همه آنچه که از HIV مثبت (ایدز) باید بدانید

ایدز نوعی بیماری است که باعث ایجاد نقص در سیستم دفاعی بدن شده و فعالیت دفاعی بدن را مختل می‌کند. این بیماری از طریق ویروسی به نام HIV از فردی به فرد دیگر انتقال می‌یابد. از آنجا که سیستم ایمنی فرد مبتلا به ایدز ضعیف می‌شود، بیمار ممکن است دچار انواع متفاوتی از نشانه‌های بیماری و عفونت‌های فرصت طلب شود. باید بدانید هر شخصی که با ویروس HIV آلوده شد و تست HIV مثبت پیدا کرد، مبتلا به ایدز محسوب نمی‌شود. زمانی تشخیص ایدز در یک فرد آلوده به HIV داده می‌شود که یا تعداد مطلق سلول‌های CD4 (گروهی از سلول‌های دفاعی بدن) به کمتر از 200 عدد در هر میلیمتر مکعب خون رسیده باشد یا عفونت‌های فرصت طلب (ناشی از عواملی که نمی‌توانند در افراد سالم بیماری ایجاد کنند) در فرد به وجود آمده باشند.

تقریباً همه ما از اسم بیماری ایدز می‌ترسیم. بنابراین لازم است اطلاعات کاملی نسبت به این بیماری داشته باشیم تا رفتار درست، جای ترس را بگیرد. شما می‌توانید همین الان با همه آنچه که از HIV مثبت (ایدز) لازم است بدانید، آشنا شوید.

مراحل انتقال به HIV چیست؟

زمانی که فرد مبتلا به HIV تحت درمان قرار نگیرد، مراحل بیماری بطور معمول تا 3 مرحله پیشرفت می‌کند. اما داروهای HIV می‌توانند سرعت پیشرفت بیماری را کند یا متوقف کنند. با نوآوری‌های صورت گرفته در حوزه درمان، پیشرفت بیماری و رسیدن به مرحله 3 بسیار کمتر از سال‌های گذشته شده است.

مرحله 1: عفونت حاد HIV

در این مرحله، در خون فرد مقدار بسیار زیادی از ویروس وجود دارد و بیماری بسیار مسری است. برخی از افراد علائمی همچون آنفلونزا پیدا می‌کنند. اما ممکن است بعضی از افراد هیچ علامتی نداشته باشند. فقط تست‌های آنتی ژن/آنتی بادی یا آزمایش‌های اسید نوکلئیک (NAT) می‌توانند عفونت حاد را تشخیص دهند.

مرحله 2: عفونت مزمن HIV

به این مرحله، عفونت HIV بدون علامت نیز گفته می‌شود. HIV هنوز هم فعال است اما در سطح بسیار پایین تکثیر می‌شود. ممکن است افراد در این مرحله علائمی نداشته باشند یا بیمار نشوند. بدون مصرف داروی HIV، این دوره ممکن است یک دهه یا بیشتر طول بکشد. اما ممکن است بیماری در برخی دیگر سریع‌تر پیشرفت کند. در این مرحله، افراد می‌توانند HIV را به دیگران انتقال دهند. افرادی که داروهای HIV را طبق دستورالعمل مصرف کنند، ممکن است هرگز وارد مرحله 3 این بیماری نشوند.

مرحله 3: سندروم نقص ایمنی اکتسابی (ایدز)

این مرحله شدیدترین فاز عفونت HIV است. سیستم ایمنی افراد مبتلا به ایدز چنان آسیب دیده است که دچار بیماری‌های حاد بسیاری می‌شوند. به این بیماری‌ها عفونت‌های فرصت طلب گفته می‌شود. افراد مبتلا به ایدز مقدار بسیار زیادی از ویروس را دارند که می‌توانند بسیار مسری باشد. اگر درمانی صورت نگیرد، افراد مبتلا به ایدز بطور معمول تا 3 سال زنده می‌مانند.

راه‌های انتقال ویروس ایدز

ویروس HIV از سه طریق عمده از فردی به فرد دیگر انتقال می‌یابد.

1) اولین راه از طریق روابط جنسی است.

هر نوع تماس جنسی که همراه با دخول باشد امکان انتقال این بیماری را ایجاد می‌کند.

2) راه بعدی انتقال ویروس HIV، آسیب پوستی و انتقال از طریق خون است.

خونی که آلوده بوده اگر با پوست آسیب دیده در تماس باشد، امکان انتقال دارد. منظور از پوست آسیب دیده، زخم‌های پوستی و باز شدن پوست است. کارهایی مثل تزریق با سرنگ آلوده، خالکوبی با وسایل آلوده، فرو رفتن سوزن آلوده در بدن، تزریق خون یا بعضی از فرآورده‌های خونی آلوده، دندانپزشکی با وسایل آلوده و… همگی شامل این مورد می‌شوند.

3) راه سوم انتقال ویروس از مادر باردار به فرزند است.

