رادیواکتیویته چیست؟

تبلیغات

رادیواکتیویته یا پرتوزایی، توصیف کننده ذرات زیراتمی بسیار کوچک و پرتوهای پُر انرژی ای است که از هسته های مرکزی بعضی از انواع اتم ها بیرون داده می شوند. حداقل سه نوع رادیواکتیویته وجود دارد که عبارتند از تابش های آلفا، بتا و گاما.

تابش آلفا شامل دو پروتون و دو نوترون است که به هم چسبیده اند و به هسته یک اتم هلیم شباهت دارند. تابش بتا از الکترون ها و پوزیترون ها تشکیل شده و هنگامی تولید می شود که درون هسته، یک نوترون به یک پروتون یا یک پروتون به یک نوترون تبدیل می شود.

هر دو نوع رادیواکتیویته آلفا و بتا، عدد اتمیِ اتم برجا مانده را تغییر می دهند. تابش گاما از تابش الکترومغناطیس با فرکانس بسیار بالا تشکیل می شود. این نوع تابش، نوع هسته برجا مانده را تغییر نمی دهد و در مقایسه با ذرات آلفا و بتا، قدرت نفوذ بیشتری دارد.

نکته: ذرات آلفا انرژی کمی دارند و یک ورق کاغذ هم می تواند راهشان را سد کند. ذرات بتا، از کاغذ می گذرند ولی از آلومینیوم عبور نمی کنند. ذرات گاما از همه پُر قدرت تر هستند و فقط لایه ای ضخیم از فولاد یا سرب می تواند مانع عبور آنها شود.

رادیواکتیویته یا پرتوزایی یک فرآیند تصادفی است و نمی توان زمان پرتوزایی یک اتم خاص را تعیین کرد. اما برای تعداد زیادی از اتم ها می توان زمان از بین رفتن نیمی از آنها را تعیین کرد. این زمان را نیمه عمر می نامند.

رادیواکتیویته را با واحدی به نام بکرل اندازه گیری می کنند که نام کاشف آن است. آنتوان هانری بکرل یک فیزیکدان فرانسوی بود که در سال ۱۸۹۶ میلادی رادیواکتیویته را کشف کرد. او دریافت که تابش بیرون آمده از نمک های اورانیوم، صفحات عکاسی را کدر و تار می کند. او به تحقیق در مورد این تابش ادامه داد و سه ماه بعد ثابت کرد که مقداری از آن را ذرات باردار تشکیل می دهند. به خاطر همین تحقیقات، در سال ۱۹۰۳ میلادی جایزه نوبل فیزیک را بطور اشتراکی با کاشفان رادیوم (پییر و ماری کوری) بدست آورد.

منابع

مقاله علمی و آموزشی «رادیواکتیویته چیست؟»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری، ترجمه و نگارش هیئت تحریریه علمی پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا کتاب Kingfisher Science Encyclopedia، تالیف Catherine Headlam ترجمه محمود سالک از نشر Kingfisher Books، منتشر شده در ۱۹۹۱ با شابک ۹۷۸۰۸۶۲۷۲۸۵۳۳ به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته های مشابه