چطور در سخنرانی به بهترین نحو ممکن توجه مخاطبان را جلب کنیم؟
قطعاً شما هم تاکنون در زندگی شخصی و شغلیتان مجبور به سخنرانی شدهاید. منظور ما از سخنرانی، صحبت کردن پشت میکروفون درباره موضوعی مهم و در مقابل هزاران مخاطب نیست، بلکه این شرایط میتواند وقتی رخ دهد که میخواهید پیشنهاد یا پروپوزالی را در یک جلسهی کاری ارائه دهید یا حتی از پایان نامهتان در مقابل جمع دفاع کنید. آنچه اهمیت دارد، ارائهی یک سخنرانی پُربار و دلنشین است که بهترین تاثیر را روی مخاطبان بگذارد.
به گفتهی کارشناسان، دو نوع توجه سر پایین و سر بالا وجود دارد. توجه سر بالا زمانی است که شنونده باید برای توجه کردن تلاش زیادی کند. توجه سر پایین وقتی رخ میدهد که شنونده کاملاً جذب سخنران است و چارهای جز توجه و گوش دادن ندارد.
در ادامهی مقاله، 10 ترفند را معرفی میکنیم که به شما امکان میدهد با حفظ اعتبار حرفهایتان، توجه مخاطبان را در هنگام سخنرانی به خود جلب کنید.
1) سخنرانی کوبندهای داشته باشید.
میتوانید سخنرانی خود را کوبنده شروع کنید و با همان جملهی اول مخاطبان را جذب کنید. قطعاً شنوندگان به سخنرانیهایی علاقه دارند که با اولین جمله توجه آنها را جلب میکند. در ادامه به تعدادی از این جملات اشاره میکنیم:
- «ما امروز در میدان نبرد ایستادهایم، جایی که 40 سال پیش، بدترین روزهای جنگ را از سر گذراند.» – رونالد ریگان، رئیس جمهور سابق ایالات متحده آمریکا.
- «من بهعنوان نمایندهای از خانوادهای سوگوار، در مقابل کشوری ماتم زده ایستادهام.» – کُنت اسپنسر، برادر لیدی دیانا.
- «ای کاش شما آنجا بودید…» – پاتریسیا فریپ، مدیر سابق انجمن ملی سخنرانان.
این جملات کوبنده آغازین کمک میکند توجهمان را جلب کنیم، گوشهایمان را تیز کنیم و از خود بپرسیم سخنران ما را به کجا میبرد. این افراد برجسته سریعاً سر اصل مطلب رفته و حس اشتیاق و کنجکاویمان را برانگیختهاند. تمام این جملات توجه سر پایین مخاطبان را جلب کردهاند.
2) تمام شنوندگان را مخاطب خود بدانید.
وقتی با جملات کوبنده توجه شنوندگان را به خود جلب کردید، آنها را مخاطب قرار دهید. در مورد اهداف، انگیزهها و نگرانیهای مخاطبان صحبت کنید. سیسِرون، از بزرگترین سخنرانان تاریخ از روم باستان، گفت: «جلب کردن توجه مخاطبان و نشانه گرفتن اضطراب آنها، از اصلیترین تکنیکهای سخنرانان موفق است.»
سیسِرون قصد دارد با ایجاد حس نیاز یا چیزی که خوشبختی مخاطبان را تهدید میکند، توجه آنها را به خود جلب کند تا با رغبت بیشتری به سخنانشان گوش دهند. خیلی از شرکتها از ترس، ناامنی یا تردید به عنوان ابزاری برای ترغیب مشتریان به خرید محصولاتشان استفاده میکنند. هر یک از این عوامل میتواند توجه ما را جلب کند و وقتی معرفی میشود، احساس عجیبی پیدا کنیم.
3) از جملات ملموس استفاده کنید.
