خانه / مجله / مجله چرا و چگونه؟ / تکنولوژی / بررسی روند تاریخی توسعه و تکامل لباس های غواصی
فروشگاه شارژ، محصولات مجازی و خدمات بر خط های یو

بررسی روند تاریخی توسعه و تکامل لباس های غواصی

پیش از آنکه انسان به فکر سفر به دور دست های فضا بیفتد و برای این سفر خود را آماده کند، کنجکاوی هایش او را به اعماق آب ها کشاند و برای اینکه بتواند به این محیط مرموز و ناشناخته نفوذ کند، به تدریج و طی گذر سال ها خود را مجهزتر و آماده تر کرد. اقیانوس در حقیقت اولین محیط دشواری بود که انسان برای ورود به آن تلاش کرد و برای اینکه تلاش هایش به موفقیت برسد، از اوایل قرن هیجدهم ساخت لباس و تجهیزات مورد نیاز را برای ورود به محیطی که تنفس در آن غیر ممکن است، آغاز کرد.

فناوری هایی که در اواخر قرن هیجدهم و اوایل قرن نوزدهم ساخته شدند، بسیار حیرت آور می باشند. در ادامه شما می توانید تاریخچه ای از توسعه و تکامل لباس های غواصی عمیق را مطالعه نمایید.

دوران های بسیار قدیم
چندین قرن پیش از میلاد، تلاش هایی برای ورود به جهان مرموز زیر آب آغاز شد. در حکاکی های به جا مانده از آن دوران نقش هایی از سربازان آشوری دیده می شود که تلاش کرده اند با استفاده از پوست باد شده بز از رودخانه عبور کنند و در اصل از آن برای شناور ماندن روی آب استفاده می کردند. ابتدایی ترین ابزاری که در دوران باستان از آن برای شنا در زیر آب استفاده می شد، شاخه ای توخالی از یک گیاه بوده است که از آن برای تنفس در عمق کم، بهره می بردند.

ارسطو، فیلسوف یونانی اولین استفاده از اتاقک های ناقوس مانند زیر آبی را در قرن چهارم پیش از میلاد ثبت کرده است، این اتاقک ها به غواصان امکان می داد تا مدتی به راحتی تنفس کنند، زیرا این اتاقک ها به صورت وارونه و با فشار وارد آب می شدند و مقداری هوا درون آنها حفظ می شد.

اولین عینک های غواصی نیز در سال ۱۳۰۰ پیش از میلاد یا پیشتر بدست ایرانی ها (مردم سرزمین باستانی پارس) ساخته و از آنها استفاده شد. این عینک ها دریچه ای پنجره مانند داشتند که از لاک صیقل داده شده لاک پشت ساخته شده بود.

لئوناردو داوینچی اولین فردی است که در طرح ها و نوشته هایش به مخازن هوا اشاره کرده است. کدکس آتلانتیک طرح داوینچی بود که به انسان امکان می داد زیر آب به صورت مصنوعی تنفس کند. در برخی از طرح های داوینچی لوله های تنفسی و مخازن هوا دیده می شوند و برخی دیگر مجموعه کاملی برای شنا کردن زیر آب را نمایش می دهند که شامل کلاه ها و ماسک هایی مجهز به مخزن هوا هستند.

اولین کلاه غواصی در سال ۱۶۹۱
این کلاه را ادموند هالی (Edmond Halley) اواخر قرن هفدهم میلادی طراحی کرد و ساخت. این کلاه غواصی از دو بخش کوچک و بزرگ تشکیل شده بود. سازه ناقوس مانند بزرگی که به اعماق دریا فرستاده و موقعیت آن تثبیت می شد. هوایی که درون این سازه حفظ می شد به دستیاران غواص امکان تنفس می داد و غواص اصلی که نسخه کوچکتر از ناقوس بزرگ را به سر داشت، می توانست به کمک لوله ای که از سازه اصلی به کلاه وصل بود و هوا را به درون کلاه هدایت می کرد در اطراف ناقوس بزرگتر گشتی بزند. پیش از آنکه هوای درون سازه تمام شود بشکه های هوایی که از سطح آب به زیر فرستاده می شد، هوا را تامین می کرد.

