مراقبت از بیمار مبتلا به صرع

به گزارش پورتال یو سی (شما می توانید)، شاید تصور اکثر مردم این باشد که افرادی که دچار تشنج می شوند به بیماری صرع مبتلا هستند، در حالی که این گونه نیست و تشنج و صرع دو بیماری متفاوت می باشند. در واقع تشنج ها به انواع سیمپتوماتیک، کریپتوژنیک یا ایدیوپاتیک تقسیم می شوند و ممکن است به دلایلی مانند کاهش قند، سدیم یا کلسیم خون ایجاد شوند، یا به دلیل وجود یک عامل مشخص بیرونی یا از نوع ایدیوپاتیک و حتی بدون هیچ دلیل واضح و مشخصی، فرد دچار تشنج شود.

در صورتی که بیماری های عروقی مغز شایع ترین علت زمینه ای صرع کریپتوژنیک در افراد مسن تلقی می شوند. اگر بیمار بدون هیچگونه علامت متابولیکی و در دو نوبت دچار تشنج شود، به این معنا است که بیمار به صرع مبتلا می باشد. در واقع تشنج، اصلی ترین نشانه‌ بیماری صرع است.

با توجه به اهمیت تشخیص انواع تشنج ها و بیماری صرع، لزوم اقدامات درمانی سریع برای درمان تشنج های خاص و کسب اطلاع از راه های مختلف درمان آنها، با دکتر فرهاد عصارزادگان – متخصص مغز و اعصاب – گفتگو کرده ایم که شما می توانید در ادامه مشروح این گفتگو را مطالعه نمایید.

تفاوت شیوع تشنج و صرع

تقریباً یک درصد از افراد جامعه ممکن است دچار صرع شوند اما شیوع تشنج بسیار بالاتر است. به عنوان مثال ممکن است شخصی تصادف کند و پس از آن دچار تشنج شود، اما در صورتی که با تاخیر، دچار تشنج های بعدی شود، می توان گفت که به بیماری صرع مبتلا است.

تبلیغات کتاب کدینگ تصویری ۱۱۰۰ واژه انگلیسی که باید دانست

درصد شیوع صرع در زنان و مردان، تفاوت چندانی ندارد. ممکن است عوامل ژنتیکی در ایجاد سندروم های صرعی دخالت داشته باشند، بنابراین برخی از انواع صرع، پایه و اساس ژنتیکی دارند و برخی دیگر هیچ زمینه ژنتیکی ندارند.

انواع مختلف بیماری صرع

اولین نوع آن، صرع اولیه می باشد؛ مبتلایان به این نوع صرع کریپتوژنیک یا ایدیوپاتیک، ضایعه قابل توجه مغزی ندارند اما دچار تشنج می شوند.

نوع دوم، صرع ثانویه است که بیماران مبتلا به این نوع صرع، از نظر نورولوژیک یا مغزی دچار مشکلات ثانویه می شوند؛ به عنوان مثال ایجاد صدمه پس از ضربه به مغز (صرع پس از ضربه) یا وجود تومور مغزی و یا بیماری های عصبی، افرادی با اختلالات رشد (اختلالات روانی مختلف) و ژنتیکی، یا افرادی که دچار سکته مغزی شده اند، مستعد ابتلا به صرع ثانویه هستند.

در هر صورت برای تشخیص نوع صرع، علاوه بر توجه به علائم آن، لازم است پزشک پایش های بالینی مانند ام آر آی (MRI)، نوار مغزی و آزمایش های خونی روتین را انجام دهد. برخی از افراد مصروع، با مصرف مرتب دارو، پس از دو سال کاملاً بهبود می یابند؛ از سوی دیگر بعضی افراد مبتلا به صرع، حتی با مصرف چندین داروی مختلف با دوز بالا نیز همچنان دچار تشنج می شوند.

نکته دیگر ضرورت توجه به انواع مختلف صرع (فوکال و ژنرالیزه) است. در صرع فوکال، تنها یک ناحیه از بدن درگیر می شود، در مدت زمان کوتاهی، دست های بیمار شروع به پریدن می کند اما معمولاً هوشیاری فرد از بین نمی رود. در صرع ژنرالیزه، هوشیاری فرد دستخوش تغییر شده، سطح هوشیاری او اُفت می کند و ارتباط بیمار با محیط اطراف قطع می شود (حتی با وجود اینکه بیمار ظاهراً دارد به شما نگاه می کند و به صحبت های شما گوش می دهد).

می توان گفت صرع ابسنس، بدترین نوع صرع می باشد؛ این نوع صرع به گونه ای بروز می کند که ممکن است اطرافیان بیمار اصلاً متوجه نشوند که او در حال تشنج است، چرا که در این نوع صرع، حرکات بیمار دچار تغییر قابل توجهی نمی شود و تنها با تهیه نوار مغزی بیمار می توان تشخیص داد که بیمار به چه نوع صرعی مبتلا است.

