بزاق چیست؟

تبلیغات

بزاق مایع چسبنده و لزج است که از سه جفت غده بزاقی به نام های زیر زبانی، بناگوشی و تحت فکی و غده های کوچک مخاط دهان ترشح می شود. بزاقی که بوسیله این غدد ترشح می شود، بطور مستقیم به درون حفره دهان می ریزد.

حدود ۹۸ درصد بزاق را آب تشکیل می دهد. ترکیبات پروتئینی مختلفی در بزاق وجود دارد که برخی خاصیت آنزیمی دارند. موسین یکی از پروتئین های موجود در بزاق است که از مخلوط شدن آن با آب، مایع لزج و چسبنده ای به نام موکوس به وجود می آید. موکوس بزاق باعث می شود تشکیل گلوله های کوچک غذا و حرکت آنها در دهان، حلق و مری آسان تر شود. برخی از ترکیبات پروتئینی موجود در بزاق خاصیت آنزیمی دارند. پتیالین بزاق نوعی آمیلاز است که باعث تجزیه نشاسته به قندهای ساده تر می شود. لیزوزیم موجود در بزاق خاصیت ضدعفونی کنندگی دارد. لیزوزیم با تخریب دیواره سلولی باکتری ها باعث نابودی آنها می شود. یکی از دلایلی که جانوران، خود و بچه هایشان و حتی زخم هایشان را با زبان و بزاق خود تمیز می کنند، وجود این آنزیم و خاصیت ضدعفونی کنندگی آن است.

وجود آب و نمک های معدنی در بزاق به حل شدن مواد غذایی و در نتیجه تحریک پرزهای چشایی کمک می کند. بزاق باعث مرطوب ماندن دهان، آسان تر کردن حرکات زبانی و از بین بردن باکتری ها می شود.

ترشح بزاق توسط مراکز عصبی که در مغز واقع هستنند تنظیم می شود. این مراکز با ورود غذا به دهان تحریک می شوند؛ در نتیجه ترشح بزاق افزایش می یابد. احساس بوی غذا و یا حتی دیدن غذای مطبوع نیز می تواند موجب تحریک این مراکز و افزایش ترشح بزاق شود.

تبلیغات

روزانه حدود ۱.۵ لیتر بزاق از غدد بزاقی ترشح می شود. در کودکان میزان ترشح بزاق بیش از بزرگسالان است؛ زیرا فعالیت غده های بزاقی تا چند سال پس از تولد زیاد است. در برخی از افراد، بزاق هنگام خواب از دهان بیرون می ریزد. این حالت ممکن است ناشی از سوء هاضمه باشد.

منابع

مقاله علمی و آموزشی «بزاق چیست؟»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری، ترجمه و نگارش هیئت تحریریه علمی پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا کتاب چرا، چطور، چگونه؟، نوشته ی دکتر سونیتا گوپتا و دکتر نینا آگراوال و ترجمه پریسا همایون روز و پریچهر همایون روز از موسسه نشر و تحقیقات ذکر، منتشر شده در تیر ۱۳۹۳ با شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۰۷-۲۲۱-۶ به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مشابه

دکمه بازگشت به بالا