اولین کلاه غواصی در سال 1691

اولین کلاه غواصی در سال ۱۶۹۱

اولین لباس غواصی در سال ۱۷۱۵
اولین لباس کامل غواصی را پیر رمی دو بوو (Pierre Rémy de Beauve)، نجیب زاده ای فرانسوی در ۱۷۱۵ ساخت. در این فناوری دو شیلنگ به کلاه لباس وصل می شد و یکی از شیلنگ ها هوا را از طریق دمنده ای وارد لباس می کرد و شیلنگ دیگر هوای بازدم را از درون لباس به خارج منتقل می کرد. همان سال جان لثبریج (John Lethbridge) اولین ماشین غواصی را ابداع کرد. این ماشین از بشکه ای مقاوم در برابر فشار و مجهز به دریچه کوچک شیشه ای و دو آستین ضد آب تشکیل شده بود که برای عملیات امداد یا بازیافت کشتی های غرق شده از آن استفاده می شد و امکان مانور دادن بیشتر را به غواصان می داد. از این لباس بارها برای بیرون کشیدن لاشه کشتی های باری استفاده شد.

لباس غواصی جان لثبریج

لباس غواصی جان لثبریج

اولین لباس غواصی استاندارد در سال ۱۸۳۰
اولین لباس کامل غواصی را کارل هاینریش کلینگرت (Karl Heinrich Klingert) در سال ۱۷۹۷ طراحی کرد. این لباس از کلاه و کمربندی بزرگ و فلزی تشکیل شده بود که این دو به کمک لباسی چرمی و یکسره به هم وصل می شدند.

اما مهندس آلمانی – بریتانیایی به نام آگوستوس سی یب (Augustus Siebe) در دهه ۱۸۳۰، بر اساس آنچه پیشتر مهندسی دیگر به نام جورج ادواردز (George Edwards) طراحی کرده بود، اولین لباس غواصی استاندارد را با طرحی مختص به خود ساخت، کلاهی متصل به لباسی یکسره و برزنتی که جذب بدن بود و مانع از نفوذ آب می شد. بعدها چارلز مکینتاش (Charles Macintosh) این لباس را دستخوش تغییراتی کرد. از اواخر دهه ۱۸۰۰ تا اواخر قرن بیستم میلادی بیشتر لباس های غواصی استاندارد علاوه بر لایه های پارچه ای به لایه های لاستیکی نیز مجهز شده بودند. غواصان نیز بیش از یک قرن از کلاه های ویژه این لباس ها استفاده می کردند.

اولین لباس غواصی استاندارد

اولین لباس غواصی استاندارد

ماشین تنفسی در سال ۱۸۵۶
بنوا رو کوآیرول و آوگوست دنایروس دو مخترع فرانسوی بودند که در ۱۸۵۶ دستگاهی را برای تنفس زیر آب ابداع کردند. این دستگاه مخزن فولادی افقی حاوی هوای فشرده داشت که به پشت لباس غواص وصل می شد و با کمک لوله هایی به یک ابزار دهانی متصل می شد. فقط زمانی هوا درون ابزار وارد می شد که غواص نفس می کشید، زمانی که هوای تازه از طریق پمپی از سطح آب به درون مخزن فرستاده می شد، غواص می توانست در صورت نیاز به تنفس پمپ را متوقف کند و برای چند دقیقه از هوای درون مخزن استفاده کند.

اولین لباس غواصی اتمسفری در سال ۱۸۸۲
لباس های غواصی اتمسفری لباس هایی شبیه زره هستند که از فشار درونی تنظیم شده و مفصل بندی برخوردارند تا غواص بتواند با وجود وزن زیاد و ابعاد بزرگ لباس، به راحتی آن را به حرکت در آورد. از زمان اختراع این لباس ها تاکنون برای رفتن به اعماق دریا برای مدت زمان طولانی و چندین ساعته استفاده شده است. برادران کارماگنول (Carmagnolle brothers) در سال ۱۸۸۲ اختراع اولین لباس غواصی اتمسفری را به نام خود ثبت کردند. این لباس از ۲۲ مفصل حلقوی که ضد آب نبودند تشکیل می شد و کلاهی با ۲۵ دریچه شیشه ای ۵۱ میلیمتری داشت. وزن این لباس ۳۸۰ کیلوگرم بود و هرگز از آن استفاده نشد.

