خانه / آموزش / سلامتی / بیماری و درمان / همه ی آنچه که از بیماری لوپوس باید بدانید
فروشگاه شارژ، محصولات مجازی و خدمات بر خط های یو

همه ی آنچه که از بیماری لوپوس باید بدانید

بیماری لوپوس نوعی بیماری با درگیری چند عضو از بدن است که بطور واضح پوست و مخاط ها را مبتلا می کند، و احتمال ابتلای دستگاه های عصبی، کلیه، چشم، مفاصل، خون و سیستم ایمنی بدن هم در آن زیاد است.

این بیماری در قرن نوزدهم، برای اولین بار در محافل پزشکی ارائه شد و به علت تغییر شکل ظاهری و پوست بیمار، آن را اصطلاحاً «لوپوس» نامیدند. این واژه به معنای گرگ یا گرگ آسا است و با توجه به وجود خرافاتی مبنی بر اینکه انسان هایی گرگ نما وجود داشتند که در برخی از اوقات، مثل شب ها به گرگ تبدیل می شدند و خلق و خوی دَرَندگی پیدا می کردند، به همین دلیل این واژه پدید آمد. اما باید گفت که بیماری لوپوس صرفاً یک بیماری با طیف گستردگی وسیع است و هیچ ارتباطی با انسان گرگ نما و خرافات پیشین ندارد.

در صورتی که بیماری لوپوس محدود به پوست و مخاط فرد بیمار باشد، به آن لوپوس اریتماتوس دیسکوئید یا DLE (مخفف Discoid Lupus Erythematosus) گفته می شود؛ و در صورتی که همراه با درگیری اعضای داخلی باشد، به آن لوپوس اریتماتوس سیستمیک یا SLE (مخفف Systemic Lupus Erythematosus) گفته می شود.

بیماری لوپوس را چقدر می شناسید؟ بیماری که از اعضای داخلی بدن گرفته تا بینی و گونه ها را درگیر می کند. بیماری با نامی عجیب و ناشناخته که مثل پروانه روی صورت می نشیند. شما می توانید همین الان این بیماری را بهتر بشناسید.

خانم ها بیشتر مراقب این بیماری باشند!
مهم ترین عامل مستعد یا «ریسک فاکتور» ابتلا به این بیماری، جنسیت است و این بیماری در خانم ها ۶ برابر آقایان مشاهده شده است. عوامل هورمونی در خانم ها از عوامل مستعد کننده (آماده کننده) در آنها برای ابتلا به این بیماری یعنی لوپوس می باشد. به علاوه این بیماری در خانم های نژاد آفریقایی – آمریکایی (سیاه پوستان) ۴ برابر شایع تر از خانم های سفید پوست است و خانم های سیاه پوست در معرض خطر بالاتری به گرفتاری کلیه، ریه و پوست هستند و مرگ و میر در آنان هم بیشتر است.

چرا به بیماری لوپوس دچار می شویم؟
هنوز علت واضحی برای بیماری لوپوس اثبات نشده است؛ ولی آنچه مشخص و اثبات شده، این است که این بیماری سیستم ایمنی بدن را مورد هدف قرار می دهد و جزء بیماری های خود ایمنی از قبیل دیابت، بیماری تیروئید و… محسوب می شود. ژنتیک نقش بسیار مهمی در ابتلا به بیماری لوپوس دارد و همچنین محققان عوامل محیطی از قبیل تماس با نور خورشید و آلودگی های میکروبی را هم در ابتلا به بیماری لوپوس دخیل دانسته اند.

علائم پروانه ای شکل را جدی بگیرید!
در صورتی که بیماری لوپوس محدود به پوست و مخاط ها باشد نوع آن DLE است. این بیماری به صورت واضح خود را نشان می دهد، و روی پوست به شکل پروانه ظاهر می شود. این ضایعات پروانه شکل، در واقع ضایعات پوستی سرخ رنگ، پوسته دار، خارش دار و برجسته ای هستند که بینی و دو گونه را درگیر می سازند و شکل پروانه ای را تداعی می کنند که تنه پروانه روی بینی قرار گرفته و بال های پروانه روی دو گونه فرد گسترش پیدا می کنند. گاهی محدوده این ضایعات تا گردن، سینه یا زیر چشم ها هم گسترش می یابد.

