خانه / آموزش / یادگیری آسان / مطالعه و حافظه / رفع مشکل فراموشی حافظه
okko.ir

رفع مشکل فراموشی حافظه

وقتی موتور حافظه تان درست کار می کند، خاطرات برای ذخیره شدن در حافظه بلندمدت شما، پردازش و کدگذاری می شوند و می توانید هر زمان آنها را فرا بخوانید. در این صورت کمتر صدای خود را می شنوید که می گوید: «یادم رفت.»

با این حال گرفتاری ها و دام هایی در مسیر حافظه بلندمدت قرار دارند، موارد آزاردهنده ای که خاطرات شما را منحرف، وارونه و حتی نابود می کنند. اگرچه بعضی از این موانع می توانند ناراحت کننده باشند، اما هیچکدام مشکلی جدی برای حافظه محسوب نمی شوند و به راحتی کنار می روند، البته اگر بدانید که چه کار باید بکنید.

در ادامه شما می توانید یاد بگیرید که چطور با چند روش ساده و پیش پا افتاده! مشکل فراموشی خود را حل کنید و مطمئن شوید که خاطرات ذخیره شده در حافظه بلندمدت تان به اراده شما ظاهر خواهند شد.

۱) واپس زنی حافظه از به خاطر آوردن ترس ها
مردم به دلایل مختلفی دچار فراموشی می شوند. یکی از اولین علل جالب توجه، بیش از ۱۰۰ سال پیش توسط زیگموند فروید مطرح شد. وی معتقد بود مردم دچار فراموشی می شوند زیرا در چنین حالتی می توانند چیزهایی را که نمی خواهند درباره آنها فکر کنند، پَس بزنند. واپس زنی، نوعی پس راندن آگاهانه افکار و احساسات دردناک است. به عقیده فروید، شما در واقع خاطرات غیر قابل قبول یا ناخوشایند خود را پس می زنید.

فرض کنید که وقت ویزیت دندانپزشکی خود را برای سومین بار فراموش کرده اید، آیا می توان با اطمینان گفت که مشکل جدی حافظه دارید؟ لزوماً این طور نیست. شاید ترس شما از رفتن به دندانپزشکی در اینجا خود را نشان می دهد. شاید شما خاطره وقت دندانپزشکی خود را پس رانده باشید.

بسیاری از موضوعاتی که وارد حافظه خود کرده اید و آنها را به یاد می آورید، به انگیزه شما مربوط می شود. اگر برای فراموش کردن انگیزه ای داشته باشید، همین کار را خواهید کرد. ترس از رفتن به دندانپزشکی و تزریق واکسن یا احساس اینکه مته، دندان تان را سوراخ می کند، بطور حتم انگیزه ای کافی برای فراموش کردن به شما می دهد.

در چنین حالتی، شما مشکل حافظه ندارید بلکه مشکل تان ترس است. بر ترس خود غلبه کنید تا بر مشکل فراموشی های وقت ملاقات غلبه کرده باشید.

نکته: شما توانایی منحرف کردن، حذف کردن یا فراموش کردن انتخابی خاطراتی را که برایتان ناگوار هستند، دارید.

۲) گوش دادن گزینشی
شما به فرزندتان می گویید که آشغال ها را بیرون بگذارد. او هم می گوید: «باشه، حتماً» و به اتاقش می رود و پای کامپیوتر می نشیند تا به یک ایمیل جواب دهد. ساعتی بعد دوباره یادش می اندازید که آشغال ها را بیرون بگذارد. او می گوید: «اوه، بله، یادم رفت.»

آیا واقعاً فراموش کرده است؟ شاید. شاید هم نه. شاید حتی به اولین درخواست تان هم توجه نکرده باشد. شاید فقط بطور خودکار جواب داده است: «بله، حتماً.» توجه امری ضروری برای شکل گیری حافظه است.

شاید فرزند شما صرفاً قصد داشته از درخواست شما برای انجام کاری زورکی اجتناب کند. او روی موضوعی کاملاً متفاوت تمرکز کرده است. احتمالاً همان لحظه ای که به سمت اتاقش می رفته، مشغول سر هم کردن متن ایمیلش بوده است. این رفتار، توجه گزینشی نامیده می شود.

