اهمال کاری تحصیلی: چرا دانش آموزان و دانشجویان کارها را به تاخیر می‌اندازند؟

بدون شک تجربه افرادی که به عنوان دانش آموزان یا دانشجویان شب امتحانی دسته‌بندی می‌شوند در سیستم آموزشی بسیار فراگیر است. شاید خودتان هم اینگونه باشید. این واقعیت که اغلب مطالعه دروس و انجام تکالیف تا لحظات پایانی موعد تحویل به تاخیر انداخته می‌شود، را در قالب اهمال کاری می‌توان بررسی نمود.

انواع مختلف اهمال کاری

اهمال کاری به آینده محول کردن کاری که تصمیم به اجرای آن گرفته‌ایم، تعریف می‌شود. در تعریفی دیگر اهمال کاری به تعویق انداختن انجام کار و ارجاع عمل به آینده توصیف شده است. اهمال کاری رفتار نامطلوب و نکوهیده‌ای است که بتدریج در وجود انسان به صورت عادت در می‌آید.

اهمال کاری را می‌توان در حوزه‌های مختلف زندگی انسان از زندگی فردی تا کسب و کار مشاهده نمود. یکی از موارد رایج اهمال کاری که خودمان نیز با آن مواجه بوده‌ایم، اهمال کاری تحصیلی است.

اهمال کاری تحصیلی

اهمال کاری تحصیلی ایجاد تاخیر ارادی در انجام یک تکلیف تحصیلی در چارچوب زمانی مورد انتظار یا مطلوب تعریف می‌شود. علیرغم اینکه فرد به دلیل تاخیر انتظار بدتر شدن ارزیابی یا نتیجه را دارد.

دانشجویانی که اهمال کاری تحصیلی دارند تکالیف خود را تا دقیقه آخر و زمان امتحانات به تاخیر می‌اندازند. و در ضرب العجل فرا رسیده با انبوهی از تکالیف ناقص و فشار زمان مواجه می‌شوندو این مشکل آنها را دچار اضطراب بالا می‌کند.

اهمال کاری تحصیلی را یک عامل ناتوان کننده می‌دانند که ارتباط زیادی با دستاوردهای اندک دانشگاهی، اضطراب و عزت نفس اندک دارد. در ادامه به بررسی عوامل تاثیرگذار بر اهمال کاری تحصیلی و نقش انگیزش بر آن می‌پردازیم.

طی سال‌های اخیر، تعلل‌ورزی تحصیلی به عنوان نوعی نقص در خود تنظیمی در معنای ناتوانی فرد در کنترل افکار، هیجانات، عواطف و عملکرد مطابق با معیارهای مورد نظر خود مطرح شده است.

در برخی پژوهش‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که میزان شیوع اهمال کاری تحصیلی بسیار بالا است. از آن‌جایی که دانش آموزان اهمال کار، اغلب در کلاس درس و محیط مدرسه مورد استقبال دیگر دانش آموزان و نیروهای آموزشی و پرورشی قرار نمی‌گیرند، به نظر می‌رسد در این افراد، حس تنهایی نیز وجود داشته باشد.

عوامل تاثیرگذار بر اهمال کاری

اهمال کاری تحصیلی مشکلی چند بُعدی است که شامل ابعاد شناختی، رفتاری و انگیزشی می‌شود. بررسی هر کدام از این ابعاد به تنهایی با اهمال کاری تحصیلی، نمود کاملی از مشکل اهمال کاری تحصیلی را نشان نمی‌دهد. بنابراین نیاز است تا پژوهش‌هایی انجام شود که همه ابعاد مربوطه به اهمال کاری تحصیلی را در برگیرد.

