5 اشتباه رایج در استفاده از روانکارهای صنعتی که عمر تجهیزات را نصف می‌کند

در دنیای صنعت، ماشین‌آلات قلب تپنده هر واحد تولیدی هستند. این تجهیزات هر روز و گاهی به صورت 24 ساعته تحت فشار مکانیکی، ارتعاشات شدید، دماهای بالا و بارهای سنگین فعالیت می‌کنند. اگر این قلب‌های مکانیکی به خوبی مراقبت نشوند، کوچک‌ترین اختلال می‌تواند به توقف تولید، زیان مالی و حتی از دست رفتن مشتریان منجر شود.
یکی از کلیدی‌ترین عناصر این مراقبت، استفاده صحیح از روغن صنعتی و روغن موتور است. روانکارها وظیفه دارند اصطکاک را کاهش دهند، قطعات را خنک کنند، از خوردگی جلوگیری کنند و آلودگی‌ها را از مسیر حرکت قطعات دور کنند. با این حال، اشتباهات رایج در انتخاب، استفاده و نگهداری آن‌ها می‌تواند نه‌تنها عملکرد دستگاه را مختل کند بلکه عمر مفید آن را تا نصف کاهش دهد.

1. انتخاب نادرست نوع روانکار

هر روانکار صنعتی برای شرایط خاصی طراحی شده است و استفاده از نوع نامناسب، یکی از مهم‌ترین دلایل خرابی تجهیزات و کاهش عمر مفید آن‌هاست. سازندگان ماشین‌آلات بر اساس فشارکاری، سرعت حرکت قطعات، دمای عملیاتی، نوع بار (ضربه‌ای، پیوسته یا متغیر) و حتی شرایط محیطی، نوع خاصی از روغن را توصیه می‌کنند.

به عنوان مثال:

• روغن موتور برای موتورهای احتراقی (بنزینی یا دیزلی) ساخته شده و حاوی افزودنی‌های پاک‌کننده و ضدسایش مخصوص سوختن سوخت و تولید دوده است.
• روغن صنعتی برای سیستم‌هایی مثل گیربکس، کمپرسور، یاتاقان یا هیدرولیک فرموله شده و بسته به کاربرد، می‌تواند خاصیت ضد فشار (EP)، ضدکف یا پایداری اکسیداسیونی ویژه داشته باشد.

استفاده اشتباه، مثل ریختن روغن موتور در گیربکس صنعتی، باعث می‌شود لایه روانکار به درستی شکل نگیرد، افزودنی‌های نامتناسب باعث تخریب واشرها یا آب‌بندی‌ها شوند و در نتیجه، قطعات با سرعت بیشتری ساییده شوند.

پیامدهای این اشتباه:

• افزایش دمای کاری و احتمال جوش‌آوردن روغن.
• سایش سریع چرخ‌دنده‌ها، یاتاقان‌ها یا سیلندرها.
• افت توان خروجی دستگاه و افزایش مصرف انرژی.
• کاهش طول عمر کلی تجهیزات و توقف‌های ناگهانی خط تولید.

راهکار موتورازین: کارشناسان فنی موتورازین با بررسی دفترچه فنی دستگاه، شرایط کارکرد و نوع بار مکانیکی، دقیق‌ترین روانکار را از بین طیف وسیع روغن موتور و روغن صنعتی پیشنهاد می‌کنند. این انتخاب هدفمند باعث می‌شود فیلم روغن به‌طور پایدار تشکیل شود، قطعات با کمترین اصطکاک کار کنند و دستگاه در بازه طولانی‌تری بدون خرابی عمل کند.

 2. بی‌توجهی به ویسکوزیته (گرانروی)

ویسکوزیته، یا همان میزان غلظت و مقاومت روانکار در برابر جریان، یکی از حیاتی‌ترین مشخصه‌های روغن صنعتی و روغن موتور است. این ویژگی تعیین می‌کند که روغن تا چه اندازه می‌تواند یک لایه محافظ بین سطوح متحرک ایجاد کند و در عین حال به راحتی در سیستم گردش داشته باشد.

اگر ویسکوزیته خیلی پایین باشد، لایه روانکار نازک می‌شود و تماس مستقیم فلز با فلز افزایش می‌یابد. این امر منجر به سایش شدید، افزایش دما، ایجاد نویز مکانیکی و در نهایت خرابی زودهنگام قطعات می‌شود. از سوی دیگر، اگر ویسکوزیته بیش از حد بالا باشد، پمپاژ روغن دشوار می‌شود، انرژی بیشتری برای گردش آن مصرف می‌گردد، قطعات به‌خوبی خنک نمی‌شوند و استارت دستگاه در هوای سرد سخت‌تر خواهد بود.

برای مثال، استفاده از روغن با گرانروی بالاتر از حد توصیه‌شده در یک سیستم هیدرولیک می‌تواند باعث کندی حرکات سیلندر، افت راندمان و افزایش مصرف برق شود. در مقابل، روغن بیش از حد رقیق در یک گیربکس صنعتی می‌تواند باعث ساییدگی سریع چرخ‌دنده‌ها شود.

راهکار موتورازین: کارشناسان موتورازین با توجه به دفترچه فنی تجهیزات، شرایط محیطی و ساعات کارکرد، بهترین ویسکوزیته را انتخاب کرده و محصولات با شاخص پایداری دمایی بالا ارائه می‌دهند تا روانکاری در تمام شرایط حفظ شود.

