یونوسفر چیست؟

تبلیغات
HiU Company

در ابتدای قرن بیستم میلادی لایه ای به نام یونوسفر در اتمسفر کشف شد. در ۱۲ دسامبر ۱۹۰۱ میلادی یک مخترع ایتالیایی به نام گوگلیلمو مارکونی (Guglielmo Marconi) پیامی را بوسیله بی سیمی که ساخته بود، از انگلستان به کانادا فرستاد. به این ترتیب امواج رادیویی برای اولین بار بدون نیاز به سیم از یک سوی اقیانوس اطلس به سوی دیگر آن رسید.

می دانیم که کره زمین گرد است و امواج رادیویی در خط صاف حرکت می کنند. بنابراین آزمایش مارکونی این سوال را مطرح می کرد که چگونه امواج رادیویی توانسته اند مسافتی چنین طولانی را بپیمایند. دانشمندان به این نتیجه رسیدند که در قسمت های بالایی اتمسفر لایه ای وجود دارد که مانند آئینه ای امواج رادیویی را منعکس می کند.

در سال ۱۹۰۲ میلادی دو دانشمند انگلیسی و آمریکایی وجود چنین لایه ای را در اتمسفر زمین ثابت نمودند. واتسون وات (Robert Watson-Watt) مخترع رادار این لایه را یونوسفر نامگذاری کرد.

یونوسفر لایه ای از اتمسفر زمین است که از ارتفاع ۵۰ الی ۵۰۰ کیلومتری زمین گسترده شده است. این لایه ویژگی های الکتریکی خاصی دارد. در یونوسفر هوا بسیار رقیق است. در این لایه ذرات هوا به شکل یون در می آیند؛ زیرا تشعشعات خورشید، بخصوص اشعه ماورای بنفش، اتم های اکسیژن و نیتروژن را بمباران می کنند و موجب خروج الکترون از آنها می شوند. در نتیجه یون های مثبت نیتروژن و اکسیژن به وجود می آیند. این یون ها و الکترون های آزاد به صورت لایه هایی در می آیند. این لایه ها از پایین به بالا با حروف D و E و F مشخص می شوند.

لایه D معمولاً در ارتفاع ۵۰ الی ۹۰ کیلومتری سطح زمین، لایه E در ارتفاع ۱۰۰ الی ۱۲۰ کیلومتری و لایه F در ارتفاع ۱۳۰ الی ۴۵۰ کیلومتری آن واقع است. لایه F از دو لایه F1 و F2 تشکیل شده است.

لایه های یونوسفر امواج رادیویی را منعکس می کنند. لایه D شب ها از بین می رود و لایه E نیز ضعیف می شود. مجموع دو لایه F1 و F2 نیز لایه ضعیف F را به وجود می آورند.

به نظر می رسد که لایه D امواج رادیویی را به جای انعکاس، جذب می کند. به همین دلیل شب ها ایستگاه های رادیویی دور دست را بهتر از روز می توان گرفت. گاهی اوقات انفجارات سطح خورشید میزان یونیزه بودن گازهای لایه D را افزایش می دهند و در ارتباطات رادیویی اختلالاتی به وجود می آورند.

منابع

مقاله علمی و آموزشی «یونوسفر چیست؟»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری، ترجمه و نگارش هیئت تحریریه پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا کتاب چرا، چطور، چگونه؟، نوشته ی دکتر سونیتا گوپتا و دکتر نینا آگراوال و ترجمه پریسا همایون روز و پریچهر همایون روز از موسسه نشر و تحقیقات ذکر، منتشر شده در تیر ۱۳۹۳ با شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۰۷-۲۲۱-۶ به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

برچسب ها
تبلیغات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مقالات مرتبط