لباس غواصی اتمسفری برادران کارماگنول

لباس غواصی اتمسفری برادران کارماگنول

سال ۱۸۹۴ جان بوکانان (John Buchanan) و الکساندر گوردون (Alexander Gordon) نسخه ضد آب این لباس را ساختند که از انعطاف پذیری بالاتری برخوردار بود و می توانست در برابر فشار زیاد مقاومت کند. مک دافی (MacDuffy) طراح آمریکایی، در سال ۱۹۱۴ مفاصل این لباس را به گویچه هایی مجهز کرد که حرکات مفاصل را نرم تر می کرد. این لباس جدید در سال ۱۹۱۵ در عمق ۶۵ متری آزمایش شد.

کلاه غواصی نسخه پنج در سال ۱۹۱۷
دفتر ساخت، تعمیر و بازسازی (The Bureau of Construction & Repair) آمریکا در سال ۱۹۱۷ کلاه مخصوص غواصی مارک پنج را عرضه کرد، کلاهی که پس از اتصال به لباس های غواصی به یکی از کاربردی ترین ابزارهای غواصی تبدیل شد و برای چندین دهه از آنها استفاده شد.

کلاه غواصی در سال 1917

کلاه غواصی در سال ۱۹۱۷

دوک آهنی در سال ۱۹۳۱
هاگنوک در سال ۱۹۳۱ لباس غواصی اتمسفری دوک آهنی را در آلمان ساخت. با این لباس فرود تا عمق ۱۳۷ متری دریا میسر شد و با استفاده از آن توانستند گنجینه ای متشکل از ۱۰ تن نقره و ۵ تن طلا را که به کشور مصر تعلق داشت، بازیابی کنند (یا دوباره بدست آورند).

لباس غواصی لاستیکی در سال ۱۹۵۱
لباس های غواصی تمام لاستیکی را شرکت ایتالیایی پیرلی در سال ۱۹۵۱ تولید کرد که در جنگ جهانی دوم به ابزاری ضروری برای غواصان ایتالیایی تبدیل شد.

لباس جیم (JIM suit) در سال ۱۹۶۹
جوزف سلیم پرس (Joseph Salim Peress) در سال ۱۹۶۹ برای ساخت لباسی جدید که به احترام دستیار سابق خود آن را جیم نامیده بود، به شرکتی به نام UMEL پیوست. این لباس در سال ۱۹۷۱ تکمیل شد و در سال ۱۹۷۶ رکورد طولانی ترین غواصی در عمق بیش از ۱۵۰ متری را به نام خود ثبت کرد و توانست برای ۵ ساعت و ۵۹ دقیقه در عمق ۲۷۶ متری باقی بماند. وزن این لباس به همراه غواص ۴۹۸ کیلوگرم بود، ارتفاعی نزدیک به ۲ متر داشت و عمق عملیاتی آن ۴۵۷ متر بود. این لباس به هشت مفصل مجهز بود و هوا از طریق ماسکی که روی دهان و بینی غواص قرار می گرفت به او منتقل می شد.

لباس جیم

لباس جیم

لباس های مدرن برای غواصی عمیق در سال ۱۹۷۸
لباس های غواصی مدرن به دو دسته لباس های نرم یا فشار محیطی، مانند لباس های غواصی مرطوب، خشک و نیمه خشک و لباس های غواصی اتمسفری تقسیم شده اند. لباس های فشار محیطی غواص را فقط در برابر سرما، اجسام بُرنده و محیط های پر خطری که برای مثال در آنها جانداران دریایی و احتمال نیش زدگی وجود دارد، حفظ می کند و برای محافظت از غواص در برابر افزایش فشار کارآیی ندارد. این لباس ها بیشتر برای ورزش های دریایی مانند موج سواری، شنا و قایقرانی کارآیی دارند و غواصان معمولاً فقط از لباس هایی استفاده می کنند که برای غواصی در آب های گرم ساخته شده اند. این لباس ها با پارچه هایی مخصوص به نام «نئوپرن» پوشیده با لایه ای از لاستیک یا پی وی سی، ساخته می شوند. «تونی فارمر» طراح لباس شنا در استرالیا بود که علاقه اش به غواصی در سال ۱۹۷۸، ابداع لباس های غواصی فشار محیطی به شکلی که امروز وجود دارند را تشریح کرد. انواع مختلف این لباس ها می توانند از بدن فرد در دمای بالای ۲۵ درجه تا منفی ۲ درجه محافظت کنند. لباس های اتمسفری اگرچه برای سال ها ساخته می شدند، اما هیچ یک از آنها نتوانسته بودند در ساخت مفاصلی که در عین انعطاف پذیری از نفوذ آب نیز جلوگیری کنند، موفق باشند. با این همه از سال ۱۹۳۰ این لباس ها وارد دوران مدرن خود شدند. جوزف سلیم پرس، مهندس بریتانیایی اولین لباس اتمسفری کاربردی را ابداع کرد و آن را تریتونیا نامید. مفاصل این لباس در برابر فشار ناشی از افزایش عمق آب بسیار مقاوم بود و جیم ژرت (Jim Jarret) دستیار پرس توانست با کمک آن در دریاچه لاخ نس تا عمق ۱۲۳ متری پایین برود.