از جملاتی استفاده کنید که برای شنونده قابل درک است. نباید از همان ابتدا مخاطبان را درگیر جملات انتزاعی یا مفاهیم آکادمیک کنید. توصیه میکنیم دانش خود را پنهان نگه دارید. بهتر است از تکنیک داستانگویی استفاده کنید، زیرا ذهن ما طوری برنامه ریزی شده که اطلاعات را از طریق داستان بهتر درک میکند. سخنرانان زیادی از این روش استفاده کردهاند تا توجه مخاطبان را به خود جلب کنند. برای مثال، جمله ابتدایی رابرت کندی، وقتی در قایقی روی رود هادسون سخنرانی میکرد را برایتان میگوییم. او به سمت جنوب اشاره کرد و اینطور شروع کرد: «اگر به این مسیر نگاه کنید، کانالهایی را میبینید که از میلیونها سال قبل بزرگترین محل تخمریزی تاس ماهیها در دنیا بوده است.»
البته وقتی به جایی که او اشاره میکرد نگاه میکردید، چیزی جز آب آلودهی خاکستری رنگ دیده نمیشد و هیچ تاس ماهیای به چشم نمیخورد، اما تصویر رودخانهای زیبا در ذهن تداعی میشد که ماهیها در آن شنا میکردند. او بعد از این جملهی تاثیرگذار، درباره مشکلات رودخانهی هادسون صحبت کرد.
4) همانند رود، همواره در جریان باشید.
وقتی در حال تماشای فیلمی هستیم، اگر اتفاق خاصی رخ ندهد، تمایل خود را برای نشستن مقابل فیلم از دست میدهیم یا وقتی نویسندهی رمانی که در حال خواندن هستیم، دو صفحه را به توصیف باغی اختصاص دهد، حوصلهمان سر میرود و هیچ تمایلی به خواندن ادامهی کتاب نخواهیم داشت. در این شرایط مغزمان دستور میدهد «من به دنبال هیجان، درام، اتفاق و تعلیق هستم.» این مسئله درمورد شنوندگان سخنرانی نیز صادق است. شنوندگان به دنبال سخنرانیهایی هستند که مختصر و با مفهوماند و آنها را به سوی نتیجه رهنمون میکند.
رود حرکتی دائمی دارد و همواره در حال تغییر است. برای پاسخ دادن به تنوع طلبی شنوندگان، سخنرانی خود را همانند جریان رودخانه انجام دهید نه مانند یک کانال. ممکن است هر لحظه اتفاق جدیدی رخ دهد، خصوصاً زمانی که در حال برگزاری وبینار (سمینار اینترنتی) هستید زیرا در این نوع سمینارها با احتمال بیشتری حواس مخاطبان پرت میشود.
5) سریع اصل مطلب را ادا کنید.
مخاطبان دوست دارند خیلی زود مطلبی که میخواهید بگویید را دریافت کنند. وقتی این نیاز را پاسخ نمیدهید، از شما دلگیر خواهند شد.
ست گودین (نویسنده، کارآفرین و سخنران معروف آمریکایی) در یکی از سخنرانیهای خود گفت بازاریابی محصولات تا جایی مهم است که نباید آن را به بازاریابان واگذار کرد. اولین جملهی ویدئو این بود: «بازاریابی محصولات فنی تا جایی اهمیت دارد که نباید آن را به عهده ی بازاریابها بگذاریم.» این یک سخنرانی معمولی نبود بلکه همانند قطاری سریعالسیر از نقطهای شروع به حرکت میکرد و روی ذهن مخاطب تاثیر میگذاشت. پس باید اصل مطلب را خیلی زود به شنوندگان انتقال دهید تا تمام حواسشان جمع شما شود.
6) احساسات مخاطبان را برانگیزید.
سخنران با طنز گفتن به جذابیت گفتههایش میافزاید، زیرا جو جلسه و ذهنیت حضار را تغییر میدهد. البته اگر کمدین نیستید، خیلی به دنبال جوک تعریف کردن نباشید. تنها به غریزهی شوخ طبعیتان اجازه دهید در هنگام جلسه حاضر باشد تا وقتی چیزی به ذهنتان رسید، همان لحظه بیان کنید و به جذابیت سخنرانی خود بیافزایید.
