7 نشانه که کمبود خواب دارید
وقتی سن بالا می رود، داشتن یک خواب خوب در شب تبدیل به رویا میشود. حتی روزهایی که مشغلههای کار و زندگی زیادی داریم و بیش از حد خسته شدهایم، یک خواب خوب چندان ممکن نیست. هر چند ساعت کافی برای خواب برای هر فرد متفاوت است، گاهی حداقل ساعت خواب هم کافی به نظر نمیرسد. دکتر جاکوب تایتلباوم، متخصص بزرگ در زمینهی خواب و نویسندهی کتاب از خستگی تا شگرفی (From Fatigued to Fantastic) میگوید، کمبود خواب در بین اغلب افراد شایع است. حتی وقتی فکر میکنید به اندازهی کافی میخوابید.
او در ادامه میگوید: «ما در جامعهای زندگی می کنیم که دچار کمبود خواب هستیم. در 35 سال اخیر میانگین خواب شبانه روزی به 9 ساعت میرسید و حالا این رقم به کمتر از 6 ساعت و 45 دقیقه رسیده است. اغلب افراد به قدری به این عدد عادت کردهاند که انگار نمیدانند دچار کمبود خواب هستند.»
البته تمام نشانههای کمبود خواب قابل تشخیص نیستند. در ادامه با معرفی این 7 نشانه به شما کمک میکنیم متوجه نیاز به خواب بیشتر شبانه روزی خود شوید.
1. خیلی زود به خواب می روید.
آیا شما از جمله افرادی هستید که هنوز سرشان به بالش نرسیده به خواب میروند؟ شاید تصور کنید افرادی که در هر زمان و مکانی به خواب میروند استعدادی بینظیر دارند. اما دکتر دور-استایتس (Dawn Dore-Stites) معتقد است این مسئله نشانه کمبود خواب در بدن فرد است.
او در ادامه گفت: «احتمالاً یکی از مشخصترین نشانههای کمبود خواب در افراد این است که به راحتی به خواب میروند. آیا شما هم در حین تماشای تلویزیون، در ماشین یا جلسهای کسل کننده به خواب میروید؟ اگر در طول روز چرتی کوتاه بزنید و به راحتی به خواب بروید، نشانهی این است که به زمان بیشتری برای خواب شبانه در برنامه روزمره خود نیاز دارید.»
2. بیش از حد معمول میخوابید.
دکتر دور-استایتس اعلام کرد خوابیدن در ساعات غیرمعمول یکی از نشانههای کمبود خواب در بدن است. او گفت: «اگر بیش از حد نرمال میخوابید، احتمالاً دچار کمبود خواب هستید. برای مثال، اگر در طول یک هفته شبانه روز 6 ساعت بخوابید، احتمالاً در پایان هفته کمبود خواب دارید و بیش از حد میخوابید. اگر در آخر هفته خواب بیشتری دارید و در طی روز احساس خستگی میکنید، نشانهی خواب ناکافی در بدنتان است.»
3. کنترلی روی تغذیه و عادتهای غذاییتان ندارید.
اگر در برنامه کاهش وزن دچار مشکل شدهاید، احتمالاً خواب ناکافی دارید. در صورتی که تمرینات ورزشی شما موثر نیست و کنترلی روی عادتهای غذاییتان ندارید، به میزان خواب خود توجه بیشتری کنید.
دکتر لیزا دیویس (Lisa Davis) میگوید: «کم خوابی باعث ایجاد اختلال در کنترل هورمونهای گرلین و لپتین میشود که هورمونهای اشتها هستند و در نهایت باعث افزایش گرسنگی در شما خواهد شد. این اختلال در همراهی با خستگی ذهنی و فیزیکی ناشی از کمبود خواب، غیرقابل تحمل میشود.»
4. توجه و تمرکز زیادی ندارید.
حتماً میدانید کیفیت و میزان خواب روی توجه و تمرکز شما تاثیرگذار است. آیا تاکنون برایتان پیش آمده با اینکه وقت کافی برای به پایان رساندن کاری را دارید، انجام آن برایتان محال شده است؟ علت این احساس همان نبود خواب کافی است.
دکتر استیون ایی. دیویس (Steven E.Davis) میگوید: «حتی وقتی مهلت انجام کاری نزدیک باشد، شما قادر به تمرکز و توجه کافی روی انجام آن کار نخواهید بود. اگر به قدر کافی نمیخوابید، هوشیاری و تمرکز کمی دارید. این مسئله روی توانایی شما در انجام کاری که دلایل منطقی برای به پایان رساندن آن دارید، تاثیرگذار خواهد بود.»
