده تر است. برای کاهش وزن، یا باید کمتر بخورید یا بیشتر ورزش کنید. اگر هر دوی آنها را با هم انجام دهید، نتیجه بهتری هم می گیرید. بهترین برنامه برای وزن کم کردن، برنامه ای است که قادر به حفظ آن باشید.

۳) برنامه غذایی خود را بهبود بخشید: برنامه غذایی واحدی وجود ندارد که برای همگان مناسب باشد. اما بطورکلی، یک برنامه غذایی سالم می تواند حاوی مواد زیر باشد:

  • سرشار از میوه، سبزیجات و غلات کامل
  • مقداری لوبیا، نخود، عدس و اقسام حبوبات
  • انواع آجیل مانند گردو، بادام و بادام زمینی
  • لبنیات و شیر بدون چربی یا کم چرب
  • ماهی

همچنین برای داشتن یک برنامه غذایی سالم، محدود کردن میزان مصرف قند، شیرینی، گوشت و غلات تصفیه شده ضروری است. نان سفید، برنج سفید، انواع ماکارونی و بیشتر غذاهای بسته بندی شده حاصل غلات تصفیه شده هستند.

۳) کاهش مصرف نمک: بسیاری از مردم تصور می کنند کاهش مصرف نمک به معنای کنار گذاشتن نمکدان و نمک در هنگام پخت و پز است. واقعیت این است که حذف نمکدان از روی میز غذا یا کاهش مصرف آن هنگام پخت و پز، تنها اندکی به کاهش نمک مصرفی کمک می کند چون تقریباً تمام سدیمی که شما دریافت می کنید، در خوراکی های آماده فروشگاه ها و غذای رستوران ها نهفته است.

مهم ترین اقدام برای کاهش مصرف نمک، کاهش مصرف مواد غذایی آماده است. این به معنای کاهش مصرف مواد غذایی کنسروی و بسته بندی شده است. سعی کنید میوه، سبزیجات و گوشت تازه تهیه و فریز کنید تا از طریق همین مواد، وعده های غذایی خود را طبخ کنید و وعده های کمتری را در رستوران صرف نمایید.

سعی کنید همگام با سایر تغییرات، یکباره تمام نمک مصرفی خود را حذف نکنید. به جای آن، یک یا دو غذا که حاوی مقدار زیادی نمک است انتخاب نموده و سعی کنید آنها را با دو گزینه کم نمک جایگزین کنید. زمانی که شما به این گزینه های کم نمک عادت کردید، یک یا دو غذای جدید را انتخاب نمایید و بار دیگر گزینه های کم نمکی را جایگزین آنها کنید. تا جایی به این روند ادامه دهید تا تمام غذاهای مصرفی تان کم نمک یا بدون نمک شوند.

۴) فعالیت فیزیکی خود را افزایش دهید: برای افزایش فعالیت فیزیکی، لازم نیست دائم به باشگاه ورزشی بروید و خیس عرق شوید بلکه می توانید در هنگام انجام فعالیت های روزانه فعالیت بدنی خود را افزایش دهید. پیاده روی، باغبانی و ایروبیک نمونه هایی از این قبیل کارها هستند. مثل سایر تغییرات، نباید برای افزایش فعالیت فیزیکی عجله یا زیاده روی کنید. اگر در حال حاضر هیچ فعالیتی ندارید، با یک پیاده روی کوتاه یک روز در میان شروع کنید و برای چند هفته آن را دنبال نمایید. اگر توانستید آن را در برنامه خود حفظ کنید، برای مدت طولانی تری به آن ادامه دهید. اما اگر احساس کردید که از پیاده روی لذت نمی برید، یک فعالیت دیگر را انتخاب کنید.