اهمال کاری از عوامل گوناگونی مانند اعتماد به نفس پایین، نداشتن طرح و برنامه کار، توانایی و مدیریت زمان، ترس از عدم موفقیت، احساس حقارت و… تاثیر می پذیرد. سالمون و راتلام (1984) طی تحقیقی که روی دانشجویان انجام دادند به این نتیجه رسیدند که اضطراب ارزیابی، مشکل در تصمیم گیری‌ها، تنبلی، فقدان جرات، ترس از موفقیت، مدیریت ضعیف زمان و… از علل عمده اهمال کاری تحصیلی است.

نتایج برخی پژوهش‌ها در ارتباط با اهمال کاری

نتایج برخی پژوهش‌ها فراوانی اهمال کاری در دانشجویان را 80 تا 95 درصد تخمین زده‌اند که از آن میان، 75 درصد خود را اهمال کار می‌دانند. افزون بر این، نیمی از این 75 درصد نیز همواره به اهمال کاری مشغولند. ظاهراً این درصدها رو به افزایش و تا 95 درصد افزایش یافته است. به گونه‌ای که به نظر می‌رسد حدود 25 درصد از دانشجویان اهمال کاری مزمن دارند و در امتحان‌ها نیز نمره کم می‌گیرند.

برخی دیگر پژوهش‌ها شیوع اهمال کاری مزمن را تا 23 درصد گزارش کرده‌اند. به نظر می‌رسد ناراحتی درون ذهنی دانشجویان که به گونه معمولاً با اضطراب همراه است ناشی از اهمال و به تاخیر انداختن وظیفه است.

نقش انگیزش تحصیلی در مقابله با اهمال کاری تحصیلی

واژه انگیزش از سال 1930 وارد ادبیات روانشناسی شد و بر تمام حوزه‌هایی که به نحوی با رفتار انسان در ارتباط بودند اثر گذاشت. روانشناسان ضرورت توجه به انگیزش در تعلیم و تربیت را به دلیل ارتباط موثر آن با یادگیری جدید، مهارت‌ها، راهبردها و رفتارها متذکر شده‌اند.

انگیزش دلایل رفتار افراد از جمله دانشجویان را نشان می‌دهد و مشخص می‌کند که چرا آنها به روش خاصی عمل می‌کنند.

بیشتر بخوانید: مبانی انگیزش در فرد و سازمان : انگیزش بیرونی و درونی

انگیزش چیست؟

در حوزه آموزشی انگیزه یک پدیده سه بُعدی است که دربرگیرنده باورهای شخص درباره توانایی انجام فعالیت مورد نظر، دلایل و یا اهداف فرد برای انجام آن فعالیت و واکنش مرتبط با انجام آن فعالیت می‌باشد.

انگیزش تحصیلی چیست؟

انگیزش تحصیلی نوعی درگیری و مشغولیت تحصیلی محسوب می‌شود. به بیانی سرمایه گذاری چندجانبه‌ای (شناختی، عاطفی و رفتاری) برای پیشرفت در تعلیم و تربیت است.

انگیزش تحصیلی عاملی است که به افراد تحرک لازم را برای به پایان رساندن موفقیت‌آمیز یک تکلیف، رسیدن به هدف یا دستیابی به درجه معینی از شایستگی در کار می‌دهد، تا فرد در انتها بتواند موفقیت لازم را در امر یادگیری و پیشرفت تحصیلی کسب کند.

اهمال کاری و ارتباط آن با انگیزش تحصیلی

یکی از عوامل شناختی مرتبط با اهمال کاری تحصیلی انگیزش تحصیلی است. دانش‌آموزانی که اهمال کاری بالایی دارند، انگیزش پیشرفت پایین‌تری دارند. این خصیصه به عنوان یک ویژگی شخصی می‌تواند هم به عنوان علت و هم معلول در نظر گرفته شود. در پژوهش‌های صورت گرفته در کشورهای ترکیه و کره به این نتیجه رسیده‌اند که بین انگیزش تحصیلی و اهمال کاری رابطه معناداری وجود دارد و افراد اهمال کار بُعد انگیزشی ضعیف‌تری دارند.