تغذیه مناسب برای جلوگیری از دیابت بارداری
دیابت بارداری در 3 تا 8 درصد بارداریها ایجاد میشود. این بیماری به علت تغییر سطح هورمونها در بدن به وجود میآید و گاهی اوقات برای درمان آن نیاز به تزریق انسولین است. دیابت بارداری در اکثر موارد بعد از تولد نوزاد از بین خواهد رفت. یک تغذیه و برنامه غذایی سالم در دوران بارداری باید اهداف زیر را دنبال نماید:
- کنترل میزان قند خون با هدف دستیابی به سطح قند خون در محدوده طبیعی
- تامین تغذیه مناسب برای شما و همچنین برای جنین در حال رشد
- دستیابی به تغییرات مناسب وزن در طول دوران بارداری
در این مقاله شما میتوانید با تغذیه سالم در دوران بارداری و جلوگیری از دیابت بارداری آشنا شوید.
کربوهیدرات
غذاهای حاوی کربوهیدرات به گلوکز تبدیل شده و برای تامین انرژی بسیار مفید هستند. کربوهیدرات برای شما و فرزندتان بسیار مفید است. برای کمک به تنظیم میزان قند خون خود لازم است مواد حاوی کربوهیدرات را در سه وعده غذایی اصلی و 2 تا 3 میان وعده در روز تقسیم کنید.
مواد غذایی حاوی کربوهیدرات عبارتند از نان و غلات صبحانه، ماکارونی، برنج و رشته فرنگی، سیب زمینی و ذرت، حبوبات مانند لوبیا و عدس، میوهها، شیر، ماست، شیر سویا غنی شده با ویتامین D. در بعضی از موارد به رغم تنظیم میزان مصرفی کربوهیدرات توسط خانمهای باردار، سطح قند خون بالاتر از حد طبیعی است. در این موارد نباید کربوهیدرات را از برنامه غذایی حذف کرد بلکه در روند درمان دیابت بارداری نیاز به استفاده از انسولین برای تنظیم میزان قند خون است.
چربیها
همواره سعی کنید تا میزان چربی مصرفی خود را کم کنید، بخصوص چربیهای اشباع. از چربیهای سالم مانند روغن کانولا، زیتون و انواع روغنهای اشباع نشده، مارگارین، آوکادو و روغن تهیه شده از مغزهای خوراکی استفاده کنید. به منظور محدود کردن میزان مصرفی چربیهای اشباع در رژیم غذایی، گوشت مصرفی خود را از نوع کم چرب، مرغ بدون پوست و لبنیات کم چرب انتخاب کرده و از مصرف مواد غذایی آماده و فست فود خودداری کنید. مصرف چربی بیش از اندازه باعث ایجاد اضافه وزن شده و در نتیجه به صورت غیرمستقیم باعث بالا رفتن سطح قند خون خواهد شد.
پروتئین
روزانه مصرف دو واحد پروتئین برای شما توصیه میشود. مواد غذایی حاوی پروتئین عبارتند از: گوشت، مرغ، ماهی، تخم مرغ، پنیر کم چرب، این مواد غذایی بطور مستقیم باعث تغییر در میزان قند خون شما نمیشوند. شیر، ماست و حبوبات نیز منابع مهمی برای پروتئین هستند. به خاطر داشته باشید که آنها حاوی کربوهیدرات نیز هستند.
کلسیم و آهن
نیاز به مصرف کلسیم و آهن در طول دوران بارداری افزایش مییابد. سعی کنید 2 تا 3 وعده مواد غذایی کم چرب حاوی کلسیم در روز مصرف کنید (250 میلی لیتر شیر یا شیر سویا غنی شده، 200 گرم ماست یا دو برش پنیر). آهن در گوشت قرمز، مرغ و ماهی به آسانی جذب میشود. به هر حال اگر شما گیاهخوار بوده و یا تمایلی به استفاده از این مواد غذایی ندارید، میتوانید طبق صلاح دید پزشک از مکملهای حاوی کلسیم و آهن استفاده کنید.
میوه و سبزیجات
مواد غذایی که باعث افزایش اضافه وزن در شما نشده یا سطح قند خونتان را افزایش نمیدهند را میتوانید آزادانه مصرف کنید. به عنوان مثال میوهها مانند توت فرنگی، لیمو، لیموترش، خیار، کاهو، سبزیجات (به جزء سیب زمینی، ذرت و حبوبات). سعی کنید دو واحد در روز از سبزیجات استفاده کنید. در اغلب اوقات سعی کنید آب را به عنوان نوشیدنی انتخاب کنید. گاهی اوقات با اضافه کردن لیموترش میتوانید طعم متفاوتی برای خود ایجاد کنید. از شیرین کنندههای مصنوعی در مقادیر کم میتوان استفاده کرد.
تغذیه نوزاد با شیر مادر به همه خانمهای باردار توصیه میشود. این یکی از بهترین روشهایی است که به شما در رسیدن به وزن قبل از بارداری کمک خواهد کرد. در حالی که سطح قند خون بعد از تولد نوزاد به میزان طبیعی خواهد رسید اما 30 تا 50 درصد خانمهایی که در طول دوران بارداری خود مبتلا به دیابت بودهاند در 13 تا 15 سال آینده مبتلا به دیابت نوع 2 خواهند شد.
میان وعدهها میتوانند در کاهش قند خون به شما کمک کنند. اگر شما بین وعدههای اصلی غذایی خود از میان وعدهها استفاده نکنید ممکن است به علت پایین آمدن قند خون دچار ضعف و سرگیجه شده و در نتیجه برای از بین بردن این حالات مجبور به استفاده از مواد غذایی با حجم بیشتری شوید. پس میبینید که داشتن سه وعده غذایی اصلی و سه میان وعده به شما در کنترل صحیح قند خون کمک خواهد کرد. وعدههای غذایی بیشتر با حجم کم بسیار مناسب است. در برنامه غذایی خود ترکیبی از انواع گروهها را داشته باشید. به عنوان مثال کربوهیدرات نباید تمام برنامه غذایی شما را پُر کند چرا که باعث بالا رفتن سریع قند خون خواهد شد. خوردن کربوهیدرات به همراه پروتئین میتواند این اثر را کاهش دهد. سلامتی شما آرزوی ما است.
منابع
- راضیه گودرزی. روزنامه همشهری.