مشکلات پوستی بیماری لوپوس به شکل پروانه

مشکلات پوستی بیماری لوپوس به شکل پروانه

اگر مبتلا به بیماری لوپوس شدیم، چه کار کنیم؟
اولین نکته این است که تماس با آفتاب، بر سرخی و التهاب این ضایعات می افزاید، بنابراین افرادی که به این بیماری دچار هستند باید تا جایی که امکان دارد از تماس مستقیم با نور خورشید دوری کنند. همچنین اگر این ضایعات پوستی درمان نشوند، احتمال دارد که «اسکار» یا «جوشگاه» در این محل ها ایجاد شوند یا رنگ پوست کم رنگ یا پر رنگ تر شود. در اغلب موارد این بیماری به جزء درگیری پوستی یا مخاطی، علامت دیگری ندارند، ولی به ندرت ممکن است بیماران درد مفاصل هم داشته باشند یا در ۵ الی ۱۰ درصد موارد، بیماری آنها پیشرفت کند و به SLE تبدیل شود. از دیگر علائم پوستی بیماری لوپوس می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ضایعات گرد و سکه ای سرخ رنگ و پوسته دار روی بازوها، سینه، کمر یا سایر نقاط بدن
  • حساسیت شَدید به نور خورشید
  • زخم های دهانی به شکل خراشیدگی
  • زخم های بدون درد مخاط دهان

درمان بیماری لوپوس، به چه صورت است؟
درمان لوپوس پوستی یا همان DLE به نسبت ساده تر و موثرتر از بیماری لوپوس چند سیستمی یا SLE است. البته با توجه به احتمال کم تبدیل لوپوس پوستی به نوع گسترده، بهتر است درمان آن بدون تعلل انجام شود تا از عوارض آینده بیماری پیشگیری گردد.

درمان لوپوس شامل موارد زیر است:

  • محافظت از پوست در برابر نور آفتاب با پوشیدن لباس های پوشیده
  • استفاده از شیشه های دودی در اتومبیل، منزل، محیط کار
  • مصرف مکرر و متوالی ضد آفتاب با فاکتور محافظتی حداقل ۳۰ و تکرار آن هر سه ساعت یکبار
  • مصرف داروهای کورتیکوستروئیدی موضعی یا تزریقی در درون پوست برای فرد مبتلا (البته طبق نظر و تجویز پزشک متخصص)
  • مصرف داروهای موضعی تنظیم کننده ایمنی پوست
  • داروهای خوراکی از قبیل کلروکین و هیدروکسی کلروکین، مشتقات ویتامین D به شکل خوراکی، املاح طلا یا داروهای کورتیکوستروئیدی خوراکی یا داروهای تنظیم کننده سیستم ایمنی به شکل خوراکی یا تزریقی.

اگر لوپوس پیشرفت کند…
در مواردی که بیماری گسترده و چند عضو را درگیر کرده باشد و به حالت SLE تبدیل شود، بسته به ظاهر بیماری و گستردگی آن، رویکرد تشخیص و درمان متفاوتی خواهد داشت. ممکن است در جریان بیماری SLE این اعضای داخلی گرفتار شوند:

  • مفاصل (به شکل التهاب، سرخی، تورم و درد)، پرده جنب یا لایه خارجی و محافظ ریه ها و همچنین پرده خارجی محافظ قلب
  • گرفتاری کلیوی به شکل دفع دائمی پروتئین از طریق ادرار و التهاب واحدهای سازنده کلیه و در نهایت تخریب بافت کلیه و نارسایی کلیوی
  • گرفتاری سیستم عصبی به شکل تشنج یا گرفتاری شَدید عصبی یا جنون
  • گرفتاری خونی به شکل کم خونی، نقصان گلبول های سفید یا نقصان پلاکت ها
  • و در کنار همه این موارد می توان به اختلالات سیستم ایمنی بدن اشاره کرد که تشخیص آنها نیاز به انجام آزمایشات تخصصی دارد.

با SLE چطور مقابله کنیم؟
در درمان بیماری SLE معمولاً در کنار درمان های مورد اشاره در لوپوس پوستی، از همان ابتدا بر سرکوب بیماری با داروهای قوی و مهار کننده سیستم ایمنی و درمان تخصصی اعضای گرفتار تاکید می شود. بعضی اوقات ممکن است نیاز باشد که بیمار در بیمارستان بستری شود و داروهای وریدی به شکل دوره ای هم تجویز شود.