5. انرژیتان خیلی پایین است.
حتی وقتی تصور میکنید در طول هفته بهاندازهی کافی میخوابید، کمبود انرژی برای فعالیت فیزیکی و انجام کارهای روزانه میتواند دلیلی بر کافی نبودن میزان خوابتان باشد. دکتر دیویس میگوید: «وقتی دچار کمبود خواب هستید، رغبتی به شرکت در کلاسهای ورزشی ندارید. حتی وقتی هزینهی زیادی برای آن پرداخت کردهاید. همچنین اشتیاق و تمایل شما به کارهایی که انجام میدهید هم پایین میآید. کارهایی مانند بازی کردن با بچهها که زمانی برایتان هیجان انگیز بود، اکنون به کاری سخت و غیرقابل تحمل تبدیل شده است.»
شاید با مصرف نوشیدنیهای کافئیندار این مشکل بطور موقتی برطرف شود، اما مطمئناً هیچ چیزی جای خواب کافی را نمیگیرد.
6. میل جنسیتان کم شده است.
خواب ناکافی روی میل جنسی فرد تاثیر میگذارد. به گفتهی دکتر دیویس، اگر برای برقراری رابطه جنسی با همسرتان رغبت ندارید، احتمالاً دلیل آن کمبود خواب است. به گفتهی این متخصص خواب «کمبود خواب سبب کاهش هورمون تستوسترون میشود که تاثیر منفی روی میل جنسی خواهد داشت.»
اگر کمبود خواب تاثیری روی رابطهی جنسیتان نگذاشته است، با یک متخصص در این باره مشورت کنید.
7. در بدن خود احساس کوفتگی میکنید.
احتمالاً بدن شما خسته است. احساس درد در بدن به انجام کارهای سخت یا بیماری مربوط است، اما دکتر تایتلباوم میگوید کمبود خواب ممکن است سبب بروز دردهای بدنی شود.
او میگوید: «وقتی به خواب میرویم، بدن ما اقدام به ساخت هورمونهای جدید و بازسازی بافتهای آسیب دیده میکند. پس خواب ناکافی میتواند سبب ایجاد درد در بدن شود.»
در پایان …
خواب کافی برای پاسخ به نیازهای اساسی بدن چون سلامتی، انرژی و شادابی لازم است. کمبود خواب سبب ایجاد مشکلات عدیدهای چون خستگی، کمبود توجه و تمرکز، اختلال در تغذیه و کاهش وزن خواهد شد. پس برنامهی خوابتان را بررسی کنید و این اطمینان را به دست آورید که هر شب به اندازهی کافی میخوابید.
دانشافزایی
بیخوابی رایجترین اختلال خواب است که از هر 3 نفر، یک نفر به آن مبتلاست. بیخوابی با افزایش سن شدت میگیرد. احتمال ایجاد اختلال بیخوابی در خانمها بیشتر است. خصوصاً با وقفهی تنفسی یا آپنه خواب که بعد از یائسگی اتفاق میافتد. علاوه بر آن، بیخوابی در بین افراد مجرد، بیکار یا کسانی که شرایط اقتصادی و اجتماعی نامطلوبی دارند هم بیشتر دیده میشود.
بعضی از انتظارات ما درباره خواب ممکن است اشتباه باشد. این تفکر که بلافاصله بعد از دراز کشیدن در رختخواب به خواب برویم، اشتباه است. به خواب رفتن باید کمتر از 15 تا 20 دقیقه طول بکشد که این زمان با بالا رفتن سن میتواند تا 30 دقیقه هم به طول انجامد. مسئولیتها، مشکلات زندگی، اضطراب و بیماری میتواند روی سرعت به خواب رفتن ما تاثیر بگذارد.
فلج خواب ناتوانی موقتی در حرکت یا صحبت کردن فردی است که از خواب به بیخوابی میرود. این بیماری نیاز به درمان دارد، اما باید از بیخوابی، استرس و دیگر عوامل موثر جلوگیری شود. بین 20 تا 60 درصد افراد ممکن است فلج خواب را تجربه کنند.
اگر خیلی زود به خواب میروید، شاید خود را بدون عیب بدانید. خیلی عمیق میخوابید و میتوانید هر جا و هر زمانی بخوابید. شاید برایتان عجیب باشد، اما سریع به خواب رفتن هم نشانهی اختلال خواب است. افرادی که در کمتر از 5 دقیقه به خواب میروند، ممکن است خواب آلوده باشند.