مراقبت از بیماران مبتلا به صرع و تشنج

با توجه به اینکه افراد مبتلا به صرع در طیفی از بیماری قرار می گیرند که از صرع بسیار خوش خیم تا صرع خیلی بدخیم را شامل می شود، شیوه مراقبت از این گونه بیماران نیز متفاوت خواهد بود. به عنوان مثال در افراد مبتلا به صرع ابسنس، تشنج بیش از ۱۰ دقیقه به طول می انجامد یا تعداد تشنج های آنها دو مرتبه یا بیشتر می باشد؛ با توجه به اینکه این نوع از صرع، بدترین نوع صرع بوده و درصد مرگ و میر و آسیب مغزی بیماران بسیار بالا است، لازم می باشد اطرافیان بیمار، بلافاصله با اورژانس تماس گرفته و بدون از دست دادن زمان، بیمار تحت درمان و مراقبت های پزشکی قرار گیرد.

البته قسمت عمده تشنج های صرع بسیار کوتاه مدت است و معمولاً بین ۱ تا ۳ دقیقه طول می کشد؛ با این حال، خانواده بیماران با مشاهده تشنج آنها، آشفته و نگران خواهند شد. اولین نکته در برخورد با بیماری که دچار تشنج شده، این است که اطرافیان آرامش خود را حفظ کنند. گاهی اطرافیان بیمار تصور می کنند حین تشنج، امکان دارد بیمار زبان خود را گاز بگیرد، بنابراین با قرار دادن دست خود یا یک تکه پارچه در دهان او، سعی دارند از این مسئله جلوگیری کنند؛ در صورتی که با انجام این کار راه های هوایی بیمار را مسدود کرده و آسیب بیشتری به بیمار وارد می شود.

دومین نکته قابل توجه این است که اطرافیان بیمار، تمام وسائل و اشیای نوک تیز را از اطراف بیمار جمع آوری کنند؛ با این کار از بروز آسیب به بدن بیمار در حین تشنج جلوگیری خواهد شد. سومین نکته اینکه بیمار به پهلو خوابانده شود، چرا که حین تشنج، زبان به ته حلق فرو رفته و راه های هوایی بیمار را مسدود می کند. البته استفاده از داروهایی که به حالت اسپری در بیمار استفاده می شوند (استنشاقی) و یا استفاده از شیاف دیازپام به صورت مقعدی، می تواند برای کمک به بیماران مبتلا به صرع و تشنج، یک روش راحت و کاربردی باشد.

باورهای اشتباه در مورد بیماری صرع

برخی از افراد به اشتباه تصور می کنند که به دلیل ورود جن یا یک روح خبیث به بدن، فرد دچار صرع یا تشنج شده است؛ بنابراین به جن گیرها یا افراد دعانویس روی می آورند تا اجنه را از بدن بیمار خارج کرده و به این ترتیب بیمار را درمان کنند. یکی دیگر از تصورات غلط در مورد بیماران مبتلا به صرع این است که آنها قادر به باروری نیستند و بهتر است هرگز ازدواج نکنند و بچه دار نشوند. در صورتی که این تصور کاملاً اشتباه است و بیماران مصروع برای ازدواج و داشتن فرزند، مشکلی ندارند. با این حال، خانم های جوانی که تصمیم به بارداری دارند، لازم است قبل از بارداری حتماً با پزشک مشورت کنند تا تغییراتی در نوع داروهای فرد و دوز دریافتی آنها ایجاد شود.

راه های پیشگیری از بروز صرع

برخی عوامل مانند بی خوابی، نور یا صداهای خاص، عفونت ها، مصرف مواد مخدر یا حتی برخی از داروها باعث تحریک بیمار و ایجاد حملات صرع و تشنج خواهند شد. علاوه بر آن، سیکل های قاعدگی زنان نیز محرکی برای بروز حملات صرعی می باشند. بنابراین لازم است بیمار به این محرک ها توجه داشته باشد و با دنبال کردن الگوی صحیح زندگی، از بروز حملات صرع و تشنج جلوگیری کند.

داروهای موثر در درمان صرع

برخی از انواع صرع که مخصوص دوران کودکی است با دنبال کردن روش های درمانی کاملاً قابل درمان می باشند، اما برخی از انواع تشنج ها که در بزرگسالی نیز بروز می کنند، نسبت به درمان مقاوم هستند. خوشبختانه امروزه با استفاده از درمان های جراحی، درمان انواع صرع مقاوم به درمان نیز امکان پذیر است. نکته مهم اینکه پزشک باید در انتخاب داروهای بیمار دقت کافی داشته باشد و بر اساس نوع بیماری، دارو تجویز کند.

منابع

مصاحبه علمی «مراقبت از بیمار مبتلا به صرع» توسط هیئت تحریریه خبر پورتال یو سی (شما می توانید) با استناد به گزارش مجله سلام سلامت، تدوین و نگارش شده است.

برچسب ها
نمایش بیشتر
تبلیغات میزبانی وب و ثبت دامنه - های یو کمپانی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

دکمه بازگشت به بالا