3. استفاده از روانکار بی‌کیفیت یا غیر استاندارد

روغن‌های بی‌کیفیت معمولاً از مواد اولیه نامرغوب یا روغن‌های بازیافتی تولید می‌شوند و فاقد کنترل کیفیت دقیق و افزودنی‌های ضروری هستند. این نوع روانکارها در شرایط کاری سخت، به‌سرعت خواص خود را از دست می‌دهند؛ در دماهای بالا دچار اکسیداسیون سریع می‌شوند و در دماهای پایین ممکن است بیش از حد غلیظ شوند. نتیجه این اتفاقات، تشکیل لجن، وارنیش (لایه چسبنده)، و رسوبات جامد است که مسیرهای روغن‌کاری و خنک‌کاری را مسدود می‌کنند.

این وضعیت باعث افزایش اصطکاک بین قطعات، کاهش انتقال حرارت، بالا رفتن دما و خوردگی سطوح فلزی می‌شود. در ماشین‌آلات حساس، این موضوع می‌تواند ظرف چند هفته باعث خرابی یاتاقان‌ها، چرخ‌دنده‌ها یا پمپ‌ها شود و توقف کامل خط تولید را رقم بزند.

مثال واقعی: در یک کارخانه تولید مواد شیمیایی، استفاده از روغن صنعتی نامعتبر باعث گرفتگی مسیرهای روغن‌کاری کمپرسور شد که منجر به توقف سه‌روزه تولید و خسارت مالی سنگین گردید.

راهکار موتورازین: تامین روغن موتور و روغن صنعتی از برندهای معتبر جهانی، با گواهی‌های بین‌المللی (API، ISO، DIN) و تضمین اصالت، تا صنایع با اطمینان از پایداری، کارایی و طول عمر روانکار استفاده کنند.

4. تعویض نکردن به‌موقع روانکار

حتی بهترین روانکارها پس از مدتی کارکرد، به دلیل آلودگی با ذرات ساینده، آب یا سوخت، و تجزیه افزودنی‌ها، کیفیت خود را از دست می‌دهند. اکسیداسیون باعث افزایش اسیدیته روغن می‌شود که به مرور به سطوح فلزی آسیب می‌زند.
تعویض دیرهنگام روغن موجب سایش سریع‌تر قطعات، افزایش دما و کاهش راندمان دستگاه می‌شود. در موتورهای احتراقی، این کار حتی می‌تواند منجر به خرابی یاتاقان‌ها و پیستون شود.

راهکار موتورازین: اجرای برنامه منظم آنالیز و تعویض روغن بر اساس شرایط واقعی کارکرد، نه صرفاً زمان‌بندی ثابت، برای جلوگیری از خرابی‌های پیش‌بینی‌نشده.

5. بی‌توجهی به شرایط نگهداری روانکار

روغن صنعتی و روغن موتور باید در محیطی خشک، خنک و به دور از نور خورشید نگهداری شوند. نفوذ رطوبت، گردوغبار یا ذرات معلق می‌تواند کیفیت روغن را به‌شدت کاهش دهد و قبل از ورود به سیستم، آن را آلوده کند.
نگهداری بشکه‌ها در فضای باز یا کنار منابع گرمایی باعث تسریع فرآیند اکسیداسیون و تجزیه افزودنی‌ها می‌شود. در مواردی حتی رشد میکروبی در روغن‌های خاص گزارش شده است.

راهکار موتورازین: ارائه دستورالعمل ذخیره‌سازی ایمن، استفاده از ظروف و مخازن استاندارد و برچسب‌گذاری صحیح برای پیشگیری از آلودگی و اشتباه در مصرف.

جمع‌بندی | روانکار استاندارد، تضمین سلامت تجهیزات

در دنیای امروز که رقابت صنعتی هر روز شدیدتر می‌شود، توقف ناگهانی خط تولید نه‌تنها به معنای از دست رفتن زمان و سود است، بلکه می‌تواند به کاهش اعتماد مشتریان و از دست رفتن فرصت‌های تجاری نیز منجر شود. یکی از ساده‌ترین و در عین حال موثرترین راهکارها برای پیشگیری از چنین اتفاقاتی، استفاده صحیح از روغن موتور و روغن صنعتی استاندارد است.

روانکار مناسب، مثل یک سپر محافظ، مانع از تماس مستقیم قطعات، سایش سریع، افزایش حرارت و خوردگی می‌شود. اما همان‌طور که در این مقاله دیدیم، اشتباهاتی مثل انتخاب نادرست نوع روغن، بی‌توجهی به ویسکوزیته، استفاده از محصولات بی‌کیفیت، تعویض دیرهنگام و نگهداری نامناسب، می‌توانند این سپر محافظ را بی‌اثر کرده و عمر تجهیزات را تا نصف کاهش دهند.

در نهایت، هزینه‌ای که امروز برای انتخاب و استفاده از یک روانکار استاندارد پرداخت می‌کنید، در واقع یک سرمایه‌گذاری بلندمدت برای آینده خط تولید و سلامت تجهیزات شماست. موتورازین شریک مطمئنی است که این مسیر را برایتان هموار می‌کند.

منابع

گزارش خبری – تبلیغاتی «5 اشتباه رایج در استفاده از روانکارهای صنعتی که عمر تجهیزات را نصف می‌کند» با سفارش موتورآرارازین تدوین و نگارش شده است. مسئولیت کامل محتوای آن با سفارش دهنده می‌باشد.