دلایل ناباروری، روش های درمانی و راهکارهای پیشگیری از وقوع ناباروری

به گزارش پورتال یو سی (شما می توانید)، ناباروری به معنای عدم باروری یک زوج پس از یک‌ سال اقدام جهت باروری است. معمولاً در این مدت، زوجین باید دو تا سه بار در هفته، مقاربت داشته باشند. در خانم های بالای ۳۵ سال این زمان به ۶ ماه کاهش می یابد. اگر فردی سابقه تولد فرزند یا بارداری قبلی داشته باشد، این ناباروری از نوع ثانویه و اگر سابقه باروری نداشته باشد، ناباروری اولیه خوانده می شود. در مورد دلایل ناباروری در زنان و مردان، روش های درمانی و راهکارهای پیشگیری از آن، با دکتر ربابه طاهری پناه – متخصص زنان و زایمان و فلوشیپ ناباروری – گفتگو کرده ایم که شما می توانید در ادامه مطالعه نمایید.

شیوع ناباروری و علل آن

شیوع ناباروری در دنیا در حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد است؛ امروزه با افزایش آلاینده های محیطی، بالا رفتن سن ازدواج و تاخیر در فرزندآوری، این رقم افزایش یافته است. اما در مورد ناباروری در ایران، آمار دقیقی در دست نیست و طی مطالعات انجام شده، این رقم حدود ۲۰ درصد می باشد. البته شیوع ناباروری با بالا رفتن سن خانم ها افزایش می یابد. امروزه سهم ناباروری در زنان و مردان تقریباً ۵۰ درصد‌ است. در حالی که در گذشته این رقم متفاوت و در زنان حدود ۷۰ درصد و در مردان ۳۰ درصد بوده است.

افزایش شیوع ناباروری در مردان بیشتر به دلیل آلاینده های محیطی رخ می دهد که بتدریج موجب کاهش تعداد و همچنین کاهش تحرک و درصد اسپرم های سالم می شود. اما علل ناباروری در زنان عبارتند از: اختلال در تخمک گذاری و عملکرد لوله های رحمی ناشی از جراحی های قبلی، اندومتریوز، عفونت های دستگاه تناسلی درمان نشده، افزایش مشکلات رحمی مانند فیبروم ها و پولیپ های رحمی که مانع از لانه‌ گزینی جنین می شود، اختلالات و زخم های دهانه رحم که مانع از رسیدن اسپرم به تخمک می شود.

آلاینده های محیطی

امروزه با پیشرفت تکنولوژی و مدرن شدن نحوه زندگی، تماس با مواد آلاینده محیطی هم افزایش یافته است. سرب، یکی از انواع آلاینده های هوا است که به علت افزایش تعداد ماشین ها در کارخانه های صنعتی حوالی شهرهای بزرگ ایجاد می شود و می تواند بر کیفیت اسپرم و تخمک، بطور مستقیم تاثیر بگذارد. از سوی دیگر استفاده از مواد پلاستیکی یک بار مصرف، موجب اختلال در روند شیمیایی و عملکرد غدد می شود. چرا که مواد شیمیایی مضر از ظروف پلاستیکی وارد مواد غذایی و سپس بدن انسان شده و با توجه به ماهیت‌ آنها به سرعت وارد سیستم غددی و هسته سلول ها می شود و از آن طریق حتی به نسل های بعد نیز منتقل خواهد شد.

تبلیغات کتاب کدینگ تصویری ۱۱۰۰ واژه انگلیسی که باید دانست

تغییر سبک زندگی

همانطور که شاهد هستیم فعالیت ورزشی نسل جوان و میانسال نسبت به گذشته کاهش یافته است و این امر به دلیل ماشینی شدن زندگی انسان ها است. همچنین فعالیت های ورزشی، پیاده‌ روی و بازی های حرکتی کودکان در گذشته بسیار بیشتر از امروز بوده، در صورتی که اکنون کودکان و نوجوانان، به جای انجام ورزش های سبک، دوچرخه سواری و… وقت خود را با نشستن و انجام بازی های کامپیوتری می گذرانند.

تغییر رژیم غذایی از مواد طبیعی و ارگانیک به مواد غذایی آماده و فست فود نیز از دیگر عوامل موثر بر ناباروری است. چرا که این رژیم های غذایی کم حجم و پُر کالری، سوخت و ساز بدن را مختل نموده و باعث افزایش وزن و اختلال در عملکرد سیستم غددی بدن می شوند.

درمان ناباروری

امروزه با دستیابی به آخرین پیشرفت های تکنولوژی، امکان درمان ناباروری و تولد فرزندان در خانواده های نابارور افزایش یافته است. حدود نیمی از علل ناباروری در زنان و مردان با درمان های طبی، قابل درمان است. این درمان استفاده از داروهای خوراکی و تزریقی را شامل می شود.

در برخی موارد که درمان از طریق این داروها ناموفق باشد، می توان از عمل جراحی مانند جراحی واریکوسل در مردان و یا باز کردن مجرای عبور اسپرم بهره جست. در زنان هم با انجام لاپاراسکوپی یا مشاهده اعضای درون شکم با استفاده از دوربین های ریز و کشف علل ناباروری، می توان برای درمان ناباروری اقدام کرد.