احتمالاً فهمیدن طرز کار توجه گزینشی در مثال قبل خیلی برایتان آسان باشد ولی اینکه ببینید در مورد خود شما چطور عمل می کند، چه بسا قدری دشوارتر است. ممکن است بطور گزینشی به موضوعات دیگر به جزء سوالات یا حرف های دیگران توجه کنید ولی احتمالاً خودتان متوجه این قضیه نشوید.

بنابراین تلاش کنید هر گونه مشکل توجه، انگیزه یا تنبلی را شناسایی و آن را رفع کنید تا حافظه ی شما تقویت شود.

۳) فوت آب شدن از طریق یادگیری زیاد
تا حالا شنیده اید که کسی بگوید چیزی را «فوت آب» شده است؟ این اصطلاح معمولاً به این معنی است که شخص به قدری خوب می تواند مهارت یا اطلاعاتی را که آموخته، به خاطر بسپرد که برای به یاد آوردن آنها لازم نیست تقلای زیادی به خرج دهد.

هرچه برای یادگیری یک موضوع خاص زمان بیشتری صرف کنید، بعداً بهتر قادر خواهید بود که جزئیات آن را به خاطر آورید. یادگیری زیاد به همین معنا است. با تکرار مکرر یک کار (البته به روش صحیح) آن را فوت آب می شوید.

نکته: هرچه بیشتر مطالبی را که می خواهید به خاطر بیاورید، یاد بگیرید، از به یاد آوردن آنها در آینده مطمئن تر خواهید بود. در هر شرایطی – در حین امتحان یا اجرا – قادر خواهید بود آنچه را که می خواهید، به خاطر آورید.

هر قدر اعتماد به نفس شما بیشتر شود، اضطراب تان کمتر می شود. می توانید به یاد داشته باشید که مطالب را فوت آب هستید، حتی اگر حواس تان بوسیله مردمی که شما را تماشا می کنند یا شرایط پیرامون امتحان، پرت شود باز هم خاطر جمع باشید که مطالب را به قدری مرور کرده اید که تنها کافی است آنها را بر زبان یا روی کاغذ بیاورید. بخشی از ذهن شما مطالب را به یاد می آورد چرا که به یک عادت عمیق تبدیل شده است.

نکته: یادگیری زیاد با تکرار کردن صرف فرق می کند. اگر چیزی را بارها و بارها تکرار کنید، آن را فقط بطور سطحی به خاطر خواهید سپرد، اما اگر می خواهید چیزی را عمیقاً به خاطر بسپارید، باید کاری بیش از تکرار کردن آن انجام دهید. مثلاً اگر مشغول یادگیری زبان فرانسه هستید، باید کاری بیش از تکرار عبارات انجام دهید، باید مفهوم عبارات را بلد باشید.

هرچه بیشتر درباره یک موضوع بیاموزید، می توانید توان به خاطر سپردن را افزایش دهید. فرض کنید که سعی دارید برای امتحان علوم سیاسی، پنج منطقه نیویورک سیتی را به خاطر بسپارید. شاید تکرار مکرر اسامی برونکس، کویینز، بروکلین، استیتن آیلند و منهتن تا حدودی مفید باشد اما با نگاه کردن به نقشه و دقت در شکل ها می توانید آنها را بهتر بشناسید. بعد از آن باید دید هر منطقه چه ویژگی هایی دارد، چه افرادی در آنجا زندگی می کنند و چه ساختمان ها و بناهای تاریخی در آنجا وجود دارند. علاوه بر این اگر کتاب یا مقاله ای درباره نیویورک بخوانید، به اطلاعات تان اضافه می کنید. بعد به یاد می آورید که جان لنون یکبار گفت: «اگر شما در نیویورک نیستید، پس مخفی شده اید.» بنابراین به نیویورک بروید و راجع به محله های آن تحقیق کنید. از این طریق حتماً آن مناطق را به خاطر خواهید سپرد.

نکته: نقطه مقابل یادگیری زیاد، یادگیری فشرده است. وقتی یک درس را به صورت فشرده می خوانید، یعنی تلاش می کنید به سرعت همه جزئیات سطحی را تا حد امکان یاد بگیرید. به همین دلیل به آن فشرده خوانی می گویند. زیرا شما همه چیز را یکجا می بلعید و انتظار دارید که آن را هضم کنید. درست بر عکس وقتی چیزی را زیاد یاد می گیرید، در واقع آن را در حافظه خود هضم می کنید.