خیلی خوب است در حین سخنرانی مسئلهای شخصی درباره خودتان تعریف کنید تا شنوندگان احساس نزدیکی بیشتری کنند. مدیر ارشد یک شرکت در جلسه با همکارانش اذعان کرد بعد از اینکه از عهدهی مخارج دانشگاه بر نمیآمد، عهدهدار مشاغلی چون متصدی بار، رانندهی تاکسی و آشپزی شد. حضار بعد از شنیدن خاطرهی او که هدفش این بود بگوید میتوانیم به چیزهایی بیشتر از انتظارمان دست پیدا کنیم، متحیر شدند. البته صداقت و اعتراف حقیقت دربارهی خودتان، شجاعت شما را نشان میدهد.
7) با مخاطبان وارد تعامل شوید.
کارشناسان علوم اجتماعی اعلام کردند مخاطبی که فعال باشد خیلی بهتر از مخاطبی که تنها گوش میدهد، متقاعد میشود. به فعالیت واداشتن شنوندگان در سخنرانی سبب میشود با دقت بیشتری گوش دهید و نکاتی که بیان میشود را به خوبی درک کنید. قطعاً در کلاسهای درس هم دیدهاید، وقتی استاد از دانشجویانی که غیرفعالتر هستند، سوال میپرسد، آنها را وادار می کند هوشیارتر باشند و نقش فعالی در کلاس ایفا کنند.
8) تیترهای واضحی برای اسلایدهایتان در نظر بگیرید.
اگر در سخنرانی خود از اسلاید استفاده میکنید، تیترهایی را به کار ببرید که تمام نقطه نظراتتان را بیان میکند. معمولاً حضار از تیترها به ایدهی اصلی پی میبرند و درون اسلایدها به دنبال شواهدی برای اثبات آن ایدهها هستند.
برای مثال، «ما میتوانیم به بازار تسلط پیدا کنیم» به نسبت «سهم بازار» بسیار بهتر است. این جمله انجام عملی را متذکر میشود و توجه شنوندگان را خیلی بیشتر از سهم بازار به خود جلب میکند.
9) سخنرانیتان کوتاه باشد.
پیش از اینکه شنوندگان را خسته کنید تا جایی که به حرفهایتان گوش ندهند، به سخنرانی خاتمه دهید. زمانی که مخاطبان از نظر جسمی خسته شوند، ذهنشان هم از کار میافتد و تنها به شما نگاه میکنند.
10) روی صحنه حاضر شوید.
وقتی فردی روی سِن برود، قطعاً نظر مخاطبان را به خود جلب خواهد کرد. رالف والدو امرسون (نویسنده و شاعر قرن نوزدهم آمریکایی) میگوید: «آنچه هستید به قدری واضح و بلند حرف میزند که هیچ کسی نمیتواند صدایتان را بشنود.»
حضار در حین سخنرانی تمام حرکات سخنران را زیر نظر دارند. صورت، طرز ایستادن، صدا و زبان بدن شما گویای همه چیز است. ذهن انسان با کوچکترین نشانه فیزیکی، به نیت و هدف طرف مقابل پی میبرد. جالب است بدانید، ذهن این کار را در یک دهم ثانیه انجام میدهد و بدون شک سخنرانی اینقدر کوتاه نخواهد بود. شاید دچار اضطراب شوید و نتوانید بهترین حالت را از خود نشان دهید، این میتواند روی مهارت شما در جلب توجه مخاطبان تاثیر بگذارد.
در هر سخنرانی، حضار در لحظاتی مجبور هستند به حرفهای شما گوش دهند، اما اگر مطلبی که ادا میکنید برای مخاطب جالب باشد، بهتر به حرفهایتان گوش خواهند داد.