تغییرات را از کجا شروع کنم؟
اگر می خواهید الگوی زندگی خود را بهبود بخشید، با تغییراتی که برایتان آسان تر است شروع کنید. اگر در گذشته ورزش می کردید و اکنون آن را ترک کرده اید، ممکن است شروع مجدد آن برایتان آسان باشد یا اگر از آشپزی لذت می برید، شاید اولین گام، تمرکز بر تهیه غذاهای خانگی و کم نمک و کم کردن مصرف غذاهای آماده باشد.

برای اولین تغییری که در نظر گرفتید، یک هدف گذاری واقع بینانه و یک بازه زمانی مشخص تعیین کنید. برای نمونه، نگویید «بیشتر ورزش می کنم.» به جای آن بگویید «من قصد دارم در روزهای دوشنبه، چهارشنبه و جمعه ۱۰ دقیقه پیاده روی کنم و این روند را به مدت دو هفته ادامه دهم.» همین حالا برای تغییر عادت های اشتباه خود قدم بردارید، شما قادر به انجام هر کاری هستید!

۲) مصرف دارو
در صورتی که فشار خون شما بطور مداوم ۱۴۰ روی ۹۰ یا بالاتر باشد، ممکن است پزشک برای شما دارو تجویز کند. البته در صورت ابتلا به دیابت یا تصلب شرائین (رسوب چربی پوشش درونی رگ ها که در بیماری های قلبی، سکته مغزی یا بیماری عروق محیطی مشاهده می شود) ممکن است از فشار خون پایین تری دارو تجویز گردد. پر فشاری خون، شما را در معرض سکته قلبی، سکته مغزی، آسیب های کلیوی و سایر خطرات جدی قرار می دهد. دارویی که پزشک برای درمان پر فشاری خون شما تجویز می کند، می تواند احتمال بروز این اختلالات را کاهش داده و حتی موجب افزایش طول عمر شما گردد.

در صورتی که با مصرف داروهایتان، علائم ناخوشایند و عوارض جانبی خاصی را مشاهده نمودید، با پزشک خود مشورت کنید. این مشکلات اغلب قابل حل هستند اما ابتدا باید آن را با پزشک خود در میان بگذارید.

چه داروهایی برای من مناسب است؟
داروهای مختلفی برای درمان پر فشاری خون وجود دارند اما برخی از داروها علاوه بر کاهش فشار خون مزایای دیگری نیز برای سلامتی دارند. پزشک شما با در نظر گرفتن نکات زیر تشخیص می دهد که کدام دارو برای شما مناسب تر است:

  • میزان پر فشاری خون شما
  • سایر بیماری هایی که به آن مبتلا هستید.
  • میزان اثربخشی دارویی که مصرف می کنید.

ممکن است پزشک چند بار دارو و دوز مصرفی آن را برای شما تغییر دهد تا بهترین دارو و مناسب ترین دوزی که فشار خون شما را بطور موثر کنترل می کند و در عین حال حداقل عوارض جانبی را برایتان دارد انتخاب کند. همچنین ممکن است شما برای کنترل شدن فشار خون به بیش از یک دارو نیاز داشته باشید. در هر صورت بسیار مهم است که داروی خود را طبق تجویز پزشک، مصرف نمایید. در صورت مشاهده هر مشکلی در ارتباط با مصرف دارو، با پزشک خود مشورت نمایید و هرگز داروی خود را بدون مشورت با پزشک خود تغییر ندهید یا قطع نکنید.

خیلی مهم است که داروهای فشار خون خود را هر روز طبق تجویز پزشک مصرف نمایید. معمولاً پر فشاری خون علائمی ندارد و به همین دلیل برخی از افراد آن را جدی نمی گیرند. سلامتی شما آرزوی ما است.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

مقاله علمی و آموزشی «پر فشاری خون چیست؟»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری و نگارش هیئت تحریریه پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا مقاله «فشار خون بالا، رژیم غذایی و وزن» نوشته نورمن کَپلان در UpToDate Post سال ۲۰۱۳ ترجمه شده توسط مجله سلام سلامت به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

تراول استار

دیدگاه خود را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. بخش های الزامی با * مشخص شده اند. *

*