این نوع انتقال می‌تواند در زمان بارداری، حین زایمان یا حتی دوران شیردهی اتفاق بیفتد. اگر اقدامات خاصی برای مراقبت و کنترل بیماری در مادران باردار انجام نشود 20 تا 30 درصد نوزادانی که از مادران مبتلا به ایدز به دنیا می‌آیند، امکان ابتلا به این بیماری را دارند. گاهی این رقم ممکن است بالاتر رفته و تا 40 یا 50 درصد هم برسد. اما باید بدانید که اگر مادر تحت مراقبت‌های خاص قرار گیرد، دارو مصرف کند و بیماری او تحت کنترل قرار گیرد، امکان تولد نوزاد سالم از مادر مبتلا به ایدز هم وجود دارد. یکی دیگر از مراقبت‌های بارداری غیر از دارو هم برای مادر و هم برای نوزاد، در صورت لزوم توصیه به انجام عمل سزارین به جای زایمان طبیعی است.

جز این موارد راه انتقال دیگری برای این نوع ویروس وجود ندارد. تماس‌های روزمره، دست دادن، روبوسی، تماس با اشک یا بزاق مبتلایان به ایدز، استخر مشترک، حمام یا دستشویی مشترک، زندگی در یک خانه، نیش پشه و عواملی از این دست هیچکدام راه‌های انتقال این ویروس نیستند.

ویروس ایدز در خون خشک شده چقدر زنده می‌ماند؟

گفته می‌شود که ویروس ایدز در خون خشک شده تا سه ساعت زنده است. توجه داشته باشید اینکه ویروس HIV فقط چند ساعت خارج از بدن، زنده می‌ماند به این معنی نیست که اگر چند ساعت از تزریق یا استفاده از وسایل بُرنده گذشته باشد، می‌توانید از این وسایل استفاده کنید. حتماً باید سرنگ، تیغ و دیگر وسایل را فقط یکبار آن هم بطور شخصی استفاده کرد.

علائم ایدز را بشناسید.

در واقع ایدز نشانگانی شامل بیماری‌های مختلف از جمله عفونت‌های فرصت طلب، سرطان‌های نادر و… است و علائمی که در مرحله انتهایی بیماری ایجاد می‌شود علائم این بیماری‌ها است. مثل تب، کاهش وزن، بزرگ شدن غدد لنفاوی و…. این علائم غیراختصاصی است و در بیماری‌های دیگر نیز دیده می‌شود. بیماری‌های عفونی نادر، اسهال‌های شَدید و مزمن، تب طولانی، کاهش وزن، بیماری‌های پوستی، مغزی و شخصیتی از علائم ایجاد بیماری‌ها می‌باشند.

علائمی که شخص مبتلا به ایدز ممکن است نشان دهد عبارتند از: بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن، سینه و پهلو، ابتلا به سل و لاغری شَدید، عفونت‌های قارچی دهان (برفک) و اسهال طولانی.

چه زمانی علائم بروز می‌کنند؟

از زمانی که یک فرد به ویروس ایدز مبتلا می‌شود تا زمانی که علائم آن خود را نشان دهند، زمان متفاوتی طول می‌کشد. در بعضی از افراد این مدت کوتاه‌تر است و علائم زودتر بروز می‌یابند، در بعضی دیگر از افراد حتی ممکن است تا 10 سال هم به طول بینجامد. این موضوع به عوامل بسیاری از جمله وضعیت سلامت و رفتارهای فرد بستگی دارد.

چطور می‌توان به وجود ایدز در بدن پی برد؟

تنها راه تعیین اینکه فردی به HIV آلوده شده است، انجام آزمایش (تست) مخصوص آن است. بسیاری از افراد که به HIV مثبت آلوده می‌شوند تا سال‌ها علامتی ندارند. از طرف دیگر بسیاری از علائمی که برای ایدز ذکر می‌شود با بیماری‌های دیگر مشترک است. بنابراین از روی علائم چندان نمی‌توان به وجود ایدز پی برد و باید حتماً آزمایش داد.

آیا مثبت بودن تست ایدز به معنای مرگ است؟

مثبت بودن تست HIV به این معنا است که شما ویروس عامل ایدز را در بدن خود حمل می‌کنید. اما مثبت بودن این تست به این معنا نیست که در حال حاضر ایدز دارید و نیز به معنای این نیست که شما دیگر نمی‌توانید به زندگی ادامه دهید. گرچه درمان قطعی برای ایدز وجود ندارد، اما بسیاری از عفونت‌های فرصت طلبی که در بیماران مبتلا به ایدز به وجود می‌آید را می‌توان کنترل، برطرف یا از آنها پیشگیری کرد. از طرفی درمان‌های موجود می‌تواند تکثیر ویروس را مهار کند.

در حال حاضر درمان‌های مفیدی برای بیماری ایدز شناخته شده است. البته درمان‌ها به ریشه‌کنی کامل ویروس از بدن منجر نمی‌شوند. اما باعث می‌شود ویروس در خون غیرقابل شناسایی شود. روش‌های درمان تا حد زیادی بیماری را کنترل کرده، باعث بهبود سیستم ایمنی بدن می‌شود و طول عمر را نسبت به افرادی که درمان انجام نداده‌اند، بیشتر می‌کند. به علاوه داروها جلوی تکثیر ویروس را گرفته و باعث می‌شود بیماری به دیگران هم منتقل نشود. یعنی ویروس در سلول‌های بدن وجود دارد اما تکثیر نمی‌شود. همین که ویروس‌ها تکثیر نمی‌شوند ایمنی بدن بالا می‌رود.

بیشتر بدانیم…

همچنین توجه داشته باشید که در حال حاضر درمان ایدز در ایران (الان 16 دی ماه 1394 است!) رایگان است.

منابع

• CDC
• CDC
• NHS
• HIV info