خانه / آموزش / علم و دانش / علوم پایه / علوم فیزیک / نجوم / خطر زباله های فضایی چیست؟
زواران

خطر زباله های فضایی چیست؟

زباله های فضایی به قطعات سرگردانی گفته می شود که در فضا، دور زمین می گردند. این زباله ها از ماهواره ها و سفینه ها جدا شده اند و خطرناک هستند، چون برخورد آنها با دیگر ماهواره ها و سفینه ها می تواند فاجعه بار باشد.

میلیون ها قطعه زباله در فضا، دور زمین می چرخند. برخی از آنها کوچک هستند و برخی دیگر به اندازه ای بزرگ می باشند که با تلسکوپ می توان آنها را مشاهده کرد. این زباله ها می توانند برای سفینه های فضایی و ماهواره ها دردسرساز باشند.

زباله فضایی

زباله فضایی

در میان زباله ها، حدود ۲۳ هزار قطعه زباله فضایی به اندازه ای بزرگ هستند که شبکه نظارت فضایی آمریکا بتواند آنها را ردگیری کند. اما اکثر زباله های دیگر، کمتر از ۱۰ سانتیمتر قطر دارند و به همین دلیل نمی توان رویشان نظارت داشت. این در حالی است که حتی زباله ای به اندازه یک گیره کاغذ هم می تواند آسیبی فاجعه آمیز به بار بیاورد.

برایان ویدن از بنیاد دنیای امن می گوید: «ما در حال حاضر، زباله های خیلی کوچک را ردگیری نمی کنیم. این مسئله مهمی است چون چیزی که حتی یک سانتیمتر باشد هم در صورت برخورد با یک ماهواره می تواند دردسر درست کند.»

شما می توانید با دردسرهایی که زباله های فضایی درست می کنند، همین الان آشنا شوید.

برخورد اشیاء با ماهواره ها و سفینه ها به ندرت رخ می دهد، اما پیش می آید که این اشیاء از کنار آنها عبور کنند. نیمی از این اتفاقات (عبور زباله ها از کنار سفینه ها و ماهواره ها) به دلیل زباله هایی است که در دو حادثه به وجود آمدند.

  1. در سال ۲۰۰۷، چین یکی از ماهواره هایش را با موشکی بالیستیک از بین برد.
  2. در سال ۲۰۰۹ هم یک ماهواره ارتباطات تجاری آمریکا با یک ماهواره آب و هوایی از کار افتاده روسیه برخورد کرد.

این دو حادثه، زباله های فضایی بسیاری را به وجود آوردند. اگر این زباله ها جمع نشوند، احتمالاً صدها و یا حتی شاید هزاران سال در مدار زمین باقی بمانند. مشکل زمانی بدتر می شود که بدانیم زباله ها خودشان هم به قطعات کوچکتر تقسیم می شوند که کشف شان کار دشوارتری است.

ویدن می گوید: «ارسال ماهواره های جدید، مشکلات ما در زمینه ردگیری اشیاء، پیش بینی نزدیک شدن زباله ها به ماهواره ها و اجتناب از برخورد زباله ها به ماهواره ها را چند برابر خواهد کرد.»

سرعت حرکت اشیاء در فضا متناسب با فاصله شان از سطح زمین است. اگر همه اشیاء در یک جهت حرکت کنند مشکلی پیش نمی آید. اما اشیاء اغلب مدارهای متفاوتی دارند و ممکن است مدارهای آنها همدیگر را قطع کند. ویدن می گوید: «تصور کنید که تمام خودروهای یک بزرگراه با سرعت ۱۶۰ کیلومتر در ساعت برانند. اگر خودرو نزدیک شما سرعتی برابر با شما داشته باشد شما متوجه او نمی شوید. اما اگر آن خودرو از جلو با این سرعت به سمت شما بیاید، شما با سرعت ۳۲۰ کیلومتر در ساعت با هم تصادف خواهید کرد.»

لوری نیومن پلیس ترافیک ناسا در مرکز پرواز فضایی گودارد، در این ارتباط می گوید: «ماهواره ها می توانند با سپرهای محافظ، خود را از اشیایی که کوچکتر از یک سانتیمتر هستند محافظت کنند. اما اشیای بین یک تا ده سانتیمتر مشکل ایجاد می کنند و اگر نتوانید آنها را ردگیری کنید، کار دیگری از دست شما (در ماهواره یا سفینه) بر نمی آید.»

ماهواره ها تاثیر بسیاری روی زندگی روزمره ما دارند و مسائلی مانند برقراری ارتباط با اینترنت و جی پی اس (GPS) را فراهم می سازند. به دلیل اهمیتی که ماهواره ها دارند، یک تلسکوپ بزرگ طراحی شده تا بتوان با تصاویر آن، مانع آن شد که زباله ها در مدار زمین آهنگ به ماهواره ها برخورد کنند. مدار زمین آهنگ یا GSO (مخفف Geosynchronous orbit) به مداری گفته می شود که سرعت زاویه ای چرخش ماهواره ها در آن هماهنگ با سرعت چرخش زمین است. ماهواره های ارتباطاتی و تلویزیونی در این مدار، جایگاه ثابتی از نظر ساکنان روی زمین دارند و خدمات خود را به صورت بی وقفه ارائه می کنند.

مسئله زباله های فضایی، موضوعی بسیار مهم و اضطراری است، بطوریکه دیگر نمی توان دست روی دست گذاشت و صبر کرد. دانشمندان به دنبال راه هایی برای حل این مشکل هستند. اما چون این کار بسیار هزینه بَر است و هیچ کشور یا سازمانی مسئولیت فضا را بر عهده ندارد، آینده آن مشخص نیست.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

مقاله علمی و آموزشی «خطر زباله های فضایی چیست؟»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری و نگارش هیئت تحریریه پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا گزارش مجله دانشمند، به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

راهنما و نیازمندی های رایگان خرید و فروش، استخدام و خدمات در ایران

دیدگاه خود را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. بخش های الزامی با * مشخص شده اند. *

*