چگونه از سکته قلبی پیشگیری کنیم؟

سکته قلبی یا انفارکتوس به خاطر انسداد در رگ‌های خونی خود قلب اتفاق می‌افتد. در واقع قلب هم مثل تمام ارگان‌های دیگر بدن عروق خونی دارد که باید اکسیژن و مواد غذایی مورد نیاز را به سلول‌ها برسانند. اما وقتی انسداد اتفاق بیفتد خونرسانی دچار مشکل می‌شود. اگر انسداد و عدم رسیدن خون خیلی شَدید باشد سکته قلبی اتفاق می‌افتد که در واقع مرگ بخشی از سلول‌های عضلانی قلب است. بسته به میزان ناحیه آسیب دیده سکته قلبی علائم شدیدتر یا خفیف‌تری را نشان خواهد داد.

حمله قلبی چیست؟

حمله قلبی می‌تواند غافلگیر کننده باشد. با اینکه نشانه‌های رخداد حمله قلبی نسبتاً شناخته شده هستند، اما بسیاری از افراد در مواجهه با آن به کندی متوجه اتفاقی که دارد می‌افتد می‌شوند. گاهی حمله قلبی تنها با یک علامت همراه است و این کار تشخیص را سخت می‌کند. اما حقیقتاً حین یک حمله قلبی باید انتظار چه علائمی را داشت؟ آیا می‌توان از آن پیشگیری کرد؟ تفاوت بین حمله قلبی و ایست قلبی چیست؟ و چگونه می‌توانیم قلبی سالم داشته باشیم؟

در این مقاله شما می‌توانید با حمله قلبی، سکته قلبی و نحوه پیشگیری از این موارد آشنا شوید.

قلب اندامی ماهیچه‌ای، میان تهی و تقریباً مخروطی شکل است که در قفسه سینه بین دو شش و اندکی متمایل به طرف چپ قرار دارد. اندازه قلب هر کس به اندازه حجم مشت او است. قلب با تولید نیروی مکانیکی لازم، خون را در رگ‌ها به حرکت در می‌آورد و غذا و اکسیژن مورد نیاز سلول‌ها را تامین می‌کند. عضوی استثنایی است که حتی بعد از جدا شدن از بدن تا وقتی به مقدار کافی اکسیژن دسترسی داشته باشد کار می‌کند. قلب باید به سختی کار کند تا بتواند خون را به سراسر بدن برساند.

اهمیت اکسیژن

رسیدن خون پُر اکسیژن یا همان خون شریانی به قلب حیاتی است. همانطور که گفتیم در مواجهه با کاهش خونرسانی یا اکسیژن، سلول‌های ماهیچه‌ای قلب ممکن است بمیرند. کاهش خونرسانی به قلب می‌تواند در اثر تجمع پلاک‌هایی درون رگ‌های کرونری (رگ‌های خونرسان به ماهیچه قلب) ایجاد شود که جریان خون به قلب را مسدود می‌کند. این پلاک‌ها از کلسترول، مواد چربی‌مانند، مواد زائد سلولی، کلسیم و فیبرین (نوعی فاکتور انعقاد دهنده خون) تشکیل می‌شوند.

با تجمع پلاک‌ها درون رگ‌های کرونری، فرد ممکن است دچار تصلب شریان‌ها یا اسپاسم رگ‌های کرونری شود که به معنی تنگ شدن یا سخت شدن ماهیچه‌های قلبی خواهد بود. در این شرایط امکان پاره شدن پلاک ایجاد شده و به دنبال آن ایجاد لخته خونی وجود دارد. از طرفی تصلب شریان‌ها می‌تواند به بیماری کرونری قلب ختم شود. این بیماری‌ها زمینه‌ساز ایجاد حمله قلبی هستند.

علاوه بر تجمع پلاک‌ها، حمله قلبی در مواقعی به دلیل باریک شدن رگ‌های قلبی و نرسیدن خون به قلب رخ می‌دهد. به این نوع حمله‌های قلبی بیماری‌های ایسکمیک قلب می‌گویند.

شرایط مساعد کننده

اما جدا از علت سکته قلبی برخی عوامل هم هستند که می‌توانند احتمال خطر سکته را افزایش دهند یا بروز آن را تسریع ببخشند. برای مثال آیا می‌دانستید که هوای خیلی سرد، افسردگی، فشار کاری، خوردن غذاهای دیر هضم و حتی بیماری‌های لثه از عوامل سکته قلبی شناخته شده‌اند؟

به گفته دکتر جان لوری، رئیس مرکز پیشگیری از سکته قلبی در فلوریدای آمریکا، 50 درصد از افرادی که به علت سکته قلبی در بیمارستان بستری می‌شوند کلسترول بالا نداشته و حتی فشار خون طبیعی دارند و سیگاری نیستند. بنابراین شناخت عوامل پنهان سکته قلبی بسیار اهمیت دارد و می‌تواند از بروز سکته و مرگ و میر ناشی از آن جلوگیری کند.

سرما خطرناک است.

بر اساس آخرین تحقیقات، هوای خیلی سرد باعث تنگ شدن و انقباض رگ‌ها و در نتیجه بالا رفتن ناگهانی فشار خون می‌شود. هرچه هوا سردتر شود خطر سکته قلبی نیز افزایش می‌یابد. جالب است بدانید که در هر سال 11000 نفر شهروند آمریکایی با بروز سرمای شَدید و بارش سنگین برف به علت سکته و ناراحتی قلبی در بیمارستان بستری می‌شوند. همچنین بر اساس تحقیق جدیدی که در ماه گذشته توسط انجمن بیماری‌های قلبی در آمریکا انجام شده است هوای بسیار سرد همراه با رطوبت بالا و تغییرات شَدید دما باعث افزایش خطر سکته قلبی و بستری شدن افراد در بیمارستان می‌شود. برعکس، با هر 5 درجه افزایش دما خطر سکته 3 درصد کاهش می‌یابد.

