اولین درخت جامع حیات نشان میدهد که چقدر با میلیونها گونه ارتباط دارید
ممکن است برایتان جذاب باشد که مثلاً رابطه فامیلیتان را با گیاه برنج بدانید یا مثلاً بفهمید چقدر با کوآلا خویشاوند هستید. اگر اینطور است، این امکان در سال 2015 با انتشار نخستین درخت حیات با دسترسی عمومی ممکن شد. این درخت جدید 500 گروه فامیلی از گروه مختلف جانداران را به هم گره زده تا یک ابردرخت با 2.3 میلیون گونه ایجاد کند.
به گزارش یو سی، محققان از این اطلاعات جدید برای فهم بهتر حیات روی زمین استفاده میکنند. جیمز روزیندل زیستشناس محاسباتی از امپریال کالج در اینباره میگوید: «هر چیزی را که ما در زیست شناسی مطالعه میکنیم، میشود جایی روی درخت حیات چسباند و این بسیار مهم است که محققان سرانجام یک درخت کامل تولید کردهاند.»
ایده رسم ارتباط کامل بین موجودات زنده بر اساس دانستهها به دهه 50 میلادی باز میگردد. اما سالها طول کشید تا این ایده قدیمی سرانجام به تولید دسته بندیهای دقیق از موجودات زنده منجر شود، اما این دسته بندیها که در اواخر دهه 90 میلادی شکل گرفتند، به صورت خانوادههای جداگانه بودند.
سرانجام اما با یک کار سه ساله توسط 35 متخصص از 11 آزمایشگاه در آمریکا این خانوادهها به هم گره زده شدند. برای این کار متخصصان نزدیک به یکصد هزار ساعت را به بررسی متون علمی درباره درختهای خانوادگی موجودات پرداختند. برای این کار آنها باید مسئله نامگذاریها را حل میکردند. گاهی یک گونه نامهای متفاوتی دارد. داگلاس سولتیس نویسنده همکار این پژوهش و زیست شناس فرگشتی دانشگاه فلوریدا میگوید: «یک پایگاه داده از نامهای پذیرفته شده وجود ندارد، بنابراین گروه ما مجبور بود یک بانک داده ایجاد کند.»
بنابراین او و همکارانش انتظار داشتند که گره زدن این درختهای خانوادگی به یکدیگر که گاهی دچار اختلاف هستند، بخش دشوار کار باشد. اما چیزی که بیشتر آنها را از آزار داد، دیجیتالی کردن دادهها بود. از بین 7,500 درخت خانوادگی که بین سالهای 2000 تا 2012 منتشر شد، تنها شش مورد به صورت دیجیتالی بود. در نهایت این گروه با استفاده از 500 درخت کوچکتر یک نمونه بزرگتر ساختند.
این نمونه نسبتاً کوچک که در Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شده است، حاصل همه چیزهایی نیست که ما از حیات میدانیم. اما این دادهها روی یک وب سایت با قابلیت گرفتن کامنت و وارد کردن اطلاعات و بروزرسانی قرار داده شده تا بتوان از آن به عنوان یک پایه اولیه برای ساخت درخت نهایی بهره برد.
در همین حال روزیندل و یان وانگ، زیست شناس فرگشتی دانشگاه آکسفورد و موزه تاریخ طبیعی یک ابزار کامپیوتری را ایجاد کردهاند که به مردم کمک میکند درخت را ببینند و وان زوم نامیده میشود. این پروژه مانند گوگل مپ کار میکند. کاربران میتوانند با زوم کردن پایین و پایینتر رفته و سرانجام اجزای هر شاخه درخت را ببینند.
