خانه / مجله / مجله چرا و چگونه؟ / حیوانات / با زندگی مارها و افعی ها آشنا شویم
زواران

با زندگی مارها و افعی ها آشنا شویم

مار نوعی حیوان خزنده است که با خزیدن خودش را به جلو می کشد. در جهان بیش از ۲۰۰۰ نوع مختلف مار وجود دارد که در خشکی و زیر زمین و در آب و گاهی هم روی درختان زندگی می کنند. این خزنده، تقریباً در همه جای کره زمین به جزء مناطق قطبی و برخی جزیره ها، یافت می شود.

مارهای چمباته زن
مارهای چمباته زن بزرگترین مارهای دنیا هستند و شامل پایتون ها (Python) و بوآها (boa) می باشند. آنها غیر سمی هستند و حیوانات دیگر را با فشار دادن و له کردن از پا در می آورند. مارهای جمع شونده دور شکار خود می پیچند و به تدریج حلقه را تنگ تر می کنند تا حیوان خفه شود. آنها قادر به جویدن نیستند و شکار خود را به یکباره می بلعند.

مار بوآ

مار بوآ

مارهای زهری
حدود ۷۰۰ گونه از مارهای دنیا زهری هستند که می توانند انسان را بکُشند. یک مار زهری، سم خود را از طریق نیش هایش که یا تو خالی اند و یا شیار دارند تزریق می کند. وقتی که زهر تزریق شد مار به انتظار می نشیند تا قربانیش قبل از بلعیده شدن بمیرد.

با وجود فراوانی گونه های مار در جهان، فقط ۲۰ درصد از مارها، سمی هستند که معمولاً با وجود نشانه هایی از قبیل دم نازک و وجود دو دندان تیز تو خالی که در ابتدایش سوراخی دارد شناسایی می شوند و بقیه مارها غیر سمی هستند. همچنین از این ۲۰ درصد مارهای زهردار، فقط ۷۵ درصد آنها قادر هستند با زهرشان انسان را از پا در آورند. دندان های نیش مارهای زهری، در فک بالای دهان آنها قرار گرفته و با غده های سمی که در سر مار قرار دارند در ارتباط هستند. با کشیدن دندان مار نمی شود برای همیشه با خیال آسوده از نیش مار زهری در امان بود چرا که دندان های نیش در دهان مارهای زهری مجدداً رویش می کنند. مار زهری به کمک این نیش ها زهر را به بدن شکار خود تزریق می کند تا جانش را بگیرد یا حداقل او را ناتوان و بی هوش سازد تا با خیال راحت به خوردن گوشتش بپردازد. تمام مارهای زهری علاوه بر نیش، دندان نیز دارند. در نتیجه، تمام مارهای زهری علاوه بر نیش زدن، گاز هم می گیرند.

یک نمونه مار سمی

یک نمونه مار سمی

مار زنگی
از نوع مار زنگی نزدیک به ۱۲ نوع مختلف در جهان وجود دارد. مارهای زنگی را از زنگوله ای که در ته دم خودشان دارند، به راحتی می توان تشخیص داد. هر چند دم این مار طوری ساخته شده است که در هنگام حرکت و جنبیدن صدای زنگ در آید ولی با این وجود صدای اصلی زنگوله دم مار بر اثر لرزش دم توسط خود مار، تنها زمانی انجام می پذیرد که مار از چیزی احساس خطر بکند.

مار زنگی

مار زنگی

مار کبرا
کبرا نام ماری معمولاً زهر آلود است که عضوی از مارهای خانواده الاپیده می باشد. کلمه کبرا از کلمه کَپِلو گرفته شده که در زبان پرتغالی به معنای ماری است که دارای کلاه کشیشی می باشد. بیشتر این گونه مارها در هنگام احساس خطر، می توانند گردن خود را بلند کنند.

مار کبرا

مار کبرا

افعی
افعی نیز که بیشتر در جنوب غربی آسیا یافت می شود، همانند مار زنگی است. هر دوی آنها علاوه بر آنکه مانند مارهای دیگر از جلو حرکت می کنند، قادر به حرکت از سمت پهلو نیز هستند. افعی ها تنها مارهای زهری در اروپا هستند.

یک نمونه مار افعی

یک نمونه مار افعی

اَژدر ماران (مارهای بوآ)
مار بوآ و آناکوندا از معروف ترین گونه ها در این خانواده هستند که جزء گروه ماران بی زهر می باشند.

آناکوندا یا بوآی آبی گونه ای مار آبزی از خانواده اژدر ماران (مارهای بوآ) است که در رودها و مرداب های جنگل های انبوه آمریکای جنوبی زندگی می کند.

آناکوندا

آناکوندا

آناکوندا سمی نیست ولی قربانیان خود را با پیچیدن بدن به دور آنها و در هم فشردن می کشد. طول بدن این خزنده بین هشت تا یازده متر است. از دیدگاه وزن، سنگین ترین مار جهان است که حدود ۱۷۰ کیلوگرم وزن دارد یعنی ۵۰ کیلوگرم سنگین تر از پایتون. مار آناکوندا تنها نمونه از اژدر ماران است که بچه می زاید.

دِشنِه ماران
خانواده ای از مارها هستند که در آفریقا و خاورمیانه زندگی می کنند. هم اینک ۱۲ سرده (Genus) از آنها شناخته شده است. بیشتر دشنه ماران حمله نمی کنند و کوچکتر از آن هستند که زهرشان بر انسان اثرگذار شود. مرگ انسان ها در اثر نیش دشنه ماران خیلی کم رخ داده است.

دشنه ماران

دشنه ماران

مارها از رده سوسماریان، زیر رده دوکاوان، فرو رده پولک سوسمارشکلان، بالا راسته ی پولک سوسماران، راسته ی پولک داران، زیر راسته ی ماران است.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

مقاله علمی و آموزشی «با زندگی مارها و افعی ها آشنا شویم»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری، ترجمه و نگارش هیئت تحریریه پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا کتاب شگفتی های دنیای حیوانات، تهیه و تدوین نیلوفر قلی پور اسکویی و مجید جُلینی از انتشارات پارمیس، منتشر شده در آذر ۱۳۹۰ با شابک ۰-۱۸-۶۰۲۷-۶۰۰-۹۷۸ به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

کسب و کار شما

دیدگاه خود را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. بخش های الزامی با * مشخص شده اند. *

*