کار زیاد خطرناک است.

احتمالاً همیشه این حرف را شنیده‌اید که بیماران کار یا ورک هالیک‌ها یعنی افرادی که دیوانه‌وار کار می‌کنند در معرض خطرات فراوان قرار دارند.

خب؛ باید گفت که این واقعیت دارد. نه تنها استرس عامل یک سوم از موارد سکته قلبی است بلکه فشار کاری بیش از حد می‌تواند خطر سکته قلبی را دو برابر افزایش دهد. البته به گفته دکتر لوری شما می‌توانید با انجام فعالیت‌هایی که استرس را کم می‌کنند به میزان زیادی خطر سکته قلبی را نیز کمتر کرده و به سلامت قلب خود کمک کنید. تحقیقی که روی گروهی از افراد شرکت کننده در دوره آموزش کنترل استرس انجام شده است، نشان می‌دهد در انتهای این دوره فشار خون و سطوح قند خون این افراد با کم شدن استرس‌شان به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کرده است.

دهان شویه‌های حاوی کلرو اکسید خطرناک هستند.

بر اساس تحقیقات دانشمندان انگلیسی استفاده از بعضی دهان شویه‌ها برای سلامت قلب و عروق ضرر داشته و خطر سکته‌های قلبی و مغزی را افزایش می‌دهد. نتایج تحقیقات آنها نشان داده است که نوعی از این دهان شویه‌ها که به عنوان یک ضدعفونی کننده قوی حاوی ماده‌ای به نام کلرو اکسید است که چند ساعت بعد از مصرف باعث بالا رفتن فشار خون در افراد سالم می‌شود.

البته این مسئله نباید باعث شود که شما مراقب سلامت دهان خود نباشید چرا که بیماری‌های لثه نیز از عوامل مهم بروز سکته قلبی هستند. نتایج تحقیقی که در سال 2013 روی 420 نفر بین سنین 60 تا 76 سال انجام شده است نشان می‌دهد که حفظ سلامت دهان و دندان به میزان قابل توجهی باعث کاهش خطر تشکیل پلاک‌های چربی در عروق این افراد بوده است.

شیرینی‌ها خطرناک هستند.

ممکن است عادت داشته باشید که برای رفع گرسنگی در طی وعده‌های غذایی شیرینی بخورید یا همراه صبحانه مربا میل کنید. اما این عادت‌ها می‌تواند خطرناک باشد. در واقع موضوع فقط چاق شدن و اضافه وزن پیدا کردن نیست.

شیرینی‌ها، شکلات و آب نبات نه تنها باعث چاقی می‌شوند بلکه می‌توانند کشنده هم باشند. در واقع با افزایش مصرف مواد قندی خطر بیماری‌های قلبی – عروقی نیز به میزان قابل توجهی افزایش می‌یابد. مصرف زیاد کربوهیدرات‌های ساده دیگر مثل سیب زمینی تنوری هم می‌تواند برای سلامت قلب مضر باشد.

بیماری‌ها

بسیاری از بیماری‌های جسمی هستند که می‌توانند موجب مشکلات و بیماری‌های عصبی و روانی شوند اما برعکس این حالت هم ممکن است. به عنوان مثال افسردگی مزمن می‌تواند باعث بروز سکته و ناراحتی‌های قلبی عروقی شود. به گفته دکتر لوری افسردگی به عنوان یک عامل مستقل و جدا از عوامل دیگری مثل کشیدن سیگار، چاقی و عدم تحرک در بروز سکته قلبی موثر شناخته شده است. مطالعات جدید نشان می‌دهد که درمان افسردگی قبل از بروز علائم بیماری قلبی – عروقی خطر سکته را در این افراد تا 50 درصد کاهش می‌دهد.

غذای سنگین

بر اساس گزارش‌های موسسه کلیولند آمریکا خوردن غذاهای دیر هضم و به اصطلاح سنگین تا 24 ساعت بعد از خوردن آنها می‌تواند باعث افزایش خطر سکته قلبی شود. دلیل این مسئله ممکن است افزایش سطوح هورمونی به نام نوراپی نفرین باشند که باعث افزایش فشار خون و ضربان قلب می‌شود.

رابطه سردرد و قلب درد

خطر سکته قلبی و گرفتگی عروق در خانم‌های مبتلا به میگرن که دچار علائم اولیه یا علامت‌های هشدار و علائمی مثل تاری دید هستند، بیشتر است. تحقیقات نشان می‌دهد که کشیدن سیگار در افراد مبتلا به میگرن خطر سکته را تا 9 برابر افزایش می‌دهد که خود دلیلی واضح برای اهمیت ترک سیگار بخصوص در افراد مبتلا به میگرن است. البته باید توجه داشت که در مطالعات آمریکایی‌ها ثابت شده است که خانم‌های دچار میگرن در سنین بالا دچار حمله قلبی می‌شوند و ابتلا به میگرن چندان ربطی به سکته در جوانی ندارد.

مراحل گرفتگی رگ‌های خونی

قبل از حمله قلبی، شخص درد شدیدی در قفسه سینه و بازوی چپ خود احساس می‌کند. تنفس به سختی صورت می‌گیرد. ضربان قلب افزایش می‌یابد و بیمار احساس خفگی می‌کند. در چنین شرایطی باید شخص را به بیمارستان رساند. سلامتی شما آرزوی ما است.