چگونه دندان می روید؟

دندان ساختاری سخت و استخوان مانند است که در دهان اکثر مهره داران وجود دارد. دندان های پیشین و نیش برای بریدن و تکه تکه کردن غذا و دندان های آسیا برای خرد کردن و له کردن آن بکار می روند. دندان های جانوران مختلف بر اساس نوع رژیم غذایی آنها تکامل یافته اند. در پستانداران گوشتخوار دندان های نیش و پیشین تکامل بیشتری یافته اند. گیاهخواران، آسیاهای تکامل یافته تری دارند. دندان های پیشین جوندگان بسیار بلند می باشند. دندان های انسان با رژیم غذایی او که مخلوطی از گیاهخواری و گوشتخواری است، متناسب شده اند.

انسان به هنگام تولد، دندان ندارد. اولین دندان ها از شش ماهگی به بعد ظاهر می شوند. به این دندان ها «دندان های شیری» می گویند. بین سنین ۶ تا ۱۴ سالگی دندان های شیری می افتند و به جای آنها دندان های همیشگی در می آیند. تعداد دندان های شیری ده عدد در هر آرواره است. در انسان بالغ ۳۲ دندان همیشگی در دو آرواره پایین و بالا وجود دارد.

ساختمان دندان انسان

دندان انسان از دو بخش تشکیل شده است:

  • ریشه
  • تاج

ریشه که تعدادش گاهی یک و گاهی به چند عدد نیز می رسد، دندان را محکم در استخوان آرواره نگه می دارد.
تاج قسمت قابل رویت دندان است؛ یعنی همان قسمتی از دندان که ما می توانیم آن را در دهان ببینیم.

در ساختمان دندان چهار ماده ی مختلف به کار رفته است:

  • مینا
  • ساروج
  • دانتین
  • مغز دندان

مینا ماده ای صاف و بسیار سخت است که تاج دندان را در میان گرفته و آن را می پوشاند. بیش از ۹۶ درصد آن را املاح آهکی و بقیه را یک پروتئین مخصوص تشکیل داده است.
ساروج ماده ای است که از لحاظ جنس به استخوان شباهت دارد و ریشه ی دندان را در بر گرفته است و آن را می پوشاند.
دانتین، ماده ای استخوانی و عاجی است و قسمت عمده ی دندان های ما از همین دانتین تشکیل می شود.
حفره ای در داخل دندان وجود دارد که مغز دندان را در خود جای داده است. مغز دندان از یک نوع بافت که عصب ها، سرخرگ ها و سیاهرگ ها را در بر می گیرد، درست شده است.

در نتیجه ی کمبود کلسیم یا کمبود ویتامین D، مینای دندان سست می شود و این حالت به پوسیدگی دندان ها کمک می کند. فرآیند پوسیدگی وقتی تشدید می شود که مواد آلاینده در طول مدت یک شب روی دندان های ما باقی بمانند. مواد نشاسته دار و مواد قنددار، موادی هستند که در دهان تجزیه می شوند و همزمان با این تجزیه شدن، به تولید اسیدهایی که نابودکننده ی کلسیم دندان ها است، می پردازند. زمانی که اسیدهای مزبور تولید شدند، آن وقت رفته رفته دندان ها سست می گردند و راه نفوذ باکتری ها به درون دندان ها هموار خواهد شد.

پوسیدگی دندان ممکن است بتدریج توسعه پیدا کند و به ریشه برسد. تا قبل از این مرحله، شخص احساس درد نمی کند، ولی وقتی پوسیدگی به ریشه می رسد، درد دندان آغاز می شود.

چرا گاهی دندان ها کج و معوج در می آیند؟

پاسخ این سوال در افراد مختلف، متفاوت است. دانشمندان می گویند نحوه ی تکامل یافتن آرواره ها، مسئله ی کج و معوج در آمدن دندان ها را موجب شده است. به عبارت دیگر، آرواره های انسان همیشه برای روییدن دندان ها فضای کافی را فراهم نمی آورند. به همین دلیل است که در نتیجه تنگ بودن جا، دندان ها هنگام روییدن کج و معوج در می آیند و یا جا به جا می شوند.

در صورتی که چنین وضعیتی برای یک دندان در آرواره ی پایین رخ دهد، همان حالت باعث می شود دندانی که در آرواره ی بالا می روید و درست در مقابل آن دندان قرار دارد نیز کج و معوج در بیاید.

منابع

مقاله علمی و آموزشی «چگونه دندان می روید؟»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری، ترجمه و نگارش هیئت تحریریه علمی پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا کتاب به من بگو چرا و چگونه، نوشته ی آرکادی لئوکوم و ترجمه سعید درودی از انتشارات بهزاد، منتشر شده در ۱۳۹۱ با شابک ۸-۵۷-۵۹۵۹-۹۶۴ به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

برچسب ها
نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

دکمه بازگشت به بالا