افرادی که به بیماری لوپوس مبتلا هستند، برای درمان، شیمی درمانی نمی شوند. فرض کنید برای بلند کردن یک حشره از یک مکان، می توان آن را به آرامی فوت کرد تا از سر جایش بلند شود یا اینکه با ضربه ای محکم سعی کرد آن را از محل دور نمود؛ در صورتی که با هر دو راه حشره از سر جایش بلند می شود. دقیقاً شیمی درمانی نقش ضربه محکم و سنگین را دارد، در صورتی که می توان با روش های ملایم تری این بیماری را درمان کرد. البته چون داروهای تجویزی با دوزهای متفاوت، مشابه داروهایی است که برای افراد شیمی درمانی تجویز می شود، برخی ها به اشتباه فکر می کنند که شیوه درمانی به صورت شیمی درمانی است. معمولاً با توجه به اینکه بیماری در چه مرحله ای بوده و کدام عضو درگیر شده باشد، داروی تجویزی هم متفاوت است. بطورکلی اگر درمان به موقع شروع شود بیماری تا حد زیادی قابل کنترل است. اما به دو طریق سعی می شود بیماری لوپوس را درمان کرد یا سیستم ایمنی را تنظیم می کنند؛ یا در برخی از شرایط با صلاح دید پزشک سعی می شود با تجویز داروهای مقطعی سیستم ایمنی بدن را تضعیف کنند تا در مقابل خود آنتی بادی نسازد (ممکن است تحت نظر پزشک برای طولانی مدت استفاده شود. دوز دارو با کاهش علائم بیماری کاهش پیدا می کند.) سپس بعد از طی این مراحل، مجدد درمان دارویی شروع می شود.

توجه کنید.
به بیماران لوپوس توصیه می شود، عواملی که باعث عود بیماری می گردد را تشخیص داده و روش مدیریت یا اجتناب و دوری کردن از آنها را پیدا کنند. از جمله:

  • از کشیدن سیگار باید خودداری کنند،
  • در معرض نور آفتاب نباشند،
  • استرس را از خود دور کنند.

برنامه غذایی هم در کنترل این بیماری نقش مهمی دارد. اما توصیه می شود که از رژیم های غذایی سنگین که باعث حذف کامل بعضی گروه های غذایی می شود بپرهیزید. لوپوس یک بیماری خود ایمنی فعال است و شما به همه عناصر غذایی نیازمندید که بوسیله رژیم غذایی متعادل فراهم می شود. در صورت لزوم باید با پزشک خود مشورت داشته باشید.

توصیه کلی و کاربردی به افرادی که به بیماری لوپوس مبتلا هستند، جدی گرفتن بیماری و تلاش در تکمیل روند تشخیص و درمان بیماری است. همچنین به افرادی که ضایعات پوستی به شکل سرخی، پوسته ریزی، حساسیت شَدید به نور خورشید یا زخم های دهانی دارند، توصیه می شود این علائم را کوچک ندانسته و برای تشخیص و درمان به متخصص پوست مراجعه کنند. درمان مواردی که در آنها گرفتاری چند عضو بدن وجود دارد معمولاً پیچیده تر است و در اغلب موارد متخصصان روماتیسم شناسی، کلیه، قلب و عروق یا تنفس باید در مسیر تشخیص و درمان بیماری مداخله موثر داشته باشند. در نهایت باید گفت با پیشرفت روندهای تشخیصی و کشف راه های درمانی گوناگون و موثر، دیگر بیماری لوپوس، بیماری غیر قابل درمان یا تهدید کننده حیات نیست و با مراجعه به موقع و تشخیص و درمان سریع، می توان بر اغلب موارد غلبه کرده و طول عمر مناسبی برای بیماران پیش بینی کرد.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

برای مشاهده منابع اینجا کلیک کنید.

مقاله علمی و آموزشی «همه ی آنچه که از بیماری لوپوس باید بدانید»، نتیجه ی تحقیق و پژوهش، گردآوری و نگارش هیئت تحریریه پورتال یو سی (شما می توانید) می باشد. در این راستا مصاحبه با دکتر داریوش دائر – متخصص پوست، مو و زیبایی – توسط مجله سیب سبز، به عنوان منبع اصلی مورد استفاده قرار گرفته است.

با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someonePrint this page
فروشگاه شارژ، محصولات مجازی و خدمات بر خط های یو

دیدگاه خود را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. بخش های الزامی با * مشخص شده اند. *

*