علاوه بر تشخیص علت ناباروری در بسیاری از موارد می توان مشکلاتی مانند چسبندگی های لوله را برطرف نمود و در صورت وجود کیست های تخمدان (بخصوص از نوع اندومتریوز)، به کمک جراحی آنها را برداشت و شانس باروری را افزایش داد. همچنین در مواردی که خانم ها دچار تنبلی تخمدان یا به عبارتی سندروم تخمدان پلی کیستیک باشند، می توان با سوزاندن و تخریب قشر تخمدان، هورمون های مردانه را کاهش داد و شانس تخمک گذاری را بالا برد.

روش های درمانی پیشرفته (IUI و IVF)

در صورت عدم باروری با روش های اولیه، از روش های درمانی پیشرفته مانند IUI و یا IVF استفاده می شود. در روش IUI، اسپرم مردان را در محیط آزمایشگاه شسته و تغلیظ شده و سپس بهترین اسپرم ها با یک سوزن پلاستیکی نازک به داخل رحم تزریق می شوند. در این روش، شانس حاملگی حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد بوده و نیازمند باز بودن لوله های رحمی است.

روش پیشرفته تر، IVF است. این روش برای افرادی که لوله های رحمی آنها بسته است و یا تعداد اسپرم آنها کم است استفاده می شود. در این روش، ابتدا تخمدان ها را با استفاده از داروهای خوراکی و تزریقی تحریک نموده و پس از رسیدن فولیکول های تخمدانی به اندازه ۱۷ میلیمتر که نشان دهنده رسیده شدن تخمک است، طی یک عمل جراحی کوچک و یک بیهوشی بسیار مختصر و سبک ۱۰ دقیقه ای، با هدایت سونوگرافی، تخمک ها از طریق واژن برداشته شده و در محیط آزمایشگاه، اسپرم ها را در مجاورت آنها قرار می دهند؛ جنین های تشکیل شده را پس از ۷۲ ساعت یا ۵ روز به شکل بلاست به داخل رحم منتقل می کنند. در این روش، شانس باروری تا ۴۰ درصد افزایش می یابد.

نکته قابل توجه این است که اگر اسپرم ها خیلی ضعیف و یا تعداد آنها کم باشد و همچنین در مواردی که سن مادر بالا است و جداره تخمک، ضخیم است و عبور اسپرم از جدار تخمک با مشکل مواجه می شود، از روش میکرواینجکشن یا تزریق اسپرم به داخل تخمک استفاده خواهد شد. به این ترتیب، شانس باروری به حدود ۵۰ درصد افزایش پیدا می کند.

مشکلات ژنتیکی زوجین

در صورتی ‌که تعداد جنین های تشکیل شده زیاد باشند، به منظور پیشگیری از چند قلوزایی، جنین های اضافی را منجمد کرده و در دفعات بعد از آنها استفاده می شود.

در برخی موارد، زوجین دچار مشکلات ژنتیکی هستند و فرزندان آنها نیز ناهنجاری هایی دارند و زنده نمی مانند یا دچار سقط مکرر هستند. به عنوان مثال، وجود تالاسمی مینور در زوجین که با تالاسمی ماژور در فرزند همراه است؛ در صورت وجود این مشکلات، می توان با روش تشخیص قبل از تولد یا PGS، جنین های سالم را به داخل رحم منتقل کرد.

مطالعات مختلف نشان داده است که فرزندان متولد شده در نتیجه استفاده از این روش های کمک باروری، هیچ اختلالی در رشد نداشته و کاملاً طبیعی هستند.

راهکارهای پیشگیری از وقوع ناباروری

در پایان گفتگو، دکتر طاهری پناه، چندین راهکار برای پیشگیری از وقوع ناباروری ارائه کردند. روش هایی مانند:

  • پیشگیری از افزایش وزن در نوجوانی،
  • ادامه فعالیت های ورزشی،
  • استفاده از رژیم غذایی سالم، تازه و کم کالری،
  • عدم استفاده از وسائل پلاستیکی و پرهیز از نگهداری طولانی مدت مواد غذایی،
  • ازدواج و اقدام به بارداری در بهترین سنین باروری (۲۰ تا ۲۵ سال)،
  • مراجعه به پزشک در صورت بروز عفونت های دستگاه تناسلی و دریافت درمان کامل دارویی،
  • دقت کافی مردان در نحوه لباس پوشیدن،
  • مراجعه به متخصص اورولوژی در صورت وجود واریس در عروق بیضه و یا عدم نزول بیضه،
  • صبور بودن در ادامه درمان و انجام اقدامات لازم و همکاری با پزشک خود مطابق برنامه تدوین شده.

منابع

مصاحبه علمی «دلایل ناباروری، روش های درمانی و راهکارهای پیشگیری از وقوع ناباروری» توسط هیئت تحریریه خبر پورتال یو سی (شما می توانید) با استناد به گزارش مجله سلام سلامت، تدوین و نگارش شده است.

برچسب ها
نمایش بیشتر
تبلیغات میزبانی وب و ثبت دامنه - های یو کمپانی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

دکمه بازگشت به بالا