راهکارهای تربیتی برای ترک عادات بد در کودکان
بسیاری از کودکان عادتهای بدی دارند. عادات بد مانند بالا کشیدن بینی با صدای بلند، پیچیدن مو دور انگشت، جویدن لباسها، ناخن جویدن، خراش دادن پوست، ایجاد صداهای عجیب و غریب و یا فرو کردن انگشت در بینی خود، که اغلب برای کاهش نگرانی و ایجاد آرامش انجام میشود. هنگامی که این رفتارها تکرار شده و به صورت عادت درآمدند، میتوانید با برنامهای خاص به فرزندتان کمک کنید تا عادت خود را ترک کند. با بکارگیری راهنماییهای زیر میتوانید عادات بد کودکتان را از بین ببرید.
کودکتان را سرزنش نکنید.
به یاد داشته باشید که غُر زدن یا سرزنش کردن کودک، باعث ترک عادت نمیشود. حتی ممکن است آن را تشدید کند. با فرزندتان صحبت کرده و توجهش را به این عادت جلب کنید. شاید خود او متوجه نیست که این کار را به چه میزان انجام میدهد. به او توضیح دهید به چه دلایلی میخواهید این کار را ترک کند. سعی کنید دلیل اصلی این رفتار را پیدا کنید. در مورد احساسات فرزندتان با او صحبت کنید.
با استفاده از آئینه یا از طریق نمایش به او نشان دهید که رفتار عادتی او از دید دیگران چگونه است. وقتی از عادات خود کاملاً آگاه شد، بیشتر مشتاق ترک آنها میشود. در مورد نوعی یادآوری ظریف و آرام با او به توافق برسید تا هرگاه که کار مورد نظر را انجام داد، متوقفش کنید. مثلاً ضربهای آرام روی بازویش یا بیان یک کلمه رمزی. به خاطر داشته باشید که حتی اگر فرزندتان سعی در ترک عادت خود کند، کاری مشکل است. شما باید هنگام رویت او در حین انجام کار مورد نظر، صبور باشید.
به مواقعی که عادت بد از فرزندتان سر میزند توجه داشته باشید.
توجه کنید که در چه مواقعی بیشتر این عادت را نشان میدهد. مثلاً وقتی در خودرو نشسته است، در حال تماشای تلویزیون است و یا در فعالیتهای اجتماعی. در این زمانها چیزی به او بدهید تا انرژی عصبی خود را خالی کند. مثلاً یک رشته گردنبند مهرهدار، تسبیح، عروسک خیمه شب بازی و یا تکه سنگی صاف. حتی میتوانید به او بیاموزید که کاردستی درست کند. وقتی فرزندتان الگوی چنین رفتاری را شکست، طولی نمیکشد که بطور اتوماتیک به آن کار نیز مانند دیگر فعالیتهای معمول میپردازد.
در مورد عادات بد با کودکتان صحبت کنید.
به آرامی در مورد عادات بد کودک با او صحبت کنید تا همکاریاش جلب شود. تنها به این مسئله فکر نکنید که او میخواهد آن عادت را ترک کند. وقتی موافقت کرد که در این مورد تلاش کند، تشویق و پایداری شما و یادآوریهای لازم، بسیار موثرتر از غُر زدن یا شرمنده کردن اوست.
برای ترک عادت فرزندتان از برنامههای انگیزشی استفاده کنید.
انگیزهای را برای کنار گذاشتن این عادت در نظر بگیرید. در مورد دوره زمانی خاص و یک تعادل رفتاری خاص توافق کنید. یکی از طرحهای موجود این است که صبح 10 اسکناس 100 تومانی (با توجه به سن کودک میتوانید پول را کمتر یا بیشتر کنید) به او بدهید و بگویید هر بار که او را مشغول انجام رفتار بد مورد نظر ببینید، یکی از اسکناسها را از او خواهید گرفت. هر چند اسکناسی که تا شب نزد او باقی مانده باشد، متعلق با خود او خواهد بود.
مهارتهای آرامش و کنترل اعصاب را به فرزندتان آموزش دهید.
مهارتهای آرامش و تمدد اعصاب را به فرزندتان بیاموزید. وقتی متوجه شد که به عادتی بد دچار شده است، به او یاد بدهید که کار مورد نظر را متوقف کند. بنشیند، چشمانش را ببندد و چند دقیقه به آرامی نفس بکشد.
اگر فرزندتان صداهایی در میآورد، به صورت غیرارادی کلماتی میگوید و یا تیکهایی غیرمعمول در اعضای بدن خود دارد، ممکن است مشکل او جدی باشد. اگر تصور میکنید که مشکل فرزندتان بیش از عادتی معمولی است، با پزشک متخصص مشورت کنید.