لباس های جدید در سال ۱۹۸۷
لباس Newsuit 1000 از نمونه هایی است که شرکتی به نام «فیل نیتن» در سال ۱۹۸۷ عرضه کرد. این لباس به گفته سازنده اش یک زیردریایی پوشیدنی بود و می توانست علاوه بر تامین اکسیژن برای ۶ تا ۸ ساعت، فشار را در عمق ۳۰۰ متری ثابت نگه دارد. در سال ۱۹۹۷ لباس اتمسفری ۲۰۰۰ با همکاری نیروی دریایی آمریکا و شرکت اوشن ورکز ساخته شد که نسخه ای تکامل یافته از Newsuit به شمار می رفت. در سال ۲۰۰۶ «دانیل پی. جکسون» یکی از غواصان ارشد نیروی دریایی آمریکا با این لباس توانست تا عمق ۶۱۰ متر پایین برود و رکوردی جدید را به نام این لباس به ثبت برساند.

لباس های جدید غواصی

لباس های جدید غواصی

لباس غواصی اگزو در سال ۲۰۱۴
این لباس اتمسفری که در سال ۲۰۱۴ ساخته شد، می تواند غواص را با حفظ فشار در حد فشار سطح آب، به عمق ۳۰۴ متری دریا ببرد. این به آن معناست که غواص به تنظیم فشار و ترکیب مخصوصی از گازهای تنفسی برای دوام آوردن در عمق آب نیازی ندارد. این لباس که از تولیدات شرکتی به نام Nuytco است طولی نزدیک به ۲ متر دارد و از جنس آلیاژ آلومینیوم ساخته شده است. کاربرد این لباس مانند بیشتر لباس های غواصی اتمسفری در زمینه انجام مطالعات علمی است و می تواند تا ۳۰ برابر فشار سطح آب را تحمل کند. این لباس به ۵۰ ساعت ذخیره اکسیژن مجهز است و پنجره قطره ای شکل آن زاویه دید وسیعی را در اختیار غواص قرار خواهد داد. این لباس که حاصل ۳۵ سال تحقیق و مطالعه است، ۱۸ مفصل چرخشی در دست ها و پاهای لباس دارد تا غواص بتواند آنها را به نرمی حرکت دهد.

لباس غواصی اگزو

لباس غواصی اگزو

اولین قربانی غواصی در جهان «جان دی» نام دارد که در سال ۱۷۷۴ در یک سانحه زیردریایی و حین آزمایش یک اتاقک غواصی جانش را از دست داد. پس از او تلاش برای ثبت رکورد غواصی با تجهیزات در اعماق ادامه داشت، اما کتاب برترین های جهان (گینس) در سال ۲۰۰۵ به دلیل بالا بودن آمار مرگ و میر ناشی از تلاش برای ثبت این رکورد، ثبت و انتشار رکورد غواصی در عمق را متوقف کرد.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

مقاله علمی و آموزشی «بررسی روند تاریخی توسعه و تکامل لباس های غواصی»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری، ترجمه و نگارش هیئت تحریریه پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا گزارش سمیرا مصطفی نژاد در مجله دانشمند، به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

آکادمی تری مارکتز

دیدگاه خود را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. بخش های الزامی با * مشخص شده اند. *

*