یادگیری زیاد با یادگیری فشرده بسیار تفاوت دارد. قبل از هر چیز یادگیری زیاد تضمین می کند که شما هرچه را که یاد گرفته اید، تا مدت ها بعد از امتحان نیز به یاد خواهید آورد. با یادگیری فشرده به فرض اینکه مطالب مطالعه شده را برای امتحان به یاد بیاورید، اما اطلاعات با همان سرعتی که وارد ذهن شما شده اند، از ذهن تان خارج خواهند شد. این اطلاعات با برخی اطلاعات جدید جایگزین می شوند و همچنین اطلاعات جدید هم با مجموعه ای از اطلاعات سطحی دیگر از بین می روند.

شما می خواهید اطلاعاتی را که به دست می آورید، عمیق و ریشه ای باشند. این اطلاعات ریشه ای، به خوبی اساس دیگر اطلاعات را شکل می دهند. درست بر عکس یادگیری فشرده که هیچ ریشه ای به وجود نمی آورد. چنانکه بادی شَدید می تواند یک درخت بی ریشه را به کلی از جای بکند.

یادگیری زیاد کمک می کند تا شما اطلاعات خود را پرورش دهید و باعث می شود که آنها همراه با سایر اطلاعات رشد کنند. رفته رفته این اطلاعات به معلومات انبوهی تبدیل می شوند که شما آنها را عمیقاً به خاطر خواهید سپرد.

یادگیری زیاد را شیوه ای تصور کنید که شما را در مقابل اطلاعات مزاحمی که ممکن است توجه تان را منحرف کنند، مقاوم خواهد کرد.

۴) نظم پیدا کردن
معمولاً کیفیت به خاطر آوردن اطلاعات به کیفیت نظم گرفتن آنها در ذهن بستگی دارد. هرچه اطلاعات منظم تر باشند، بعداً راحت تر می توانید آنها را به یاد آورید.

اگر اطلاعاتی را به صورت نامنظم به ذهن بسپارید، به خاطر آوردن شان از اطلاعات منظم دشوارتر خواهد بود. مثل این است که برگه کاغذی را در قفسه پرونده ها بایگانی کرده باشید و به یاد نیاورید که آن را در کدام کشو گذاشته اید.

فرض کنید کسی از شما بخواهد تمام استان های ایران را نام ببرید. احتمالاً سعی می کنید حافظه تان را به شکلی نظم دهید که هیچ استانی از قلم نیفتد، مثلاً از غرب کشور شروع می کنید و به شرق می روید.

شاید با نام بردن خراسان رضوی، شمالی و جنوبی خیال تان از بابت آنها راحت شود. احتمالاً پس از آن سعی می کنید برای نظم دادن به حافظه تان از جغرافیا استفاده کنید. شاید از شمال به جنوب و بعد به شرق بروید. مثلاً آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، گیلان، مازندران، گلستان، زنجان و به همین ترتیب تا به هرمزگان برسید. از این طریق جستجو و کار خود را به صورت بصری نظم می دهید.

اگر به جستجو خود نظم ندهید، شاید از استان هایی نام ببرید که به صورت اتفاقی به ذهن تان می آیند. ممکن است از استانی که در آن زندگی می کنید و استان های هم مرز شروع کنید و در مرحله بعد احتمالاً نام هایی را بطور تصادفی انتخاب کنید. اگر از این روش نامنظم استفاده کنید، چه بسا دوباره به همان استان هایی که قبلاً نام برده اید برسید و بگویید: «لرستان را نام بردم؟»

به جستجوی خود نظم دهید. هر وقت از روشی منظم برای به خاطر آوردن چیزی که از قبل می دانید، استفاده کنید، حافظه تان بهتر می شود.

هرچه بیشتر معلومات داشته باشید، کمتر دچار ضعف حافظه می شوید.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

مقاله علمی و آموزشی «رفع مشکل فراموشی حافظه»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری و نگارش هیئت تحریریه پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا کتاب تقویت حافظه برای دامیز، نوشته ی دکتر جان بی آردن، ترجمه حمید پاشایی از انتشارات آوند دانش، منتشر شده در تابستان ۱۳۹۳ با شابک ۸-۲۳-۷۰۲۲-۶۰۰-۹۷۸ به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

کسب و کار شما

دیدگاه خود را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. بخش های الزامی با * مشخص شده اند. *

*